Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Czy zachorowania na krztusiec o ciężkich przebiegu dotyczą tylko najmłodszych?

17.07.2019
Severe pertussis infections in the United States, 2011-2015
Mbayei S.A. i wsp.
Clin. Infect. Dis. 2019; 69: 218–226

Opracowała Małgorzata Ściubisz, redaktor serwisu „Szczepienia”

Choć zachorowania na krztusiec o ciężkim przebiegu dotyczą głównie niemowląt w pierwszych 6 miesiącach życia, to mogą również wystąpić wśród starszych dzieci oraz dorosłych. Opierając się m.in. na danych z systemu aktywnego nadzoru epidemiologicznego nad krztuścem Enhanced Pertussis Surveillance, zespół naukowców kierowany przez Sarah A. Mbayei z Centers for Disease Control and Prevention w Stanach Zjednoczonych opisał przebieg krztuśca u chorych w różnych grupach wiekowych oraz określił czynniki potencjalnie związane z ciężkim przebiegiem zakażenia Bordetella pertussis. Wyniki tego badania przekrojowego opublikowano w czerwcowym wydaniu „Clinical Infectious Diseases”.

W badaniu wykorzystano dane o zachorowaniach na krztusiec za lata 2011–2015, które zarejestrowano w 7 stanach. W okresie 5 lat odnotowano 15 942 zachorowania na krztusiec (zapadalność śr. 20,3/100 000/rok). Większość chorych wymagała leczenia w ramach opieki ambulatoryjnej (96,8%), a w przypadku 515 (3,2%) konieczna była hospitalizacja. Leczenia na oddziale intensywnej terapii (OIT) wymagał co piąty hospitalizowany (21%). Śmiertelność wyniosła 0,6%.

Ogółem najwięcej zachorowań na krztusiec dotyczyło dzieci w wieku 1–11 lat (42,8%) oraz dzieci i młodych dorosłych w wieku 12–20 lat (29,6%), przy czym niewielki odsetek z nich wymagał leczenia szpitalnego. Niemowlęta w wieku <2 miesięcy stanowiły zaledwie 1,6% wszystkich chorych na krztusiec, jednak odpowiadały za niemal co trzeci przypadek wymagający hospitalizacji (29,3%). Oszacowano, że niemowlęta w pierwszych 2 miesiącach życia były obciążone 26-krotnie większym ryzykiem hospitalizacji z powodu krztuśca (ryzyko względne [RR]: 26,2 [95% CI: 22,7–30,3]) oraz 72-krotnie większym ryzykiem hospitalizacji na OIT (RR: 72 [95% CI: 50,3–103]) niż chorzy w innym wieku. Większe ryzyko hospitalizacji oraz hospitalizacji na OIT dotyczyło także niemowląt w wieku 2–11 miesięcy (RR: 7,7 [95% CI: 6,5–9,2] oraz 6,3 [95% CI: 4,2–9,6]) oraz osób starszych w wieku ≥65 lat (RR: 4,0 [95% CI: 3,0–5,4] oraz 1,8 [95% CI: 0,67–4,9]).

Wykazano także, że niemowlęta w wieku <2 miesięcy, których matki w III trymestrze ciąży zaszczepiono przeciwko krztuścowi preparatem dTpa, były obciążone o połowę mniejszym ryzykiem hospitalizacji z powodu krztuśca niż niemowlęta, których matki nie były szczepione dTpa w czasie ciąży (RR: 0,51 [95% CI: 0,28–0,93]). O ponad połowę mniejsze ryzyko hospitalizacji z powodu krztuśca obserwowano także u dzieci w wieku od 2 miesięcy do 11 lat, które otrzymały wszystkie dawki szczepionki przeciwko krztuścowi należne dla wieku (RR: 0,47 [95% CI: 0,33–0,99]).

Objawy charakterystyczne dla krztuśca częściej występowały u pacjentów hospitalizowanych niż leczonych ambulatoryjnie. Niemal u wszystkich chorych obserwowano napadowy kaszel (98,1%) z charakterystycznym „pianiem” (48,4%), po którym często występowały wymioty (61,2%). Napadom kaszlu często towarzyszyła sinica (44,1%) oraz bezdech (35,7%). Powikłania wystąpiły u niemal co trzeciego hospitalizowanego, najczęściej zapalenie płuc (24,7%), rzadziej epizod drgawek (3%) i encefalopatia (1,4%).

Ogółem u prawie 33% hospitalizowanych z powodu krztuśca stwierdzono obecność co najmniej jednej przewlekłej choroby współistniejącej lub innego obciążenia zdrowotnego, a u dorosłych w wieku ≥21 lat odsetek ten sięgnął prawie 88%. Najczęstszą chorobą współistniejącą u pacjentów w wieku ≥1 roku była astma oskrzelowa (26,5%). U prawie połowy chorych na krztusiec w wieku ≥21 lat stwierdzono otyłość (47,9%), a co trzeci chory w tej grupie wiekowej aktualnie lub w przeszłości palił tytoń (31,6%). Często chorobą współistniejącą była także cukrzyca (23,9%) oraz POChP (18,8%). Duży odsetek dzieci i młodych dorosłych w wieku 12–20 lat hospitalizowanych z powodu krztuśca był obciążony chorobą układu nerwowego (21,7%).

Z powodu krztuśca zmarło 3 pacjentów: niemowlę w wieku 42 dni oraz dwoje dorosłych w wieku 48 oraz 76 lat. U wszystkich trzech pacjentów w przebiegu krztuśca rozwinęła się niewydolność oddechowa, chorzy wymagali mechanicznego wspomagania oddechu. Niemowlę, które zmarło, urodziło się w fizjologicznym terminie porodu, ale z małą urodzeniową masą ciała, płodowym zespołem alkoholowym (FAS) i epizodem zatrzymania krążenia w wywiadzie. 48-letni pacjent był zakażony HIV, w przebiegu krztuśca rozwinęło się u niego zapalenie płuc, sepsa i encefalopatia. 76-letni pacjent, który zmarł z powodu krztuśca, chorował na astmę oraz POChP.

Autorzy badania wyciągnęli wniosek, że choć największe ryzyko ciężkiego przebiegu krztuśca dotyczy skrajnych grup wiekowych, tj. niemowląt w dwóch pierwszych miesiącach życia i osób starszych w wieku ≥65 lat, to zachorowania na krztusiec wymagające hospitalizacji mogą wystąpić we wszystkich grupach wiekowych. Choroby współistniejące lub inne obciążenia zdrowotne, np. astma lub palenie tytoniu, mogą predysponować do rozwoju zakażenia Bordetella pertussis o ciężkim przebiegu.

Reklama

Napisz do nas

Zadaj pytanie ekspertowi, przyślij ciekawy przypadek, zgłoś absurd, zaproponuj temat dziennikarzom.
Pomóż redagować portal.
Pomóż usprawnić system ochrony zdrowia.

Konferencje i szkolenia

Kraków – 20–21 września 2019 r.: Krakowska Jesień Pediatryczna 2019, szczegółowe informacje »

Warszawa – 11–12 października 2019 r.: Warszawska Jesień Pediatryczna 2019, szczegółowe informacje »

Przegląd badań