Sekukinumab

Działanie - Sekukinumab

Mechanizm działania
Rekombinowane ludzkie przeciwciało monoklonalne należące do klasy IgG/κ uzyskiwane przez ekspresję w komórkach jajnika chomika chińskiego. Sekukinumab wiąże się z interleukiną-17A, przez co hamuje jej interakcję z receptorem dla IL-17, znajdującym się na różnych typach komórek, w tym keratynocytach. W konsekwencji sekukinumab hamuje uwalnianie prozapalnych cytokin, chemokin i mediatorów uszkodzenia tkanek oraz zmniejsza udział IL-17A w wywoływaniu chorób autoimmunologicznych i zapalnych. Sekukinumab dociera do skóry w klinicznie istotnych stężeniach i zmniejsza stężenie miejscowych markerów zapalenia. Bezpośrednim skutkiem leczenia sekukinumabem jest zmniejszenie zaczerwienienia, stwardnienia i łuszczenia się zmian skórnych w łuszczycy plackowatej. IL-17A jest naturalnie występującą cytokiną uczestniczącą w odpowiedziach zapalnych i immunologicznych. IL-17A odgrywa kluczową rolę w patogenezie łuszczycy plackowatej, trądziku odwróconego, łuszczycowego zapalenia stawów, zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa oraz spondyloartropatii osiowej bez zmian radiograficznych charakterystycznych dla zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, a jej stężenie jest zwiększone w zmienionej chorobowo skórze, w przeciwieństwie do niezmienionych fragmentów skóry pacjentów z łuszczycą plackowatą, oraz w tkance maziowej pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów. Stężenie IL-17A jest także zwiększone w zmianach występujących w trądziku odwróconym, a u pacjentów z tą chorobą obserwowano podwyższone stężenia IL-17A w surowicy. Częstość występowania komórek wytwarzających IL-17 była również znamiennie większa w podchrząstkowym szpiku kostnym powierzchni stawowych u pacjentów z zesztywniającym zapaleniem stawów kręgosłupa. Zwiększoną liczbę limfocytów wytwarzających IL-17A stwierdzono także u pacjentów ze spondyloartropatią osiową bez zmian radiograficznych charakterystycznych dla zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa. Stężenia całkowitej IL-17A w surowicy (wolnej IL-17A i związanej z sekukinumabem) początkowo zwiększają się u pacjentów leczonych sekukinumabem, następnie obserwuje się powolny spadek ze względu na zmniejszony klirens IL-17A związanej z sekukinumabem, świadczący o wybiórczym wychwycie przez sekukinumab wolnej frakcji IL-17A, odgrywającej kluczową rolę w patogenezie łuszczycy plackowatej. Po 1–2 tyg. leczenia liczba granulocytów obojętnochłonnych naciekających naskórek oraz stężenie markerów od nich zależnych istotnie się zmniejsza. Zmniejsza się również stężenie białka C-reaktywnego.

Farmakokinetyka
Po podaniu zdrowym osobom pojedynczej dawki 300 mg s.c. t_max wynosi 2–14 dni. Po podaniu pojedynczej dawki 150 mg lub 300 mg s.c. pacjentom z łuszczycą plackowatą t_max wynosi 5–6 dni. Po wielokrotnym podaniu leku w 1. mies. leczenia t_max wydłuża się do 31–34 dni. Bezwzględna dostępność biologiczna leku po podaniu s.c. wynosi 60–77% u osób z łuszczycą plackowatą, natomiast u osób z łuszczycowym zapaleniem stawów – 85%. Po wielokrotnym, comiesięcznym podawaniu sekukinumabu, jego c_max i AUC zwiększa się 2-krotnie w porównaniu z podaniem pojedynczej dawki. IgG ulega eliminacji głównie w mechanizmie katabolizmu wewnątrzkomórkowego. Średni t_1/2 w fazie eliminacji u osób z łuszczycą plackowatą wynosi 27 dni, natomiast u pacjentów z trądzikiem odwróconym – 23 dni.

Wskazania do stosowania - Sekukinumab

Łuszczyca plackowata
Leczenie łuszczycy plackowatej o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim u osób dorosłych i dzieci w wieku ≥6 lat, którzy spełniają kryteria rozpoczęcia leczenia ogólnego.

Trądzik odwrócony
Leczenie czynnej postaci trądziku odwróconego o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim u dorosłych z niedostateczną odpowiedzią na konwencjonalne leczenie o działaniu ogólnoustrojowym.

Łuszczycowe zapalenie stawów
Monoterapia lub leczenie skojarzone z metotreksatem czynnej postaci łuszczycowego zapalenia stawów u dorosłych, gdy odpowiedź na wcześniejszą terapię lekami przeciwreumatycznymi modyfikującymi przebieg choroby (DMARD) jest niewystarczająca.

Zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa
Leczenie czynnej postaci zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa u dorosłych, u których odpowiedź na konwencjonalne leczenie jest niewystarczająca.

