AKTUALNOŚCI
WYWIADY
Mamy powody do dumy
z dr. n. farm. Mikołajem Konstantym, wiceprezesem Naczelnej Rady Aptekarskiej, rozmawia Małgorzata Solecka
ARTYKUŁY SPECJALNE
Mamy haka na raka – szczepienie przeciwko HPV. Bezpieczna i skuteczna metoda profilaktyki raka szyjki macicy
dr n. med. Kamila Ludwikowska
Zapalenie mięśnia sercowego po szczepionkach mRNA przeciwko COVID‑19. Możliwy mechanizm patogenetyczny
dr hab. n. med. i n. o zdr. Agata Tymińska, prof. dr hab. n. med. i n. o zdr. Krzysztof Ozierański
WYTYCZNE I ARTYKUŁY PRZEGLĄDOWE
Zalecenia dotyczące szczepień ochronnych w chorobach układu nerwowego
dr n. med. Paulina Komasińska‑Piotrowska, prof. dr hab. n. med. Jacek Wysocki, dr n. med. Ilona Małecka, prof. dr hab. n. med. Barbara Steinborn
Szczepienie przeciwko RSV, grypie i COVID‑19 w niedoborach odporności. Aktualne (2025) zalecenia Infectious Diseases Society of America
Na podstawie: Tan CS, Anjan S, Ariza‑Heredia EJ i wsp. IDSA 2025 Guidelines on the use of vaccines for the prevention of seasonal RSV infections in immunocompromised patients. Goepfert P, Katz MJ, Kaul D i wsp. IDSA 2025 Guideline on the use of vaccines for the prevention of seasonal influenza infections in immunocompromised patients. Nellore A, Bajema K, Belden K. i wsp. IDSA 2025 Guidelines on the use of vaccines for the prevention of seasonal COVID‑19 infections in immunocompromised patients.
komentarz: dr hab. n. med. Agnieszka Piekarska
Clin. Infect. Dis. 2026; Mar 2:ciag117. doi: 10.1093/cid/ciag117, Clin, Infect, Dis. 2026; Feb 28:ciag116. doi: 10.1093/cid/ciag116, Clin Infect Dis. 2026; Feb 25:ciag115. doi: 10.1093/cid/ciag115
Realizacja szczepienia przeciwko gruźlicy poza oddziałem noworodkowym
dr hab. n. med. Hanna Czajka, prof. UR
Leki przeciwwirusowe w profilaktyce i leczeniu grypy u osób z niedoborem odporności
Influenza antivirals for prevention and treatment in immunocompromised people.
Madeleine R. Heldman, Michael J. Boeckh, Michael G. Ison
J Infect Dis. 2025 Oct 17;232(Suppl_3):S243‑S253.doi: 10.1093/infdis/jiaf217
PRZEGLĄD AKTUALNYCH BADAŃ
PCV‑20 zmniejszyła ryzyko IChP i pneumokokowego zapalenia płuc u dorosłych w wieku ≥65 lat
Real‑world effectiveness of 20‑valent pneumococcal conjugate vaccine against all‑cause outcomes among Medicare beneficiaries aged 65 years and older in the USA: a retrospective cohort study.
Miles AC, Vojicic J, Peyrani P, et al.
Lancet Infect Dis. 2026 Apr 30:S1473‑3099(26)00115–5. doi: 10.1016/S1473‑3099(26)00115–5
Podanie PCV‑13, a następnie PPSV‑23 znacznie zmniejszyło ryzyko IChP u osób po 65. roku życia
Real‑world effectiveness of sequential pneumococcal vaccination in older adults: a cohort study.
Tan YY, Ho RWL, Lim JT, et al.
J Infect Dis. 2026 Mar 6:jiag147. doi: 10.1093/infdis/jiag147
Szczepienie przeciwko HPV zmniejszyło ryzyko raka szyjki macicy u młodych kobiet i było bezpieczne
Effects of human papillomavirus (HPV) vaccination programmes on community rates of HPV‑related disease and harms from vaccination.
Henschke N, Bergman H, Buckley BS, et al.
Cochrane Database Syst Rev. 2025 Nov 24;11(11):CD015363. doi: 10.1002/14651858.CD015363.pub2
Szczepienie ≥1 dawką HPV‑4 znacznie zmniejszyło zachorowalność na raka szyjki macicy w populacji młodych kobiet
Extended follow‑up of invasive cervical cancer risk after quadrivalent HPV vaccination: nationwide, register based study.
