Tabela 11.5-1. Typowe cechy guzów nadnerczy w TK i MR

Cecha

Gruczolak

Rak

Guz chromochłonny

Przerzut nowotworowya

wielkość

zwykle <4 cmb

zwykle >4 cmc

nie ma reguły

nie ma reguły

kształt

okrągły/owalny

nieregularny

na ogół okrągły/owalny

nieregularny lub okrągły/owalny

odgraniczenie od otoczenia

wyraźne

nieostre, może być wyraźne

wyraźne

nieostre lub wyraźne

struktura

homogenna

niehomogenna (ogniska martwicy, wylewy, zwapnienia)

niehomogenna w większych guzach (obecność torbieli rzekomych, rozpadu, krwiaków i zwapnień)

homogenna lub niehomogenna (w większych guzach)

TK jednofazowad

≤10 j.H.e,f

>10 j.H. (zwykle >20)

>10 j.H.

>10 j.H. (zwykle >30)

TK – z podaniem środka kontrastowego i z oceną jego wypłukiwania

bezwzględne wypłukiwanie ≥60% środka kontrastowego (po 15 min)g

bezwzględne wypłukiwanie <60% środka kontrastowego (po 15 min)g

zmienne

bezwzględne wypłukiwanie <60% środka kontrastowego (po 15 min)g

zawartość lipidów w MR

znacznaf

brak lub skąpa ilość

brak

brak

18F-FDG-PET-TK

niewzmożony wychwyt (bez nadczynności hormonalnej)

wzmożony wychwyt

zmienny wychwyt

wzmożony wychwyt

wzrost guza w badaniach kontrolnych

<0,5 cm/rok (stabilny lub powolny)

>1 cm/≤rok (szybki lub bardzo szybki)

0,1–1 cm/rok (często powolny)

zazwyczaj szybki, nie ma reguły

a najczęściej rak nerki i rak płuca

b Gruczolaki mogą osiągać 10 cm, a myelolipoma, który nie jest gruczolakiem, ale też należy do guzów łagodnych, nawet >20 cm.

c Szczególnie podejrzane są guzy o średnicy >6 cm.

d badanie bez środka kontrastowego

e W TK jednofazowej – łagodny fenotyp; dodatkowe badanie z podaniem środka kontrastowego zwykle nie jest potrzebne.

f Gruczolaki z warstwy siatkowatej mogą być uboższe w lipidy i wówczas gęstość wynosi 10–20 j.H.

g badanie wykonywane przed podaniem środka kontrastowego i po 1. min od podania (ocena wzmocnienia) oraz 15 min później (ocena bezwzględnego współczynnika wypłukiwania)

j.H. – jednostki Hounsfielda