Tabela 17.23-2. Objawy wskazujące na swoistą przyczynę bólu kręgosłupa (tzw. czerwone flagi)

Przyczyna

Czerwone flagi

ucisk struktur nerwowych

pojedynczych nerwów rdzeniowych lub ich korzeni

– promieniowanie bólu wzdłuż dermatomów kończyny dolnej (rwa kulszowa lub udowa) lub górnej (rwa ramienna)

– osłabienie mięśni

kończyny dolnej – „klapanie” stopy przy chodzeniu, niemożność odbicia się z palców stopy przy chodzeniu, „uciekanie” nogi przy chodzeniu lub niepewne wspieranie się na kończynie przy chodzeniu, niemożność utrzymania ciężaru ciała na pięcie lub palcach stopy

kończyny górnej (utrata ruchów precyzyjnych, wypadanie przedmiotów z ręki)

wielu korzeni nerwowych (zespół ogona końskiego)

– brak lub osłabienie czucia w okolicy pośladków, odbytu, krocza i narządów płciowych zewnętrznych

– zaburzenia czynności zwieraczy (brak czucia parcia na mocz, zatrzymanie moczu, nietrzymanie moczu lub stolca)

– poważne uogólnione osłabienie mięśni kończyn dolnych (aż do utraty zdolności chodzenia i utrzymania się na nogach)

rdzenia kręgowego (mielopatia szyjna)

tetrapareza (współistniejące osłabienie mięśni kończyn dolnych i górnych, nagłe lub postępujące powoli)

złamanie kręgu

– starszy wiek (osteoporoza związana z wiekiem)

– przewlekła kortykoterapia (osteoporoza posteroidowa)

– uraz – u osób starszych nawet niewielki (upadek z wysokości własnego ciała, przewrócenie się, upadek z roweru), dźwignięcie ciężaru; u młodych duży (komunikacyjny, upadek z wysokości)

nowotwór

–  wiek >50 lub <20 lat

– choroba nowotworowa w wywiadzie

– ból nocny

– ból nasilający się przy pionizacji i nieustępujący w pozycji leżącej na plecach

– utrata masy ciała

– ogólne złe samopoczucie

zakażenie kręgosłupa

– gorączka

– ogniska zakażenia (np. ropień migdałka podniebiennego, zapalenie ucha środkowego, ropnie zębopochodne)

– przyjmowanie narkotyków dożylnie

– niedobór odporności (leczenie immunosupresyjne, zakażenie HIV)