Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Jakie szczepienia zaproponować przed wyjazdem do Kenii?

20.11.2019
dr n. med. Agnieszka Wroczyńska
Klinika Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych, Instytut Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni, Gdański Uniwersytet Medyczny

Pytanie. Jakie szczepienia zaproponować przed wyjazdem do Kenii? Pacjent jest lekarzem, planuje wyjazd w styczniu, w porze suchej (czyli pora sucha). Podróż będzie trwać 14 dni, w planie jest wycieczka na safari z biurem podróży, zakwaterowanie w hotelach z opcją all inclusive. Jaką zastosować profilaktykę malarii?

Od osób przybywających do Kenii bezpośrednio z Europy wymaga się żadnych szczepień obowiązkowych na podstawie Międzynarodowych Przepisów Zdrowotnych WHO. Jeżeli przyjazd do Kenii poprzedzony jest pobytem lub dłuższym międzylądowaniem w państwach zagrożonych żółtą gorączką, podróżujących do Kenii obowiązuje szczepienie przeciwko tej chorobie. Wskazania zależą od szczegółowej trasy przelotu.

Niezależnie od obowiązujących przepisów, ze względu na ochronę zdrowia podróżnego, przed wyjazdem do Kenii zwykle zaleca się szczepienia przeciwko:

  • wirusowemu zapaleniu wątroby (WZW) typu A
  • durowi brzusznemu (zwłaszcza jeżeli w trakcie podróży możliwe jest żywienie się w złych warunkach sanitarnych)
  • tężcowi, błonicy i krztuścowi – szczepienie przypominające zalecane dorosłym Polakom co 10 lat niezależnie od planów podróży
  • żółtej gorączce – w razie podróży na tereny zagrożone tą chorobą w Kenii, niezależnie od obowiązku wynikającego z przepisów
  • meningokokom – w razie podróży do północnej części Kenii w miesiącach od listopada do maja
  • WZW typu B (zapewne pacjent jest już uodporniony z uwagi na wykonywany zawód)
  • grypie sezonowej, zalecane dorosłym Polakom w okresie zwiększonego ryzyka zachorowania niezależnie od trasy podróży.

Regiony nadmorskie w Kenii są wolne od żółtej gorączki, natomiast parki narodowe, w których organizowane są zwykle wycieczki na safari, położone są na terenach zagrożonych tą chorobą.

W niektórych sytuacjach warto rozważyć szczepienia przeciwko:

  • wściekliźnie, jeżeli charakter podróży naraża na kontakt ze zwierzętami
  • cholerze, np. przed podróżą na tereny aktywnej transmisji tej choroby w Kenii, jeżeli w trakcie podróży możliwe jest żywienie się w złych warunkach sanitarnych
  • poliomyelitis, jeżeli charakter podróży wiąże się z ryzykiem kontaktu z osobami chorymi.

Szczepionka przeciwko cholerze zapewnia częściową odporność przed biegunką podróżnych, powszechną w większości krajów tropikalnych.

Ostateczny wybór szczepień powinien opierać się nie tylko od trasy wyjazdu, ale także od charakteru podróży i stanu zdrowia podróżnego. Przed wyjazdem warto zweryfikować dokumentację szczepień wykonanych w przeszłości i w razie potrzeby uzupełnić brakujące szczepienia zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych. W szczególności warto sprawdzić swój stan uodpornienia przeciwko odrze, która obecnie pojawia się coraz częściej w wielu regionach świata.

Kenia jest krajem, w którym malaria występuje na całym terenie do wysokości ok. 2500 m n.p.m. Za ponad 85% zachorowań odpowiada P. falciparum, najgroźniejszy dla nieodpornych podróżnych gatunek zarodźca malarii. W badaniach dotyczących malarii przywlekanej do Europy wykazano, że podróż do Kenii jest czynnikiem ryzyka malarii o ciężkim przebiegu i zgonu z powodu tej choroby. Dlatego osobom podróżującym do Kenii zaleca się farmakologiczną profilaktykę malarii oraz środki ochrony przed ukłuciami komarów, m. in. repelenty, moskitierę lub nocleg z klimatyzacją oraz ochronne ubranie w porze największej aktywności komarów.

W Polsce dostępne są dwa leki skutecznie zapobiegające malarii u dorosłych w Kenii: atowakwon z proguanilem oraz doksycyklina. Większość osób dobrze toleruje oba te leki w dawkach profilaktycznych. W badaniach dotyczących tolerancji farmakologicznej profilaktyki malarii do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych atowakwonu z proguanilem należały bóle brzucha i bóle głowy o nieznacznym nasileniu, a ok. 1% podróżnych przerwało stosowanie leku z powodu obserwowanych u siebie objawów.

Do najlepiej przebadanych repelentów, skutecznych w ochronie przed owadami w tropiku należy DEET (30–50%) oraz ikarydyna (20%). Jako że podróż Kenii wiąże się z dużym ryzykiem malarii, warto zwrócić szczególną uwagę na unikanie ukłuć komarów w okresie od zmierzchu do świtu, czyli w porze największej aktywności widliszków, przenosicieli malarii. W szczególności istotna jest ochrona miejsca noclegu, np. stosowanie moskitiery nadłóżkowej, najlepiej fabrycznie nasączonej permetryną lub substancjami pochodnymi, bądź nocleg w szczelnym, klimatyzowanym pokoju.

Do pozostałych ważnych kwestii w zakresie profilaktyki zdrowotnej u podróżujących do Kenii należą m.in. apteczka podróżna, zapobieganie i leczenie biegunki podróżnych (warto wyposażyć się w leki przeciwbiegunkowe zgodnie z zaleceniami International Society of Travel Medicine), inne zasady profilaktyki nieswoistej – w zależności od szczegółowych planów wyjazdu, ubezpieczenie kosztów leczenia w kraju docelowym.

Powyższe zalecenia dotyczą zdrowych, dorosłych osób, zaszczepionych prawidłowo według polskiego PSO w dzieciństwie. Inne rekomendacje mogą dotyczyć m. in. podróżnych z chorobami przewlekłymi, zaburzeniami odporności lub alergią, kobiet w ciąży oraz dzieci.

Piśmiennictwo:

1. Centers for Disease Control and Prevention: CDC Health Information for International Travel 2020. New York: Oxford Univeristy Press 2019
2. World Health Organization: International Travel and Health 2012, WHO Press, Geneva 2012 (Vaccine-preventable diseases and vaccines - 2017 update
3. Keystone J.S., Kozarsky P.E. i wsp.: Travel Medicine. Mosby Elsevier, Philadelphia, 2018
4. Riddle M., Connor B. i wsp.: Guidelines for the prevention and treatment of travelers’ diarrhea: a graded expert panel report. J. Travel Med., 2017; 24 (Suppl 1): S63–S80

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań