Mechanizm działania
Czynnik VIII (czynnik przeciwhemofilowy A) jest białkiem osocza, niezbędnym do prawidłowego krzepnięcia. W osoczu występuje w kompleksie z czynnikiem von Willebranda (vWf). Czynnik VIII jest nieenzymatycznym kofaktorem w układzie wewnątrzpochodnym procesu krzepnięcia krwi, który w obecności fosfolipidów i jonów wapnia przyspiesza aktywację czynnika X przez czynnik IXa. Hemofilię A, która dziedziczona jest w sposób recesywny sprzężony z płcią, cechuje wrodzony niedobór czynnika VIII. Po podaniu egzogennego czynnika VIII następuje zwiększenie aktywności prokoagulacyjnej czynnika VIII w osoczu, co czasowo może korygować zaburzenia krzepnięcia – czasowo wyrównać niedobór czynnika i zmniejszyć skłonności do krwawień.
Egzogenny czynnik VIII jest wytwarzany z osocza dawców lub za pomocą metod inżynierii genetycznej, za pomocą których otrzymywane są rekombinowane czynniki VIII.
W wyniku rekombinacji DNA w komórkach jajnika chomika chińskiego otrzymywane są: oktokog alfa, rurioktokog alfa, moroktokog alfa, turoktokog alfa oraz lonoktokog alfa. Oktokog alfa jest biologicznie równoważny z endogennym czynnikiem VIII. Rurioktokog alfa pegol jest oktokogiem alfa sprzężonym kowalencyjnie z glikolem polietylenowym (PEG), w celu zwiększenia t1/2 w osoczu. Moroktokog alfa jest pozbawionym domeny B, rekombinowanym VIII czynnikiem krzepnięcia o cechach funkcjonalnych porównywalnych do cech endogennego czynnika VIII. Turoktokog alfa charakteryzuje się skróconą domeną B i brakiem jakichkolwiek innych modyfikacji sekwencji aminokwasowej w stosunku do endogennego czynnika VIII. Stwierdzono, że w cząsteczce turoktokogu alfa występuje całkowite przyłączenie grup siarczanowych do reszty tyrozynowej obecnej w Tyr1680, która ma istotne znaczenie dla wiązania czynnika von Willebranda. Lonoktokog alfa jest strukturą, gdzie większość B-domeny zostało usunięta, a nowoutworzone połączenie ciężkiego i lekkiego łańcucha czynnika VIII wprowadza nowe miejsce N-glikozylacji. Wykazuje on większe powinowactwo do czynnika von Willebranda w porównaniu do rekombinowanych czynników VIII o pełnej długości łańcucha.
Simoktokog alfa oraz efmoroktokog alfa są czynnikami VIII wytwarzanymi techniką rekombinacji DNA w genetycznie zmodyfikowanych komórkach zarodkowych nerki człowieka (HEK). Sekwencja aminokwasowa simoktokogu alfa jest porównywalna do ludzkiego czynnika VIII pozbawionego domeny B. W efmoroktokogu alfa do rekombinowanego ludzkiego czynnika krzepnięcia VIII z usuniętą domeną B, kowalencyjnie przyłączona jest domena Fc ludzkiej immunoglobuliny G1. Region Fc ludzkiej immunoglobuliny G1 wiąże się z receptorem Fc noworodka, który uczestniczy w mechanizmie chroniącym immunoglobuliny przed degradacją lizosomalną poprzez przywrócenie tych białek do krążenia, co prowadzi do ich długiego t1/2 w osoczu. Wiązanie efmoroktokogu alfa z receptorem Fc, umożliwia wydłużenie jego t1/2 w osoczu w porównaniu do endogennego czynnika VIII.
