Program Szczepień Ochronnych na 2022 rok

31.12.2021

Opracowała Iwona Rywczak

Część I.A1. PSO „Wariant szczepień z użyciem szczepionki wysoce skojarzonej”

1. Jako wiek podania czwartej dawki szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelits i inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu b wskazano 12. miesiąc życia.

Część I.B. „Szczepienia obowiązkowe osób narażonych w sposób szczególny na zakażenie w związku z przesłankami klinicznymi lub epidemiologicznymi”

1. Usunięto szczepienie przeciwko inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae (uwzględnianie tego szczepienia w części I.B nie było już konieczne z racji wprowadzenia w 2017 r. obowiązkowego szczepienia wszystkich dzieci urodzonych po 31.12.2016 r.).

Część I.C PSO „Szczepienie poekspozycyjne”

1. W ramach szczepień poekspozycyjnyjnych przeciwko tężcowi można stosować szczepionkę przeciwko tężcowi (T) lub szczepionkę skojarzoną przeciwko błonicy i tężcowi (Td) lub szczepionkę przeciwko błonicy, tężcowi, krztuścowi ze zmniejszoną zawartością komponentu krztuścowego zawierającą bezkomórkowy komponent krztuśca (Tdap). 1 dawkę przypominającą Tdap należy podać osobom, które ostatnią dawkę szczepienia podstawowego lub przypominającego otrzymały >10 lat temu.

Część II. PSO „Szczepienia zalecane”

1. Szczepienie przeciwko grypie: podano osobne zalecenia dla szczepienia preparatem drogą iniekcji oraz drogą donosową.

a) Szczepienie drogą domięśniową (lub podskórnie, wg wskazań producenta szczepionki) zaleca się szczególnie w związku z przesłankami klinicznymi i indywidualnymi:

  • osobom po transplantacji narządów;
  • przewlekle chorym dzieciom (od ukończenia 6. miesiąca życia) i osobom dorosłym, szczególnie chorującym na niewydolność układu oddechowego, astmę oskrzelową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, niewydolność układu krążenia, chorobę wieńcową (zwłaszcza po przebytym zawale serca), niewydolność nerek, nawracający zespół nerczycowy, choroby wątroby, choroby metaboliczne, w tym cukrzycę, choroby neurologiczne i neurorozwojowe;
  • osobom w stanach obniżonej odporności (w tym pacjentom po przeszczepie tkanek) i chorym na nowotwory układu krwiotwórczego;
  • dzieciom z grup ryzyka od ukończenia 6. miesiąca życia do ukończenia 18. roku życia, szczególnie zakażonym wirusem HIV, ze schorzeniami immunologiczno-hematologicznymi, w tym małopłytkowością idiopatyczną, ostrą białaczką, chłoniakiem, sferocytozą wrodzoną, asplenią wrodzoną, dysfunkcją śledziony, po splenektomii, z pierwotnymi niedoborami odporności, po leczeniu immunosupresyjnym, po przeszczepieniu szpiku, przed przeszczepieniem lub po przeszczepieniu narządów wewnętrznych, leczonych przewlekle salicylanami;
  • dzieciom z wadami wrodzonymi serca zwłaszcza sinicznymi, z niewydolnością serca, z nadciśnieniem płucnym;
  • kobietom w ciąży lub planującym ciążę.
b) Szczepienie drogą domięśniową (lub podskórnie, wg wskazań producenta szczepionki) zaleca się szczególnie w związku z przesłankami epidemiologicznymi – wszystkim osobom od ukończenia 6 miesiąca życia do stosowania zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, w szczególności:
  • zdrowym dzieciom w wieku od ukończenia 6. miesiąca życia do ukończenia 18. roku życia (ze szczególnym uwzględnieniem dzieci w wieku od ukończenia 6. do ukończenia 60. miesiąca życia);
  • osobom w wieku >55 lat;
  • osobom mającym bliski kontakt zawodowy lub rodzinny z dziećmi w wieku do ukończenia 6. miesiąca życia oraz z osobami w wieku podeszłym lub przewlekle chorymi (w ramach realizacji strategii kokonowej szczepień);
  • uczniom i studentom szkół i uczelni medycznych lub innych szkół i uczelni prowadzących kształcenie na kierunkach medycznych, pracownikom ochrony zdrowia (personel medyczny, niezależnie od posiadanej specjalizacji oraz personel administracyjny), szkół, handlu, transportu, funkcjonariuszom publicznym w szczególności: policja, wojsko, straż graniczna, straż pożarna;
  • pensjonariuszom domów spokojnej starości, domów pomocy społecznej oraz innych placówek zapewniających całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, w szczególności przebywającym w zakładach opiekuńczo-leczniczych, placówkach pielęgnacyjno-opiekuńczych, podmiotach świadczących usługi z zakresu opieki paliatywnej, hospicyjnej, długoterminowej, rehabilitacji leczniczej, leczenia uzależnień, psychiatrycznej opieki zdrowotnej oraz lecznictwa uzdrowiskowego.
c) W uwagach do szczepienia drogą iniekcji usunięto zdanie „Zgodnie z rekomendacjami Światowej Organizacji Zdrowia ze względu na szerszy zakres ochrony przed wirusem grypy typu B, zaleca się stosowanie szczepionek 4-walentnych”.
d) Szczepienie drogą donosową zaleca się w związku z przesłankami klinicznymi i indywidualnymi:
  • dzieciom po transplantacji narządów;
  • przewlekle chorym dzieciom (od ukończenia 24. miesiąca życia), szczególnie chorującym na niewydolność układu oddechowego, astmę oskrzelową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, niewydolność układu krążenia, chorobę wieńcową (zwłaszcza po przebytym zawale serca), niewydolność nerek, nawracający zespół nerczycowy, choroby wątroby, choroby metaboliczne, w tym cukrzycę, choroby neurologiczne i neurorozwojowe;
  • dzieciom w stanach obniżonej odporności (w tym pacjentom po przeszczepie tkanek) i chorym na nowotwory układu krwiotwórczego;
  • dzieciom z grup ryzyka od ukończenia 24. miesiąca życia do ukończenia 18. roku życia, szczególnie zakażonym wirusem HIV, ze schorzeniami immunologiczno-hematologicznymi, w tym małopłytkowością idiopatyczną, ostrą białaczką, chłoniakiem, sferocytozą wrodzoną, asplenią wrodzoną, dysfunkcją śledziony, po splenektomii, z pierwotnymi niedoborami odporności, po leczeniu immunosupresyjnym, po przeszczepieniu szpiku, przed przeszczepieniem lub po przeszczepieniu narządów wewnętrznych, leczonych przewlekle salicylanami;
  • dzieciom z wadami wrodzonymi serca zwłaszcza sinicznymi, z niewydolnością serca, z nadciśnieniem płucnym.

