Czy u dzieci >2. roku życia można stosować szczepionki polisacharydowe przeciwko pneumokokom?

Data utworzenia: 05.04.2017
Data aktualizacji: 05.04.2017
dr n. med. Joanna Stryczyńska-Kazubska
Katedra Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego w Poznaniu

Szczepionki polisacharydowe przeciwko pneumokokom (PPSV-23) nie są przeznaczone do stosowania u zdrowych dzieci. U dzieci do 5. roku życia szczepienie przeciwko S. pneumoniae należy realizować za pomocą preparatów skoniugowanych (PCV). Szczepionki, w których antygeny polisacharydowe z otoczek pneumokoków połączono z białkiem nośnikowym, wywołują lepszą odpowiedź i pamięć immunologiczną. PCV poza zapobieganiem IChP wywołanej przez typy serologiczne uwzględnione w szczepionce redukują nosicielstwo bakterii w części nosowej gardła i mogą zmniejszać częstość występowania zakażeń miejscowych (np. ZUŚ).

PPSV-23 są przeznaczone dla osób >65. roku życia (przede wszystkim w celu zapobiegania zachorowaniom na zapalenie płuc) oraz pacjentów >2. roku życia z chorobami przewlekłymi, którzy z tego powodu znaleźli się w grupie zwiększonego ryzyka IChP.

Dzieciom <5. roku życia z grupy ryzyka należy w pierwszej kolejności podać szczepionkę skoniugowaną, a po upływie co najmniej 2 miesięcy od zakończenia schematu szczepienia tym preparatem, rozszerzyć zakres profilaktyki o PPSV-23. Dzieci zdrowe, u których czynnikiem ryzyka zachorowania na IChP jest tylko wiek – czyli <5. roku życia – należy szczepić tylko preparatami skoniugowanymi. Warto pamiętać, aby zgodnie z obowiązującym PSO szczepienia te rozpocząć jak najwcześniej – optymalnie w 2. miesiącu życia, ponieważ największe ryzyko zakażeń pneumokokowych dotyczy dzieci w pierwszych 2 latach życia.

PPSV-23 podaje się w jednej dawce. Dawkę przypominającą co najmniej 5 lat po szczepieniu podstawowym podaje się wyłącznie:

  • osobom >65. roku życia, które szczepienie podstawowe otrzymały <65. roku życia
  • osobom z anatomicznym lub czynnościowym brakiem śledziony
  • chorym z niedoborem odporności.

Dawkę przypominającą podaje się tylko jednorazowo.
Jeżeli dziecko <5. roku życia otrzymało tylko PPSV-23, wydaje się, że najlepiej będzie zaproponować rodzicom poszerzenie uodpornienia o preparat skoniugowany, choć nie przeprowadzono badań potwierdzających skuteczność takiego postępowania w przypadku podania PCV-13 lub PCV-10 po wcześniejszym szczepieniu PPSV-23. We wcześniejszych badaniach dotyczących stosowania PCV-7 po PPSV-23 wykazano natomiast zadawalającą odpowiedź serologiczną. Wiadomo jednak, że szczepionki polisacharydowe osłabiają odpowiedź na dawki przypominające. Dodatkowo rodzice dziecka mogą nie akceptować takiego postępowania ze względu na kolejne koszty szczepienia.

Piśmiennictwo:

1. Prevention of pneumococcal disease among infants and children – use of 13-valent pneumococcal conjugate vaccine and 23-valent pneumococcal polysaccharide vaccine. Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP). MMWR, 2010; 59 (RR-11): 1–18
2. Updated recommendations for prevention of invasive pneumococcal disease among adults using the 23-valent pneumococcal polysaccharide vaccine (PPSV23). MMWR, 2010; 59: 1102–1106
3. Charakterystyka Produktu Leczniczego Pneumo 23

Zadaj pytanie ekspertowi

Masz wątpliwości w zakresie szczepień? Nie wiesz jak postąpić? Wyślij pytanie, dostaniesz indywidualną odpowiedź eksperta!

Konferencje i szkolenia

Kraków – 7–8 września 2018 r.: Krakowska Jesień Pediatryczna 2018 - Krajowa Konferencja Szkoleniowa, szczegółowe informacje »

Przegląd badań