Spondyloartropatia osiowa bez zmian radiograficznych charakterystycznych dla zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa
Leczenie czynnej postaci spondyloartropatii osiowej bez zmian radiograficznych charakterystycznych dla zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa, z obiektywnymi objawami zapalenia, na które wskazuje zwiększone stężenie białka C-reaktywnego i/lub wynik badania metodą rezonansu magnetycznego u dorosłych, u których odpowiedź na leczenie NLPZ jest niewystarczająca.

Młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów
Monoterapia lub leczenie skojarzone z metotreksatem czynnego zapalenia stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych u osób w wieku ≥6 lat, u których leczenie konwencjonalne nie jest wystarczająco skuteczne lub nie jest tolerowane. Monoterapia lub leczenie skojarzone z metotreksatem czynnego młodzieńczego łuszczycowego zapalenia stawów u osób w wieku ≥6 lat, u których leczenie konwencjonalne nie jest wystarczająco skuteczne lub nie jest tolerowane.

Przeciwwskazania stosowania - Sekukinumab

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, istotna klinicznie, czynna postać zakażenia (np. czynna gruźlica).

Szczepionki
W trakcie leczenia sekukinumabem nie należy podawać szczepionek zawierających żywe drobnoustroje, można stosować szczepionki inaktywowane. Zaleca się, by przed rozpoczęciem leczenia młodzież i dzieci otrzymały wszystkie szczepienia zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych.

Zakażenia
Sekukinumab może zwiększać ryzyko wystąpienia zakażenia. Należy zachować ostrożność u pacjentów z przewlekłym zakażeniem lub nawracającymi zakażeniami w wywiadzie. Należy poinformować pacjentów o konieczności zgłaszania się do lekarza, jeśli wystąpią u nich przedmiotowe lub podmiotowe objawy zakażenia. Jeśli u pacjenta rozwinie się ciężkie zakażenie, jego stan należy ściśle monitorować oraz przerwać podawanie sekukinumabu do ustąpienia zakażenia.

Gruźlica
Przed rozpoczęciem leczenia sekukinumabem należy przeprowadzić ocenę pacjentów pod kątem zakażenia gruźlicą. Leczenia nie należy rozpoczynać u osób z czynną gruźlicą. W przypadku zakażenia utajonego należy rozważyć leczenie przeciwgruźlicze przed rozpoczęciem leczenia sekukinumabem, zgodnie z wytycznymi klinicznymi.

Nieswoiste zapalenia jelit
Nie zaleca się stosowania sekukinumabu u osób z nieswoistymi zapaleniami jelit, w tym chorobą Leśniowskiego i Crohna oraz wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego. W przypadku wystąpienia objawów zapalenia jelit lub zaostrzenia wcześniej istniejącej choroby zapalnej jelit, należy przerwać stosowanie sekukinumabu oraz wdrożyć odpowiednie leczenie.

Reaktywacja WZW typu B
Podczas leczenia sekukinumabem może nastąpić reaktywacja WZW typu B. Zgodnie z wytycznymi klinicznymi przed rozpoczęciem leczenia należy rozważyć badanie pod kątem zakażenia HBV. Pacjentów z dodatnim wynikiem należy monitorować podczas leczenia pod kątem objawów reaktywacji HBV. W przypadku reaktywacji HBV należy rozważyć zakończenie leczenia.

Reakcje nadwrażliwości
W przypadku wystąpienia reakcji anafilaktycznych lub innych ciężkich reakcji nadwrażliwości podawanie leku należy natychmiast przerwać i rozpocząć odpowiednie leczenie.

Leki immunosupresyjne
Brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności stosowania sekukinumabu z lekami immunosupresyjnymi, w tym lekami biologicznymi, lub fototerapią u osób z łuszczycą. W przypadku zapalenia stawów (w tym u pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów oraz spondyloartropatią osiową) nie obserwowano interakcji podczas jednoczesnego stosowania z metotreksatem i/lub glikokortykosteroidami. Należy zachować ostrożność rozważając jednoczesne stosowanie leków immunosupresyjnych i sekukinumabu.

Dodatkowe składniki preparatu
Osłonka na igłę ampułkostrzykawki i wstrzykiwacza zawiera pochodną lateksu i może powodować reakcje nadwrażliwości u osób uczulonych na lateks.

Interakcje - Sekukinumab

Midazolam
Nie obserwowano interakcji sekukinumabu z midazolamem (substrat CYP3A4).

Metotreksat, glikokortykosteroidy
U osób z zapaleniem stawów (w tym u pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów oraz spondyloartropatią osiową) nie obserwowano interakcji podczas jednoczesnego stosowania sekukinumabu z metotreksatem i/lub glikokortykosteroidami.

Działania niepożądane - Sekukinumab

Bardzo często: zakażenia górnych dróg oddechowych.

Często: opryszczka jamy ustnej, ból głowy, wyciek wodnistej wydzieliny z nosa, biegunka, nudności, egzema, zmęczenie.

