Tabela 25.22-3. Drogi i następstwa nadmiernej utraty płynów i elektrolitów

wymioty i utrata przez zgłębnik żołądkowy

1 l soku żołądkowego zawiera 20–60 mmol Na+, ~14 mmol K+, ~140 mmol Cl i 60–80 mmol H+. Nadmierna utrata powoduje nieoddechową zasadowicę hipochloremiczną (hipokaliemiczną). Wyrównanie wymaga uzupełniania niedoborów K+ i Cl.

drenaż dróg żółciowych

Z każdym litrem następuje utrata ~145 mmol Na+, 5 mmol K+, 105 mmol Cl i 30 mmol HCO3.

dren lub przetoka trzustkowa

Z każdym litrem następuje utrata 125–138 mmol Na+, ~8 mmol K+, 56 mmol Cl i 85 mmol HCO3.

stomia lub przetoka na jelicie czczym

Z każdym litrem następuje utrata ~140 mmol Na+, 5 mmol K+, 135 mmol Cl i 8 mmol HCO3.

stomia lub przetoka na jelicie krętym wytworzona niedawno lub wysoko

Duża utrata płynów: z każdym litrem 100–140 mmol Na+, 4–5 mmol K+, 75–125 mmol Cl i 0–30 mmol HCO3.

stomia lub przetoka na jelicie krętym obecna od dłuższego czasu lub nisko umiejscowiona

Mniejsza utrata płynów: z każdym litrem 50–100 mmol Na+, 4–5 mmol K+, 25–75 mmol Cl i 0–30 mmol HCO3.

biegunka i nadmierna utrata przez kolostomię

Z każdym litrem następuje utrata 30–140 mmol Na+, 30–70 mmol K+ i 20–80 mmol HCO3.

utrata „czystej” wody (np. gorączka, przyjmowanie zbyt małej ilości wody, hiperwentylacja)

Głównie niewidoczna utrata wody (tzw. parowanie niewidoczne, ze stosunkowo małą zawartością elektrolitów). Może spowodować hipernatremię.

nieprawidłowa utrata z moczem (np. wielomocz)

Stężenia Na+ i K+ w moczu są bardzo zmienne, dlatego monitoruje się ściśle stężenia elektrolitów w surowicy. Podaż płynów dostosowuje się do diurezy godzinoweja.

a W zależności od stanu chorego i docelowego bilansu płynów można podać nieco więcej (gdy celem jest bilans dodatni – nawodnienie) albo mniej (jeżeli dąży się do bilansu ujemnego – odwodnienia).

na podstawie: National Institute for Health and Care Excellence: Intravenous fluid therapy for adults in hospital. NICE clinicalguideline 174. Issued: December 2013. Last update: May 2017. guidance.nice.org.uk/cg174