Lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)

Działanie - Lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)

Mechanizm działania
Antagonista wapnia z grupy pochodnych dihydropirydyny. Mechanizm działania polega na hamowaniu przezbłonowego transportu jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz mięśni gładkich. Działanie przeciwnadciśnieniowe jest wynikiem bezpośredniego działania rozkurczającego mięśnie gładkie naczyń krwionośnych, co powoduje zmniejszenie całkowitego naczyniowego oporu obwodowego. Pomimo krótkiego t_1/2 w surowicy, lek charakteryzuje się długotrwałym działaniem dzięki dużemu powinowactwu i rozpuszczalności w lipidach błon komórkowych. Dzięki dużemu powinowactwu do komórek mięśni gładkich naczyń nie działa inotropowo ujemnie. Rozszerzenie naczyń obwodowych w wyniku działania leku odbywa się stopniowo, dzięki czemu u pacjentów z nadciśnieniem rzadko obserwuje się nagłe obniżenie ciśnienia tętniczego z odruchową tachykardią. Lerkanidypina jest racematem, za jej działanie przeciwnadciśnieniowe odpowiada głównie jej S-enancjomer.

Farmakokinetyka
Po podaniu p.o. dawki 10–20 mg lek całkowicie się wchłania; t_max wynosi ok. 1,5–3 h. Enancjomery lerkanidypiny wykazują podobny profil osoczowy: t_max jest taki sam, c_max i AUC są zwykle 1,2 razy większe dla S-enancjomeru, natomiast t_1/2 dla obu enancjomerów są podobne. Z powodu nasilonego metabolizmu pierwszego przejścia biodostępność lerkanidypiny po podaniu p.o. po posiłku wynosi ok. 10%, w przypadku podania na czczo jest 3-krotnie mniejsza. Biodostępność leku zwiększa się 4-krotnie gdy lek jest podawany przed upływem 2 h od spożycia wysokotłuszczowego posiłku. Stopień wiązania z białkami osocza przekracza 98%. U osób z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby stężenie białek w osoczu jest zmniejszone i może nastąpić zwiększenie wolnej frakcji lerkanidypiny w osoczu. Lek podlega szybkiej dystrybucji z osocza do tkanek i narządów. Jest metabolizowany przez CYP3A4, głównie do nieaktywnych metabolitów. Ok. 50% dawki jest wydalane z moczem. W moczu oraz kale nie stwierdza się obecności substancji czynnej. Lek jest eliminowany głównie na drodze biotransformacji w wątrobie. Średni t_1/2 w fazie eliminacji wynosi 8–10 h. Działanie lecznicze utrzymuje się przez 24 h dzięki dużemu powinowactwu do lipidów błon komórkowych. Lek nie kumuluje się po podaniu wielokrotnym. U osób w podeszłym wieku oraz u chorych z łagodnym lub umiarkowanym zaburzeniem czynności nerek albo wątroby farmakokinetyka lerkanidypiny jest podobna do obserwowanej w ogólnej populacji; u chorych z ciężkimi zaburzeniami czynności nerek oraz u osób poddawanych dializie obserwuje się większe stężenia lerkanidypiny w osoczu (o ok. 70%). U chorych z umiarkowanym lub ciężkim zaburzeniem czynności wątroby dostępność biologiczna jest większa z powodu mniej nasilonego metabolizmu pierwszego przejścia.

Wskazania do stosowania - Lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)

Leczenia nadciśnienia
Leczenie łagodnego lub umiarkowanego nadciśnienia tętniczego samoistnego.

Przeciwwskazania stosowania - Lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu lub inne pochodne dihydropirydyny, ciąża, okres karmienia piersią, zwężenie drogi odpływu z lewej komory serca, nieleczona zastoinowa niewydolność serca, niestabilna dławica piersiowa, ciężkie zaburzenia czynności nerek lub wątroby, pierwszy miesiąc po zawale serca, równoległe stosowanie silnych inhibitorów izoenzymu CYP3A4, cyklosporyny lub soku grejpfrutowego. Nie podawać kobietom w wieku rozrodczym niestosującym skutecznej metody antykoncepcji.

