Charakterystyka najczęstszych szmerów sercowych

Tabela 1.30-1. Charakterystyka najczęstszych szmerów sercowych
Punkt największej głośności	Promieniowanie	Czynniki zwiększające głośność szmeru	Czynniki zmniejszające głośność szmeru	Przyczyna
szmery skurczowe
w punkcie osłuchiwania zastawki aortalnej	do tętnic szyjnych	nagłe kucnięcie, bierne unoszenie nóg, po dodatkowym skurczu komór lub gdy przedłużony odstęp RR	próba Valsalvya (II faza), ćwiczenie izometryczne (uścisk ręki), pozycja stojąca	zwężenie zastawki aortalnej
nad koniuszkiem serca	do pachy	nagłe kucnięcie, ćwiczenie izometryczne (uścisk ręki)	pozycja stojąca	niedomykalność zastawki mitralnej
między IV a VI międzyżebrzem po lewej stronie mostka	wzdłuż przepony w prawo	ćwiczenie izometryczne (uścisk ręki), nagłe kucnięcie		ubytek przegrody międzykomorowej
między koniuszkiem serca a lewym brzegiem mostka	szerokie do podstawy serca, pachy i w dół mostka (nie do tętnic szyjnych)	pozycja stojąca, próba Valsalvya (II faza), po wysiłku fizycznym, po dodatkowym skurczu komór	ćwiczenia izometryczne, nagłe kucnięcie	kardiomiopatia przerostowa z zawężaniem drogi odpływu lewej komory
szmery rozkurczowe
nad koniuszkiem serca	nie występuje	pozycja lewoboczna, po wysiłku fizycznym, kaszel, ćwiczenie izometryczne (uścisk ręki), po dodatkowym skurczu komór lub gdy przedłużony odstęp RR	niekiedy w czasie wdechu, próba Valsalvya (II faza)	zwężenie zastawki mitralnej
w punkcie osłuchiwania zastawki aortalnej	do punktu Erba	pozycja siedząca z pochyleniem do przodu, nagłe kucnięcie, ćwiczenie izometryczne (uścisk ręki)	próba Valsalvya (II faza)	niedomykalność zastawki aortalnej
a Próba Valsalvy polega na próbie wykonania wydechu przy zamkniętej głośni. Faza II to okres maksymalnie nasilonego wydechu. Większość szmerów sercowych staje się wtedy cichsza, z wyjątkiem kardiomiopatii przerostowej z zawężaniem drogi odpływu oraz wypadania płatka zastawki mitralnej.