Immunogenność
Powikłaniem leczenia osób z hemofilią typu A jest wytwarzanie neutralizujących przeciwciał (inhibitorów) przeciw czynnikowi VIII. Są to zazwyczaj immunoglobuliny IgG skierowane przeciwko aktywności prokoagulacyjnej czynnika VIII. Ryzyko wytworzenia inhibitorów zależy od nasilenia choroby oraz czasu ekspozycji na czynnik VIII, utrzymuje się przez całe życie, ale największe jest podczas pierwszych 50 dni ekspozycji, później wytworzenie inhibitorów jest rzadkie. Inhibitory o niskim mianie stwarzają mniejsze ryzyko niewystarczającej odpowiedzi klinicznej niż inhibitory o wysokim mianie. Wykazano, że u pacjentów wcześniej leczonych i poddawanych ekspozycji na preparaty czynnika VIII przez >100 dni, u których stwierdzono uprzednio rozwój inhibitorów, przy zmianie jednego preparatu czynnika VIII na inny, obserwowano przypadki nawrotu inhibitorów (w niskim mianie). Przeciwciała przeciwko czynnikowi VIII rozwijają się częściej u uprzednio nieleczonych pacjentów.
Farmakokinetyka
Czynnik VIII pozyskany z osocza dawców po podaniu wykazuje podobną farmakokinetykę jak endogenny czynnik VIII. Po wstrzyknięciu dawki, ok. 2/3–3/4 podanego czynnika VIII pozostaje w krążeniu. Poziom aktywności czynnika VIII osiągnięty w osoczu powinien wynosić od 80–120% przewidywanej aktywności czynnika VIII. W początkowej fazie, t1/2 fazy eliminacji z osocza wynosi 3–6 h. W następnej, wolniejszej fazie, która prawdopodobnie odzwierciedla zużycie czynnika VIII, t1/2 wynosi 8–20 h, ze średnią 12 h.
Dane farmakokinetyczne wykazują, że efmoroktokog alfa ma przedłużony t1/2 w krążeniu w stosunku do endogennego czynnika VIII. t1/2 oktokogu alfa, uznawanego za biologicznie równoważny do endogennego czynnika VIII, u osób dorosłych, wynosi 8,6–17,2 h, ze średnią 12,9 h. t1/2 rurioktokogu alfa pegol, będącego oktokogiem alfa kowalencyjnie sprzężonym z PEG, w populacji młodzieży i dorosłych, jest 1,4–1,5-krotnie dłuższy od t1/2 oktokogu alfa, obserwowano również zwiększenie AUC i zmniejszenie klirensu w porównaniu z oktokogiem alfa.
Większe wartości klirensu i krótszy t1/2 obserwowane u dzieci i młodzieży, w porównaniu z dorosłymi, mogą częściowo wynikać ze faktu większej objętości osocza w przeliczeniu na kg mc. u młodszych pacjentów.
Leczenie i profilaktyka krwawień u pacjentów z hemofilią A (wrodzonym niedoborem czynnika VIII), u pacjentów ze wszystkich grup wiekowych, z wyjątkiem rurioktokogu alfa – przeznaczonego dla pacjentów w wieku ≥12 lat.
Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. W przypadku niektórych rekombinowanych czynników VIII – stwierdzona reakcja alergiczna na białka chomika, a w przypadku oktokogu alfa i rurioktokogu alfa – również stwierdzona reakcja alergiczna na białko myszy.
Identyfikowalność
W celu poprawienia identyfikowalności leków biologicznych, należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego preparatu.
Nadwrażliwość
Preparaty oktokogu alfa oraz rurioktokogu alfa pegol zawierają śladowe ilości białek myszy i chomika, a preparaty moroktokogu alfa i turoktokogu alfa – śladowe ilości białek chomika.
Preparaty czynnika VIII pochodzącego od dawców osocza oraz simoktokogu alfa zawierają śladowe ilości ludzkich komórek gospodarza, innych niż czynnik VIII.