Zaburzenia kardiologiczne
Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania u chorych z zespołem chorego węzła zatokowego (bez stymulatora), zaburzeniami czynności lewej komory lub chorobą niedokrwienna serca. Lerkanidypina może powodować ból w okolicy przedsercowej lub napad dławicy piersiowej. U chorych z istniejącą dławicą piersiową może wystąpić zwiększona częstość, wydłużenie czasu trwania lub nasilenie ciężkości napadów.

Zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby
Zachować ostrożność podczas rozpoczynania leczenia u chorych z łagodnymi lub umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek albo wątroby. Należy rozważyć dostosowanie dawki u osób z zaburzeniem czynności wątroby, ponieważ działanie przeciwnadciśnieniowe leku może być u nich nasilone.

Dzieci
Ze względu na brak badań nie zaleca się stosowania u dzieci i młodzieży do 18. rż.

Dodatkowe składniki preparatu
Preparatów zawierających laktozę nie stosować u osób z dziedziczną nietolerancją galaktozy, pierwotnym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Interakcje - Lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)

Leki hamujące lub indukujące CYP3A4, substraty CYP3A4
Leki hamujące lub indukujące CYP3A4 mogą wpływać na metabolizm i wydalanie lerkanidypiny.
Należy unikać równoległego stosowania silnych inhibitorów CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, erytromycyna, troleandomycyna).
Ketokonazol, który jest silnym inhibitorem CYP3A4, znacznie zwiększa stężenie lerkanidypiny w osoczu (15-krotne zwiększenie AUC i 8-krotne zwiększenie c_max).
Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku równoległego stosowania lerkanidypiny i innych substratów CYP3A4, takich jak: terfenadyna, astemizol, leki przeciwarytmiczne klasy III (amiodaron, chinidyna).
Leki indukujące CYP3A4, takie jak: leki przeciwdrgawkowe (fenytoina, karbamazepina) i ryfampicyna mogą zmniejszać działanie przeciwnadciśnieniowe lerkanidypiny; należy zachować ostrożność i częściej monitorować ciśnienie tętnicze.

Cyklosporyna
Nie stosować równolegle lerkanidypiny z cyklosporyną (znaczne zwiększenie stężenia obu leków w osoczu).

Sok grejpfrutowy
Podczas leczenia lerkanidypiną nie należy spożywać soku grejpfrutowego (hamowanie metabolizmu lerkanidypiny; zwiększenie jej biodostępności i nasilenie działania przeciwnadciśnieniowego).

Midazolam
Midazolam p.o. podawany z lerkanidypiną w dawce 20 mg powoduje zwiększenie jej wchłaniania o ok. 40% oraz zmniejszenie szybkości wchłaniania (wydłużenie t_max z 1,75 h do 3 h); stężenie midazolamu nie ulega zmianie.

Metoprolol
Równoległe stosowanie z metoprololem nie wpływa na jego biodostępność, natomiast powoduje zmniejszenie biodostępności lerkanidypiny o 50%.

Beta-adrenolityki
W przypadku leczenia skojarzonego z β-adrenolitykami może być konieczne dostosowanie dawki lerkanidypiny.

Fluoksetyna
Fluoksetyna nie wpływa istotnie na parametry farmakokinetyczne lerkanidypiny.

Cymetydyna
Cymetydyna w dawce 800 mg/d nie powoduje istotnych zmian stężenia lerkanidypiny w osoczu; większe dawki dobowe cymetydyny należy stosować ostrożnie ze względu na możliwe zwiększenie biodostępności lerkanidypiny i nasilenie działania obniżającego ciśnienie tętnicze.

Digoksyna
Lerkanidypina zwiększa c_max digoksyny o 33%; chorych należy ściśle monitorować pod kątem objawów toksyczności digoksyny. Nie stwierdzono interakcji z β-metylodigoksyną.