e) Szczepienie drogą donosową zaleca się w związku z przesłankami epidemiologicznymi – wszystkim dzieciom od ukończenia 24. miesiąca życia do stosowania zgodnie z charakterystyką produktu leczniczego, w szczególności zdrowym dzieciom w wieku od ukończenia 24 miesiąca życia do ukończenia 18. roku życia (ze szczególnym uwzględnieniem dzieci w wieku od ukończenia 24. do ukończenia 60. miesiąca życia).

2. Szczepienie przeciwko inwazyjnym zakażeniom Neisseria meningitidis

Doprecyzowano zalecenie szczepienia dla niemowląt – od ukończenia 6. tygodnia życia lub 8. tygodnia życia w zależności od rodzaju szczepionki.

3. Szczepienie przeciwko inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae

a) Z populacji, którym zaleca się szczepienie, usunięto „dzieci do ukończenia 5. roku życia, które nie były wcześniej szczepione, oraz dzieci i młodzież należące do grup ryzyka do ukończenia 19. roku życia” oraz „osoby dorosłe powyżej 50. roku życia”. Dodano „dzieci zdrowe, które nie były wcześniej szczepione”.
b) w Uwagach dodano: „W przypadku szczepień przeciw pneumokokom u osób dorosłych z grup ryzyka oraz osób starszych:

  • Szczepienia osób dorosłych w grupach ryzyka realizowane w schemacie 1 dawka szczepionki skoniugowanej PCV-13 oraz 1 dawka szczepionki polisacharydowej PPSV-23, w odstępie przynajmniej 8 tygodni,
  • Szczepienia osób w wieku 65 lat i starszych realizowane są w schemacie 1 dawka szczepionki skoniugowanej PCV-13 oraz 1 dawka szczepionki polisacharydowej PPSV-23, w odstępie przynajmniej 1 roku.

Szczepienia dzieci z grupach ryzyka realizowane w schemacie 1 dawka szczepionki skoniugowanej PCV-13 oraz 1 dawka szczepionki polisacharydowej PPSV-23, w odstępie przynajmniej 8 tygodni. U dzieci z zaburzeniami odporności kolejna dawka szczepionki polisacharydowej PPSV-23 po 5 latach.”

4. Szczepienie przeciwko WZW typu B

a) W punkcie dotyczącym przewlekle chorych o wysokim ryzyku zakażenia: z chorobami przebiegającymi z niedoborem odporności, w tym leczonych immunosupresyjnie, chorych z cukrzycą i niewydolnością nerek usunięto tekst: „(patrz schemat szczepień: część I. B PSO)”.
b) Usunięto zalecenie szczepień „osobom chorym na nowotwory układu krwiotwórczego” zastępując je zaleceniem szczepień „osobom dotychczas nie szczepionym chorującym na nowotwory i inne choroby przewlekłe, u których planowane jest leczenie immunosupresyjne”.
c) Dodano zalecenie szczepienia „kobietom dotychczas niezaszczepionym, planującym ciążę”.

5. Szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce

Doprecyzowano zalecenie szczepienia „uczniom i studentom szkół i uczelni medycznych lub innych szkół i uczelni prowadzących kształcenie na kierunkach medycznych” (w PSO 2021 wymieniono „uczniów szkół medycznych lub innych uczelni prowadzących kształcenie na kierunkach medycznych”).