Podczas stosowania egzogennych czynników VIII odnotowano wystąpienie reakcji nadwrażliwości typu alergicznego, w tym anafilaksję. Pacjentów należy poinformować o możliwych wczesnych objawach reakcji nadwrażliwości, takich jak wysypka, uogólniona pokrzywka, ucisk w klatce piersiowej, świszczący oddech, niedociśnienie tętnicze i anafilaksja. W przypadku wystąpienia objawów nadwrażliwości należy natychmiast przerwać stosowanie leku. W przypadku wystąpienia wstrząsu należy wdrożyć standardowe postępowanie przeciwwstrząsowe.
Indukcja tolerancji immunologicznej
Poprzez regularne podawanie dużych dawek czynnika VIII lub jego pochodnych, można uzyskać u części chorych trwałe usunięcie inhibitora przeciw czynnikowi VIII, co w konsekwencji może umożliwić wznowienia leczenia preparatami czynnika VIII lub jego pochodnych.
W przypadku rurioktokogu alfa pegol nie są dostępne dane kliniczne dotyczące stosowania w indukcji tolerancji immunologicznej.
Zdarzenia sercowo-naczyniowe
U pacjentów, u których występują czynniki ryzyka sercowo-naczyniowego, leczenie substytucyjne czynnikiem VIII może zwiększać ryzyko zdarzeń sercowo-naczyniowych.
Powikłania związane z zastosowaniem cewnika
W przypadkach, gdy wymagane jest zastosowanie urządzenia do centralnego dostępu żylnego, należy uwzględnić ryzyko wystąpienia powikłań z tym związanych, w tym zakażeń miejscowych, bakteriemii i zakrzepicy w miejscu wprowadzenia cewnika.
Bezpieczeństwo stosowania pod względem możliwości przeniesienia wirusów
Standardowe postępowanie zabezpieczające przed przenoszeniem zakażeń przez leki otrzymywane z krwi lub osocza ludzkiego, w tym egzogenny czynnik VIII pozyskany z osocza dawców, obejmuje selekcję dawców, badanie przesiewowe pojedynczych donacji i pul osocza w kierunku swoistych markerów zakażenia oraz zastosowanie skutecznych metod inaktywacji/usuwania wirusów w czasie procesu wytwarzania. Pomimo tego, nie można całkowicie wykluczyć niebezpieczeństwa przeniesienia czynników zakaźnych. Dotyczy to również nieznanych lub nowo odkrytych wirusów i innych patogenów. Stosowane środki zabezpieczające są uznawane za skuteczne wobec wirusów otoczkowych, takich jak wirus HIV, wirus HBV i wirus HCV oraz wobec wirusów bezotoczkowych, takich jak wirus HAV i parwowirus B19. U pacjentów otrzymujących regularnie preparaty zawierające czynnik VIII pochodzący z osocza ludzkiego, należy rozważyć zastosowanie odpowiednich szczepień przeciw WZW A i WZW B.
Brak odpowiedzi klinicznej
W badaniach klinicznych, a także po wprowadzeniu preparatu moroktokogu alfa do obrotu obserwowano przypadki braku odpowiedzi klinicznej na leczenie, głównie u pacjentów leczonych profilaktycznie, co objawiało się jako krwawienie do stawów docelowych, krwawienie do nowych stawów lub subiektywnie odczuwane przez pacjenta rozpoczęcie krwawienia na nowo. Należy indywidualnie dobierać dawkowanie i kontrolować stężenie czynnika u każdego pacjenta, w celu uzyskania odpowiedniej odpowiedzi klinicznej.
Pacjenci uprzednio nieleczeni
Nie określono dotychczas bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności rurioktokogu alfa u uprzednio nieleczonych pacjentów.
Substancje pomocnicze
Preparaty rekombinowanych czynników VIII mogą zawierać sód w ilościach, które mogą być istotne dla osób kontrolujących zawartość tego pierwiastka w diecie.
Nie zgłoszono żadnych interakcji preparatów zawierających ludzki czynnik krzepnięcia VIII z innymi lekami.