Wu S, Deng Y, Lepp T, et al.
BMJ. 2026 Feb 25;392:e087326. doi: 10.1136/bmj‑2025‑087326
Szczepienie ≥1 dawką HPV‑9 zmniejszyło zachorowalność na nowotwory głowy i szyi u młodych mężczyzn
Human Papillomavirus Vaccination and Related Cancers in Males.
Kitano T, Yoshida S. Nine‑Valent
JAMA Oncol. 2026 Apr 9:e260496. doi: 10.1001/jamaoncol.2026.0496
Szczepienie dzieci przeciwko grypie znacznie zmniejszyło ryzyko choroby wymagającej konsultacji lekarskiej w POZ
European primary care VE group. Influenza Vaccine Effectiveness in European Primary Care Pediatric Practices: 2022–2024.
Lucaccioni H, Maurel M, Pérez‑Gimeno G, et al.
Pediatrics. 2026 May 1;157(5):e2025072907. doi: 10.1542/peds.2025–072907
Szczepienie przeciwko COVID‑19 w okresie ciąży zmniejszyło ryzyko hospitalizacji z powodu tej choroby u niemowląt
SARS‑CoV‑2 Vaccination Before and During Pregnancy and Prevention of Infant COVID‑19 Infection.
Jacobson KB, Merchant M, Fireman B, et al.
Pediatrics. 2026 May 1;157(5):e2025073000. doi: 10.1542/peds.2025–073000
Zakażenie wirusem grypy w okresie ciąży zwiększyło ryzyko powikłań okołoporodowych
The Impact of Maternal Influenza Infection and Vaccination During Pregnancy on Birth Outcomes.
Zhang X, Balasubramani GK, D’Agostino HEA, et al.
Pediatr Infect Dis J. 2026 Feb 25:10.1097/INF.0000000000005194. doi: 10.1097/INF.0000000000005194
Zakażenie RSV może być czynnikiem zwiększającym ryzyko niekorzystnych zdarzeń sercowo‑oddechowych u dorosłych
Risk of Cardiorespiratory Events Following Respiratory Syncytial Virus‑Related Hospitalization.
Liang C, Judy J, Aliabadi N, et al.
JAMA Netw Open. 2026 Feb 2;9(2):e2556767. doi: 10.1001/jamanetworkopen.2025.56767
Szczepienie przeciwko RSV nie zwiększyło ryzyka m.in. migotania przedsionków, zakrzepicy żył głębokich, zapalenia mięśnia sercowego i udaru niedokrwiennego mózgu
Safety monitoring of health outcomes following RSVPreF3 + AS01 and RSVPreF vaccination among Medicare beneficiaries aged 65 years and older in the United States, 2023–2024.
Lloyd PC, Shah PB, Zhang HT, et al.
Vaccine. 2026 Apr 19;79:128459.doi: 10.1016/j.vaccine.2026.128459
PYTANIA DO EKSPERTA
Szczepienie przeciwko rotawirusom niemowląt narażonych wewnątrzłonowo lub podczas karmienia piersią na leki biologiczne
dr n. med. Jacek Mrukowicz, Małgorzata Ściubisz, mgr zdrowia publicznego
Ospa wietrzna i szczepienie przeciwko ospie wietrznej
prof. dr hab. n. med. Ernest Kuchar, prof. dr hab. n. med. Ewelina Gowin, Małgorzata Ściubisz, mgr zdrowia publicznego
Zagadnienia organizacyjne związane z realizacją szczepień
prof. dr hab. n. med. Ernest Kuchar, Małgorzata Ściubisz, mgr zdrowia publicznego
PRAKTYKA KLINICZNA
Algorytmy uzupełnienia zaległego szczepienia przeciwko krztuścowi
dr n. med. Joanna Stryczyńska‑Kazubska
Technika szczepienia przeciwko gruźlicy
mgr piel. Eugeniusz Sławomir Daniszewski
Katedra Podstaw Umiejętności Klinicznych i Kształcenia Podyplomowego Pielęgniarek i Położnych, Collegium Medicum im. L. Rydygiera w Bydgoszczy, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
Jak szczepić pacjenta chorego na wrzodziejące zapalenie jelita grubego?
dr n. med. Weronika Rymer, Małgorzata Ściubisz, mgr zdrowia publicznego
PRAWO MEDYCZNE
Ciężarna nieubezpieczona w NFZ a prawo do bezpłatnych szczepień
dr n. prawn. Tamara Zimna, radca prawny