6. Szczepienie przeciwko ludzkiemu wirusowi brodawczaka (HPV)

Szczepienie zalecono „osobom od ukończenia 9. roku życia w celu uodpornienia przeciw chorobom wywołanym przez określone typy wirusa HPV” (w PSO 2021 szczepienie zalecano „szczególnie osobom przed inicjacją seksualną”).

Część III. PSO „Informacje uzupełniające – zasady szczepień przeciw wybranym chorobom zakaźnym”

1. Szczepienie przeciwko gruźlicy

a) Dodano następujące punkty:

  • Zaleca się przeprowadzenie szczepienia przeciw gruźlicy po dokładnej ocenie stanu dziecka, celem wykluczenia chorób w których szczepienie przeciw gruźlicy jest przeciwwskazane.
  • U dzieci matek otrzymujących leczenie immunosupresyjne szczepienie przeciw gruźlicy jest przeciwwskazane.
  • U dzieci, u których w rodzinie rozpoznano złożony zespół zaburzeń odporności szczepienie przeciw gruźlicy należy odroczyć do czasu wykluczenia zespołu.
  • Należy zachować minimum 2-tygodniowy odstęp między podaniem szczepionki BCG, a terapią genową łączoną z terapią kortykosteroidami.”
b) W zaleceniu dotyczącym rozważenia obserwacji dziecka zaszczepionego przed wypisem z oddziału noworodkowego usunięto tekst „przez 1 dobę”.
c) Dodano punkt: „Szczepienie przeciw gruźlicy nie musi być wykonywane jednocześnie ze szczepieniem przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B.”

2. Szczepienie przeciwko WZW typu B

W zaleceniu dotyczącym szczepienia podstawowego niemowląt podano, że drugą dawkę szczepienia podstawowego wykonuje się po 4–6 tygodniach po dawce pierwszej, usuwając tekst „jeżeli to możliwe jednocześnie ze szczepieniem przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi”

3. Szczepienia przeciw zakażeniom wywołanym przez rotawirusy

Usunięto zdania: „Szczepienie przeciw zakażeniom wywołanym przez rotawirusy w populacji ogólnej jest obowiązkowe dla dzieci urodzonych po dniu 31 grudnia 2020 r.” oraz „U dzieci urodzonych przed dniem 1 stycznia 2021 r. zaleca się szczepienie przeciw zakażeniom wywołanym przez rotawirusy. Liczba dawek i schemat szczepienia – według wskazań producenta szczepionki.”

4. Szczepienie przeciwko odrze, śwince i różyczce

Doprecyzowano zasady szczepienia przypominającego:

  • dawkę przypominającą skojarzonej szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce podaje się w 6. roku życia. U dzieci, które nie zostały zaszczepione w 6. roku życia, należy uzupełnić brakujące szczepienie w możliwie najwcześniejszym terminie, nie później niż do ukończenia 19. roku życia.
  • Szczepienie przypominające w 10. roku życia wykonuje się u dzieci urodzonych w 2013 roku lub latach wcześniejszych, które nie otrzymały dotychczas 2 dawki szczepionki. U dzieci, które nie zostały zaszczepione w 10. roku życia należy uzupełnić brakujące szczepienie w możliwie najwcześniejszym terminie, nie później niż do ukończenia 19. roku życia.

5. Szczepienia przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi

Doprecyzowano, że u dzieci, które ukończyły 6. rok życia, a które nie otrzymały dawki przypominającej szczepionki przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi (DTaP) można stosować szczepionki Tdap „jedynie w sytuacji wyjątkowej, przy braku dostępności szczepionki DTaP”.

6. Szczepienie przeciwko inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae

a) Odnośnie do schematu szczepienia wskazano, że „u dzieci z grup ryzyka pełen schemat szczepienia powinien składać się z trzech dawek szczepienia podstawowego oraz czwartej dawki (uzupełniającej) szczepienia podstawowego o ile producent szczepionki nie wskazuje innego schematu uodpornienia w danej grupie ryzyka i dla wieku dziecka”.
b) Ponieważ w PSO 2022 szczepienia przeciwko pneumokokom nie ma już w części IB, usunięto fragment PSO 2021: „U dzieci z określonych grup ryzyka, o których mowa w części I. B PSO „Szczepienia obowiązkowe osób narażonych w sposób szczególny na zakażenie w związku z przesłankami klinicznymi lub epidemiologicznymi”, w tym u dzieci urodzonych przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży lub urodzonych z masą urodzeniową poniżej 2500 g pełen schemat szczepienia powinien składać się z trzech dawek szczepienia podstawowego oraz czwartej dawki szczepienia podstawowego (uzupełniającej), o ile producent szczepionki nie wskazuje innego schematu uodpornienia w danej grupie ryzyka i dla wieku dziecka”.

Wybrane treści dla pacjenta:

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Przegląd badań