Podczas stosowania preparatów egzogennych czynników VIII, zarówno otrzymanych na drodze rekombinacji genetycznej jak i pochodzącego od dawców osocza, rzadko lub bardzo rzadko obserwowano nadwrażliwość lub reakcje alergiczne (w tym obrzęk naczynioruchowy, pieczenie i kłucie w miejscu infuzji, dreszcze, nagłe zaczerwienienie twarzy, uogólnioną pokrzywkę, ból głowy, pokrzywkę, spadek ciśnienia krwi, letarg, nudności, niepokój, tachykardię, uczucie ucisku w klatce piersiowej, uczucie mrowienia, wymioty, świszczący oddech), mogące w niektórych przypadkach rozwinąć się w ciężką anafilaksję (w tym wstrząs).
U pacjentów z hemofilią A leczonych czynnikiem VIII, zarówno pochodzącym od dawców osocza jak i otrzymanych na drodze rekombinacji genetycznej, może nastąpić wytwarzanie przeciwciał neutralizujących (inhibitorów). To działanie niepożądane występowało bardzo często u pacjentów uprzednio nieleczonych oraz niezbyt często u pacjentów uprzednio leczonych. Pojawienie się tych inhibitorów objawia jako niewystarczająca odpowiedź kliniczna. W takich przypadkach zaleca się kontakt ze specjalistycznym centrum leczenia hemofilii.
W przypadku podawania rekombinowanych czynników VIII wytwarzanych w komórkach jajnika chomika chińskiego, możliwe jest wytworzenie przeciwciał przeciw białkom myszy i/lub chomika i wystąpienie związanych z ich obecnością reakcji nadwrażliwości.
Oczekuje się, że częstość, rodzaj i stopień ciężkości działań niepożądanych u dzieci będą takie same, jak u dorosłych.
Działania niepożądane egzogennego czynnika VIII pochodzącego od dawców
Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych może różnić się w zależności od konkretnego preparatu.
Bardzo często: inhibicja czynnika VIII u pacjentów uprzednio nieleczonych.
Niezbyt często: inhibicja czynnika VIII u pacjentów uprzednio leczonych.
Rzadko: gorączka, nadwrażliwość (reakcje alergiczne), dodatni wynik badania na obecność przeciwciał przeciwko czynnikowi VIII.
Bardzo rzadko: wstrząs anafilaktyczny.
Z nieznaną częstością: rumień, świąd, pokrzywka.
Działania niepożądane egzogennego czynnika VIII otrzymywanego na drodze rekombinacji genetycznej (oktokog alfa, jako cząsteczka biologicznie równoważna do endogennego czynnika VIII)
Częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych dla innych rekombinowanych czynników VIII może różnić się od podanych poniżej, w zależności od konkretnego preparatu.
Bardzo często: inhibicja czynnika VIII u pacjentów uprzednio nieleczonych,
Często: ból głowy, gorączka.
Niezbyt często: grypa, zapalenie krtani, inhibicja czynnika VIII u pacjentów uprzednio leczonych, zapalenie naczyń chłonnych, zawroty głowy, upośledzenie pamięci, omdlenie, drżenie, migrena, zaburzenia smaku, zapalenie oka, kołatanie serca, krwiaki, uderzenia gorąca, bladość skóry, duszność, biegunka, ból w górnej części brzucha, nudności, wymioty, świąd, wysypka, wzmożona potliwość, pokrzywka, obrzęk kończyn, ból w klatce piersiowej, dyskomfort w klatce piersiowej, dreszcze, krwiak w miejscu wkłucia, zwiększenie liczby monocytów, zmniejszenie stężenia czynnika VIII, zmniejszenie hematokrytu, nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych, powikłania pozabiegowe, krwotok pozabiegowy, reakcja w miejscu zabiegu.
Z nieznaną częstością: reakcja anafilaktyczna, nadwrażliwość, zmęczenie, złe samopoczucie, reakcje w miejscu wstrzyknięcia.