Simwastatyna
W przypadku konieczności równoległego stosowania simwastatyny, należy ją podawać wieczorem, a lerkanidypinę rano.

Warfaryna
Lerkanidypina nie zmienia farmakokinetyki warfaryny.

Leki moczopędne, inhibitory ACE
Nie stwierdzono interakcji z lekami moczopędnymi i inhibitorami ACE.

Alkohol
Podczas leczenia nie należy spożywać alkoholu z powodu możliwości nasilenia działania obniżającego ciśnienie tętnicze.

Działania niepożądane - Lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)

Niezbyt często: bóle głowy, zawroty głowy, tachykardia, kołatanie serca, obrzęki obwodowe, nagłe zaczerwienienie skóry.

Rzadko: senność, osłabienie, zmęczenie, bóle mięśni, wysypka, wielomocz, nudności, niestrawność, biegunka, ból brzucha, wymioty, dławica piersiowa.

Bardzo rzadko: omdlenie, odwracalne zwiększenie aktywności transaminaz wątrobowych, ból w klatce piersiowej, zawał serca, niedociśnienie, przerost dziąseł, częste oddawanie moczu, nadwrażliwość. U chorych na dławicę piersiową może wystąpić zwiększenie częstości, wydłużenie czasu trwania lub nasilenie ciężkości napadów. Lerkanidypina nie wywiera niekorzystnego wpływu na stężenie glukozy i lipidów w surowicy.

Przedawkowanie
Przedawkowanie może powodować nadmierne rozszerzenie naczyń obwodowych ze znacznym niedociśnieniem i odruchową tachykardią. W przypadku ciężkiego niedociśnienia tętniczego, bradykardii i utraty przytomności należy zastosować leczenie objawowe i podtrzymujące (np. podać atropinę i.v. w przypadku bradykardii). Należy kontrolować czynność układu krążenia do czasu ustąpienia objawów przedawkowania, nie krócej niż przez 24 h. Ponieważ lerkanidypina jest wysoce lipofilna stężenie w osoczu nie odzwierciedla rzeczywistej ilości leku w organizmie, a dializa może być nieskuteczna

Ciąża i laktacja - Lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)

Brak wystarczających danych dotyczących stosowania lerkanidypiny w okresie ciąży i karmienia piersią. Nie wykazano działania teratogennego u szczurów i królików oraz zaburzenia czynności rozrodczych u szczurów, jednakże ze względu na stwierdzone działanie teratogenne innych pochodnych dihydropirydyny u zwierząt, nie należy stosować lerkanidypiny podczas ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej metody antykoncepcji.

Ze względu na dużą lipofilność leku, przewiduje się, że będzie przenikać do mleka. Nie stosować w okresie karmienia piersią.

Dawkowanie - Lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)

P.o., co najmniej 15 min przed posiłkiem. Dorośli. 10 mg 1 ×/d; w razie potrzeby dawkę można zwiększyć do 20 mg/d. Dawkę należy dostosowywać stopniowo, ponieważ maks. działanie przeciwnadciśnieniowe występuje po ok. 2 tyg. W przypadku niewystarczającego obniżenia ciśnienia tętniczego lek można stosować w skojarzeniu z β-adrenolitykami, lekami moczopędnymi lub inhibitorami ACE.

Osoby w podeszłym wieku
Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u osób w podeszłym wieku, należy jednak zachować ostrożność podczas rozpoczynania leczenia.

Zaburzenia czynności wątroby i/lub nerek
Stosować ostrożnie (szczególnie podczas zwiększania dawki do 20 mg/d) u osób z łagodną lub umiarkowaną niewydolnością nerek albo wątroby.

Uwagi dla Lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)

Lerkanidypina nie wpływa lub wywiera nieznaczny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania urządzeń mechanicznych. Należy jednak zachować ostrożność w przypadku wystąpienia zawrotów głowy, osłabienia, zmęczenia lub senności.

Preparaty na rynku polskim zawierające lerkanidypina (chlorowodorek lerkanidypiny)