Tabela 11.3-1. Interpretacja wskaźnika aldosteronowo-reninowego (ARR), jeśli nie można odstawić leków hipotensyjnych wpływających na układ renina–angiotensyna–aldosteron (RAA), po wyrównaniu stężenia potasu w surowicy (>4 mmol/l)

Stosowany lek

Wpływ leku na układ RAA

Interpretacja dodatniego wyniku ARR

Interpretacja ujemnego wyniku ARR

β-bloker

hamowanie wydzielania reniny

potencjalnie fałszywie dodatni; powtórz oznaczenie ARR po zmianie β-blokera na n-DHP bloker kanału wapniowego

prawdziwie ujemny – HP wykluczony

ACEI lub ARB

kompensacyjne zwiększenie wydzielania reniny spowodowane zablokowaniem układu RAA

HP prawdopodobny – wykonaj potwierdzające badanie czynnościowe (po zmianie na leki niewpływające na układ RAA)a

jeśli wynik blisko wartości granicznej – może być fałszywie ujemny; jeśli wynik wyraźnie zmniejszony – powtórz badanie po zmianie na leki niewpływające na układ RAAa

diuretyk

zwiększenie wydzielania reniny z powodu zmniejszonej objętości płynu pozakomórkowego i aktywacji układu współczulnego

HP prawdopodobny – wykonaj potwierdzające badanie czynnościowe (po zmianie na leki niewpływające na układ RAA)a

może być fałszywie ujemny – odstaw diuretyk i powtórz oznaczenie ARR

dihydropirydynowy bloker kanału wapniowego

zmniejszenie stężenia aldosteronu w osoczu

HP możliwy – wykonaj potwierdzające badanie czynnościowe (po zmianie na leki niewpływające na układ RAA)a

może być fałszywie ujemny, szczególnie jeśli wynik blisko wartości granicznej – rozważ powtórzenie badania po zmianie na n-DHP bloker kanału wapniowego

n-DHP bloker kanału wapniowego, α-bloker, moksonidyna (w monoterapii lub skojarzone)

 

bez istotnego wpływu na stężenia aldosteronu i reniny w osoczu ani na ARO

HP możliwy – wykonaj potwierdzające badanie czynnościowe (po zmianie na leki niewpływające na układ RAA)a

prawdziwie ujemny – HP wykluczony

MRA (jako pierwszy odstawiany na ≥4 tyg. przed badaniami układu RAA)

wtórne zwiększenie stężenia reniny w osoczu (lub ARO) i w efekcie możliwe zwiększenie w różnym stopniu stężenia aldosteronu w osoczu (którego receptor jest blokowany)

możliwy wynik fałszywie dodatni – powtórz badania po zmianie na n-DHP bloker kanału wapniowego i/lub α-blokera

wynik fałszywie ujemny – powtórz badania po zmianie na n-DHP bloker kanału wapniowego i/lub α-blokera

a Lekami, które można stosować podczas badań potwierdzających, są werapamil (preparat o powolnym uwalnianiu), α-blokery (doksazosyna) i moksonidyna.

ACEI – inhibitor konwertazy angiotensyny, ARB – bloker receptora angiotensynowego, ARO – aktywność reninowa osocza, HP – hiperaldosteronizm pierwotny, MRA – antagonista receptora mineralokortykosteroidowego, n-DHP – niedihydropirydynowy (bloker kanału wapniowego)