Przedawkowanie
Nie zgłaszano objawów przedawkowania rekombinowanych czynników krzepnięcia VIII ani egzogennego czynnika krzepnięcia VIII pochodzącego od dawców osocza.
Nie przeprowadzono badań wpływu czynnika VIII na reprodukcję u zwierząt. Ze względu na rzadkie występowanie hemofilii A u kobiet, nie są dostępne dane dotyczące stosowania czynnika VIII w okresie ciąży i karmienia piersią. Dlatego też czynnik VIII należy podawać kobietom w okresie ciąży i laktacji wyłącznie w przypadku wyraźnych wskazań.
Leczenie należy prowadzić pod nadzorem lekarza doświadczonego w leczeniu hemofilii.
Zaleca się, aby w trakcie leczenia wykonywać odpowiednie oznaczenia aktywności czynnika VIII w celu dostosowania dawkowania. Odpowiedź na leczenie może różnić się u poszczególnych pacjentów, co może się wyrażać różnymi t1/2 i różnym poziomem odzysku. Dawka ustalana na podstawie masy ciała może wymagać modyfikacji w przypadku pacjentów z niedowagą lub nadwagą. W przypadku poważniejszych zabiegów chirurgicznych, niezbędne jest dokładne monitorowanie terapii substytucyjnej poprzez kontrolowanie aktywności czynnika VIII w osoczu.
Podawać i.v., powoli, z szybkością zapewniającą komfort pacjentowi. W przypadku lonoktokogu alfa, efmoroktokogu alfa, oktokogu alfa i rurioktokogu alfa pegol, lek należy podawać z szybkością ≤10 ml/min, w przypadku simoktokogu alfa – ≤4 ml/min, w przypadku czynnika VIII pochodzącego od dawców – ≤2–3 ml/min, a w przypadku turoktokogu alfa – 1–2 ml/min.
Dawkowanie ustala się indywidualnie, zależnie od stopnia ciężkości choroby oraz miejsca i rozległości krwawienia.
Leczenie doraźne
Dawkę oblicza się wg wzoru: dawka (j.m.) = pożądane zwiększenie aktywności czynnika VIII (w %) × 0,5 × masa ciała.
We wczesnych wylewach do stawów i mięśni lub krwawieniach z jamy ustnej należy utrzymać aktywność czynnika VIII na poziomie 20–40% normy, podawać co najmniej 1 dzień co 12–24 h (oktokog alfa co 8–24 h w przypadku pacjentów <6. rż.), do ustąpienia bólu lub zagojenia rany. W nasilonych krwawieniach do stawów, mięśni lub w przypadku krwiaka utrzymać aktywność czynnika VIII na poziomie 30–60% normy, podawać 3–4 dni lub dłużej co 12–24 h (oktokog alfa co 8–24 h w przypadku pacjentów <6. rż.), do ustąpienia ostrego upośledzenia funkcji i bólu. W wymienionych przypadkach, możliwe jest wydłużenie odstępu między dawkami efmorktokogu alfa do 36 h.
W ciężkich zagrażających życiu krwawieniach utrzymać aktywność czynnika VIII na poziomie 60–100% normy, podawać do ustąpienia zagrożenia co 8–24 h (oktokog alfa co 6–12 h w przypadku pacjentów <6. rż.). Drobne zabiegi chirurgiczne, w tym ekstrakcja zęba – utrzymać aktywność czynnika VIII na poziomie 30–60% normy, podawać co 24 h (oktokog alfa co 12–24 h w przypadku pacjentów <6. rż.), do zagojenia rany, co najmniej przez 1 dzień. Duże zabiegi chirurgiczne – utrzymać aktywność czynnika VIII na poziomie 80–100% normy (przed operacją i po niej), podawać do zagojenia rany co 8–24 h (oktokog alfa co 6–24 h w przypadku pacjentów <6. rż.), a następnie co najmniej przez 7 dni, utrzymując aktywność na poziomie 30–60%.
