Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Profilaktyka poekspozycyjna krztuśca

12.10.2015
dr hab. n. med. Ernest Kuchar
Katedra i Klinika Pediatrii i Chorób Infekcyjnych Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, Klinika Pediatrii z Oddziałem Obserwacyjnym II WL Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego

Czy w profilaktyce krztuśca przed podaniem antybiotyku w przypadku udowodnionego kontaktu z chorym należy oznaczyć przeciwciała przeciwkrztuścowe u osoby eksponowanej?

Zgodnie z zaleceniami American Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) profilaktykę poekspozycyjną krztuśca prowadzi się niezwłocznie, nie później niż w ciągu 21 dni po narażeniu (po tym czasie nieleczony chory na krztusiec samoistnie przestaje być zakaźny). Celem profilaktyki jest przede wszystkim zapobieganie rozprzestrzenieniu się choroby na inne wrażliwe osoby, a w drugiej kolejności ochrona osoby poddanej profilaktyce. Głównym źródłem krztuśca są osoby zakażone bezobjawowo i skąpoobjawowo. Zakażenie pałeczką krztuśca należy potwierdzić w hodowli lub metodą łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR), przydatność badań serologicznych jest natomiast niewielka i z tego powodu nie wykonuje się ich przed zastosowaniem profilaktyki antybiotykowej. Osoby z bliskiego kontaktu definiowane są jako:

  • osoby przebywające z chorym z objawami krztuśca w odległości do około 1 m – zakażenie przenosi się drogą kropelkową, kropelki z dróg oddechowych (wielkości >5 µm) powstają podczas kaszlu, kichania, mówienia, bronchoskopii i odsysania wydzieliny z drzewa oskrzelowego;
  • osoby mające bezpośredni kontakt z wydzielinami z dróg oddechowych, jamy ustnej i nosa chorego z objawami krztuśca, na przykład poprzez kaszel, kichanie, dzielenie się jedzeniem, wspólne używanie naczyń i sztućców, resuscytację metodą usta–usta lub podczas badania jamy ustnej, nosa i gardła;
  • osoby przebywające w tym samym zamkniętym pomieszczeniu w bliskiej odległości od chorego co najmniej przez godzinę.

Niektóre osoby mające bliski kontakt z chorym na krztusiec są narażone na zwiększone ryzyko ciężkiego przebiegu choroby w konsekwencji tego narażenia. Do grupy ryzyka ciężkiego przebiegu choroby i powikłań należą m.in. niemowlęta (do 1. rż.), osoby z niektórymi niedoborami odporności, chorobami przewlekłymi (takimi jak przewlekła choroba płuc, niewydolność oddechowa, mukowiscydoza) oraz kobiety ciężarne – w tej grupie profilaktyka poekspozycyjna jest bezwzględnie wskazana. Zalecane leki przeciwbakteryjne i schematy dawkowania w profilaktyce poekspozycyjnej są takie same jak w leczeniu krztuśca (klarytromycyna, erytromycyna, azytromycyna, kotrimoksazol). Osoby z objawami klinicznymi sugerującymi krztusiec mogą być zaraźliwe do piątego dnia skutecznej antybiotykoterapii i przez ten czas powinny unikać kontaktu z populacją wrażliwą, na przykład w miejscu pracy.

Podsumowując, profilaktyka poekspozycyjna krztuśca polega na zastosowaniu antybiotyku w ciągu 3 tygodni od narażenia u osób mających bliski kontakt z chorym na krztusiec bez wykonywania wcześniejszych badań osób eksponowanych.

Piśmiennictwo:

1. Tiwari T., Murphy T.V., Moran J.: Recommended antimicrobial agents for the treatment and postexposure prophylaxis of pertussis. 2005 CDC guidelines. Morb. Mortal. Wkly. Rep. Recommend. Rep. 2005; 54: 1–15
2. Kuchar E., Nitsch-Osuch A., Szenborn L.: Krztusiec jako choroba zakaźna pracowników ochrony zdrowia – przypadek kliniczny z komentarzem. Medycyna Pracy, 2013; 64: 731–739
3. Centers for Disease Control and Prevention: Updated recommendations for use of tetanus toxoid, reduced diphtheria toxoid, and acellular pertussis (Tdap) vaccine from the Advisory Committee on Immunization Practices, 2010. Morb. Mortal. Wkly Rep. 2011; 60: 13–15

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Konferencje i szkolenia

Kraków – 7 marca 2020 r.: VI Małopolskie Wiosenne Spotkanie Pediatryczne, szczegółowe informacje »

Przegląd badań