Niezbyt często: kandydoza jamy ustnej, zapalenie ucha zewnętrznego, zakażenia dolnych dróg oddechowych, grzybica stóp, zapalenie spojówek, nieswoiste zapalenia jelit, pokrzywka, wyprysk dyshidrotyczny.

Rzadko: reakcje anafilaktyczne, zapalenie naczyń związane z nadwrażliwością, złuszczające zapalenie skóry u pacjentów z łuszczycą.

Z nieznaną częstością: kandydoza błon śluzowych i skóry, w tym kandydoza przełyku, piodermia zgorzelinowa.

Przedawkowanie
W badaniach klinicznych podawano dawki do 30 mg/kg mc. (ok. 2–3 g) bez działań toksycznych, ograniczających wielkość dawek. W przypadku przedawkowania zaleca się monitorowanie pacjenta pod kątem objawów niepożądanych i natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego.

Ciąża i laktacja - Sekukinumab

Ciąża
Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących stosowania sekukinumabu u kobiet w ciąży, zaleca się unikanie jego stosowania w tym okresie. Podczas leczenia i co najmniej przez 20 tyg. po jego zakończeniu kobiety w wieku rozrodczym powinny stosować skuteczną metodę antykoncepcji.

Okres karmienia piersią
Nie wiadomo czy sekukinumab przenika do pokarmu kobiecego. Należy podjąć decyzję czy przerwać karmienie piersią podczas leczenia sekukinumabem i przez 20 tyg. po jego zakończeniu, czy przerwać stosowanie sekukinumabu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.

Dawkowanie - Sekukinumab

S.c., we wstrzyknięciu; w miarę możliwości unikać podawania leku we fragmenty skóry objęte łuszczycą.

Łuszczyca plackowata
Dorośli. 300 mg w 0., 1., 2., 3. i 4. tyg., następnie 300 mg co 1 mies.
Młodzież i dzieci w wieku ≥6 lat. W zależności od masy ciała: <50 kg mc. 75 mg, ≥50 kg mc. zwykle 150 mg (niektórzy pacjenci mogą odnieść dodatkowe korzyści z przyjmowania dawki 300 mg); ww. dawki podaje się w 0., 1., 2., 3. i 4. tyg., a następnie co 1 mies.

Trądzik odwrócony
Dorośli. 300 mg w 0., 1., 2., 3. i 4. tyg., a następnie 300 mg co 1 mies. W zależności od odpowiedzi klinicznej dawkę podtrzymującą można zwiększyć do 300 mg co 2 tyg.

Łuszczycowe zapalenie stawów, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, spondyloartropatia osiowa bez zmian radiograficznych charakterystycznych dla zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa
Dorośli. 150 mg w 0., 1., 2., 3. i 4. tyg., następnie 150 mg co 1 mies.; w łuszczycowym zapaleniu stawów i zesztywniającym zapaleniu stawów kręgosłupa w zależności od odpowiedzi klinicznej dawkę można zwiększyć do 300 mg. U pacjentów z łuszczycowym zapaleniem stawów i występującą jednocześnie łuszczycą plackowatą o nasileniu umiarkowanym lub ciężkim albo z niewystarczającą odpowiedzią na leki anty-TNF-α zalecana dawka wynosi 300 mg w 0., 1., 2., 3. i 4. tyg., a następnie 300 mg co 1 mies.

Zapalenie stawów z towarzyszącym zapaleniem przyczepów ścięgnistych i młodzieńcze łuszczycowe zapalenie stawów
Młodzież i dzieci w wieku ≥6 lat. W zależności od masy ciała: <50 kg mc. 75 mg, ≥50 kg mc. 150 mg; ww. dawki podaje się w 0., 1., 2., 3. i 4. tyg., a następnie co 1 mies.

Czas trwania leczenia
We wszystkich wskazaniach odpowiedź kliniczna występuje zwykle w ciągu 16 tyg. leczenia. Należy rozważyć przerwanie leczenia u pacjentów, którzy nie wykazują odpowiedzi do 16. tyg. terapii. Niektórzy pacjenci, u których wystąpiła częściowa odpowiedź na początku leczenia, mogą później wykazywać poprawę w miarę kontynuowania leczenia >16 tyg.

Osoby w podeszłym wieku
Nie ma konieczności modyfikacji dawkowania u osób w podeszłym wieku.

Zaburzenia czynności nerek i/lub wątroby
Ze względu na brak badań, nie można podać zaleceń dotyczących dawkowania u osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby.

Uwagi dla Sekukinumab

Warunki przechowywania
Przechowywać w lodówce (2–8°C); nie zamrażać. W razie konieczności lek może być jednorazowo przechowywany poza lodówką przez okres do 4 dni w temp. pokojowej, nie wyższej niż 30°C.

Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Sekukinumab nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Preparaty na rynku polskim zawierające sekukinumab