Tabela 3.17-1. Najważniejsze czynniki etiologiczne astmy zawodowej i narażone grupy zawodowe

Czynniki etiologiczne

Narażone grupy zawodowe

czynniki o dużej masie cząsteczkowej (>5 kDa)

mąka i jej zanieczyszczenia, dodatki piekarnicze

piekarze, ciastkarze, młynarze, kucharze, osoby pracujące w sklepach z żywnością, osoby transportujące mąkę i wyroby piekarnicze

alergeny zwierzęce (białka mleka i jaj, mocz i białka gryzoni, sierść krów i koni), alergeny stawonogów

osoby pracujące w rolnictwie, hodowcy zwierząt, pracownicy zwierzętarni naukowych i ogrodów zoologicznych, handlarze zwierząt, weterynarze, pracownicy szklarni, przetwórcy żywności

białka roślinne (soja, warzywa, przyprawy, zioła)

osoby pracujące w rolnictwie, pracownicy plantacji i szklarni, osoby pracujące w gastronomii lub przemyśle spożywczym

zarodniki grzybów

osoby pracujące w rolnictwie, osoby pracujące w wilgotnym środowisku, pracownicy przemysłu spożywczego, konserwatorzy dzieł sztuki

lateks naturalny

personel medyczny, osoby pracujące przy produkcji wyrobów gumowych, osoby pracujące w gumowych rękawiczkach

ziarna roślin oleistych

wytwórcy olejów roślinnych

detergenty, enzymy

pracownicy fabryk detergentów, pracownicy pralni, pracownicy przemysłu spożywczego

owoce morza i ryby

pracownicy przetwórstwa ryb i owoców morza

czynniki o małej masie cząsteczkowej (≤5 kDa)

diizocyjaniany

wytwórcy poliuretanów, osoby stosujące poliuretany w procesach produkcyjnych (meblarstwo, obuwnictwo, produkcja uszczelek, wykładzin budowlanych i mieszkaniowych), lakiernicy, osoby pracujące przy produkcji mas plastycznych, pracownicy stosujący materiały uszczelniające w przemyśle budowlanym, pracownicy sklepów z częściami samochodowymi

metale i ich sole (platyna, nikiel, chrom, kobalt, wanad)

spawacze, osoby pracujące w przemyśle metalurgicznym i przy obróbce metali lub skór, pracownicy rafinerii

barwniki

wytwórcy barwników, pracownicy przemysłu meblowego/tekstylnego stosujący barwniki

żywice, topniki (zwłaszcza kalafonia)

pracownicy zakładów elektronicznych (zwłaszcza lutownicy), muzycy grający na instrumentach smyczkowych

pyły drewna (kwas plikatynowy, kwas abietynowy)

osoby pracujące w przemyśle drzewnym i meblarskim

nadsiarczany, henna

fryzjerzy

środki odkażające (aldehydy, środki uwalniające chlor, czwartorzędowe związki amonowe)

personel medyczny, osoby zajmujące się sprzątaniem, pracownicy basenów, hodowcy zwierząt i ryb

bezwodniki kwasów (bezwodnik trimelitowy, bezwodnik ftalowy)

osoby pracujące w przemyśle chemicznym przy produkcji barwników i/lub żywic poliestrowo-formaldehydowych, w przetwórstwie tworzyw sztucznych, produkcji farmaceutycznej i produkcji insektycydów, osoby pracujące w przemyśle stalowym

aminy i związki akrylowe (kleje, podkłady do lakierów, wypełnienia ubytków kostnych, protezy i mosty kostne)

technicy dentystyczni, personel pielęgniarski, asystenci stomatologiczni, lekarze dentyści, ortopedzi, wytwórcy aparatów słuchowych, kosmetyczki, modelarze

leki (antybiotyki β-laktamowe, spiramycyna, cytostatyki, opiaty)

pracownicy przemysłu farmaceutycznego, personel medyczny