Leczenie zapobiegawcze u dorosłych
Dostosowywanie dawek i odstępów podawania można rozważyć na podstawie uzyskanych stężeń czynnika VIII i indywidualnej tendencji do krwawienia. W niektórych przypadkach, zwłaszcza u pacjentów w młodszym wieku, konieczne może być skrócenie odstępów między dawkami lub zastosowanie większych dawek.
Czynnik VIII pochodzący od dawców osocza. 20–40 j.m./kg mc. co 2–3 dni. Przed zabiegiem chirurgicznym należy przeprowadzić analizę farmakokinetyczną w celu uzyskania szacunkowej wartości klirensu, początkową szybkość infuzji można obliczyć ze wzoru: szybkość infuzji (j.m./kg/h) = klirens x pożądane stężenie w stanie stacjonarnym. Po pierwszych 24 h ciągłego wlewu klirens należy ponownie obliczać każdego dnia przy pomocy wzoru w stanie stałym z mierzonym stężeniem i znaną szybkością infuzji.
Oktokog alfa, simoktokog alfa, moroktokog alfa. 20–40 j.m./kg mc. co 2–3 dni.
Rurioktokog alfa. 40–50 j.m./kg mc. co 3–4 dni.
Turoktokog alfa. 20–40 j.m./kg mc. co 2. dzień lub 20–50 j.m./kg mc. 3 ×/tydz. U dorosłych i młodzieży w wieku > 12 lat można podawać rzadziej (40–60 j.m./kg mc. co 3. dzień lub 2 ×/tydz.).
Efmoroktokog alfa. 50 j.m./kg mc. co 3-5 dni. Dawkę można dostosowywać w oparciu o reakcję pacjenta, w zakresie 25–65 j.m./kg mc.
Lonoktokog alfa. Zalecany schemat dawkowania początkowego wynosi od 20–50 j.m./kg mc. 2 –3 ×/tydz., schemat dawkowania może być regulowany w zależności od reakcji pacjenta.
Leczenie zapobiegawce u osób w wieku >65 lat
Nie ma doświadczenia klinicznego lub jest ono bardzo ograniczone, dotyczącego stosowania egzogennych czynników VIII u osób w wieku >65 lat. Ogólnie, dawkowanie u tych osób należy dopasować do indywidualnych potrzeb pacjenta, podobnie jak u młodszych dorosłych.
Leczenie zapobiegawcze u dzieci i młodzieży
Dawkowanie u dzieci także uzależnione jest od masy ciała, w związku z tym wielkość dawki ustalana jest na tej samej zasadzie, co u dorosłych. Częstość podawania powinna być ustalana indywidualnie, w zależności od efektywności klinicznej. Stosowanie w profilaktyce krwawień u młodzieży w wieku od 12–<18 lat jest takie samo jak u dorosłych. U dzieci w wieku <12 lat może być wymagane częstsze podawanie lub większe dawki.
Lonoktokog alfa. Zalecany schemat dawkowania początkowego u dzieci w wieku <12 lat wynosi 30–50 j.m./kg mc. 2–3 ×/tydz.
Moroktokog alfa. W przypadku leczenia dzieci w wieku <6 lat, należy rozważyć możliwość podania większej dawki niż stosowana u dorosłych i starszych dzieci.
Oktokog alfa. W profilaktyce krwawień u dzieci w wieku <6 lat zalecana dawka wynosi 20–50 j.m./kg mc. 3–4 ×/tydz.
Turoktokog alfa. W przypadku długotrwałej profilaktyki krwawień u dzieci w wieku <12 lat zaleca się dawki 25–50 j.m./kg masy ciała co 2. dzień lub 25–60 j.m./kg mc. 3 ×/tydz.
Egzogenne czynniki krzepnięcia VIII, zarówno pochodzący od dawców osocza, jak i otrzymane metodą rekombinacji genetycznej, nie mają wpływu lub wywierają nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł