Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

WZW typu C i przewlekłe zapalenie wątroby

lek. Magdalena Wiercińska
WZW typu C i przewlekłe zapalenie wątroby
Fot. CDC/ Amanda Mills

Co to jest przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C i jakie są jego przyczyny?

Wirusowe zapalenie wątroby typu C (WZW typu C) jest chorobą wywołaną przez wirus zapalenia wątroby typu C (HCV), w której dochodzi do zapalenia toczącego się w tkance wątroby, powodującego powstanie zmian martwiczo-zapalnych. Jeżeli zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C trwa powyżej 6 miesięcy, wtedy jest to przewlekłe WZW typu C.

Wirus zapalenia wątroby typu C jest jednym z wirusów zapalenia wątroby. W tej grupie chorób znajduje się także np. wirus zapalenia wątroby typu B lub wirus zapalenia wątroby typu A. Każdy z tych wirusów ma odrębną charakterystykę i przebieg, jednak wszystkie powodują powstawanie zmian zapalno-martwiczych w wątrobie.

Wirus zapalenia wątroby typu C, oprócz niekorzystnych zmian w wątrobie, może powodować także wiele innych objawów ze strony innych narządów. W przypadku zakażenia eliminacja wirusa występuje u około 15–50% przypadków, głównie w objawowym przebiegu ostrego zapalenia wątroby typu C. U pozostałych chorych rozwija się zapalenie przewlekłe.

Przewlekłe zapalenie wątroby typu C jest chorobą, która postępuje powoli, jednak w ciągu 20–25 lat trwania prowadzi do marskości wątroby u 5–20% chorych. Samoistna eliminacja wirusa u chorych zakażonych przewlekle jest bardzo rzadka – około 0,02% przypadków rocznie.

Zakażenie wirusem odbywa się przez kontakt z krwią zakażonej osoby lub jej pochodnymi (np. niejałowe narzędzia medyczne lub sprzęty niemedyczne – szczoteczka do zębów, żyletka do golenia, przeszczepione narządy, hemodializa).

Zakażenia wśród osób pozostających w stałych związkach seksualnych są rzadkie, natomiast częste zmiany partnerów seksualnych zwiększają ryzyko zakażenia.

Jak często występuje przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C?

Na świecie liczba osób zakażonych WZW typu C wynosi około 65–85 mln. 34 mln w Azji, 25,7 mln w Afryce i 7,7 mln w Europie.

W Polsce w 2015 roku rozpoznano 4282 przypadki WZW typu C, głównie u osób dorosłych. Mniej więcej 60–90% wszystkich zarejestrowanych zakażeń wiąże się z kontaktem z systemem ochrony zdrowia (leczenie szpitalne lub ambulatoryjne). Przyjmuje się, że około 200 tys. osób w Polsce jest zakażonych WZW typu C.

Wśród narkomanów, zakażonych jest ok. 50% osób uzależnionych od środków dożylnych.

Powyższe dane odnoszą się do wszystkich osób zakażonych WZW typu C, to znaczy także do osób chorych na ostre zapalenie wątroby typu C – zakażenie trwające mniej niż 6 miesięcy.

Jak się objawia przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C?

Objawy przewlekłego zapalenia wątroby typu C są podobne do objawów przewlekłego zapalenia wątroby typu B. Większość chorych nie odczuwa żadnych dolegliwości.

Najczęstszym objawem jest uczucie zmęczenia oraz obniżony nastrój.

Ponadto może pojawić się nieznaczne powiększenie wątroby, a czasem także żółtaczka, występująca stale lub pojawiająca się okresowo. Rzadko występuje powiększenie śledziony.

Okresowe zaostrzenie przewlekłego zapalenia wątroby typu C może przypominać ostre WZW.

Czasem pierwsze pojawiają się objawy związane z powikłaniami WZW typu C, czyli np. marskością wątroby lub pozawątrobowymi powikłaniami związanymi z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu odpornościowego, np. guzkowe zapalenie tętnic, kłębuszkowe zapalenie nerek. Mogą występować także objawy skórne – plamica uniesiona, liszaj płaski lub łuszczyca.

Marskość wątroby stanowi częste powikłanie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C. Czynniki, które przyspieszają powstanie marskości to: alkohol, nadwaga i otyłość, palenie papierosów, zwiększone stężenie żelaza, stłuszczenie wątroby, cukrzyca, towarzyszące zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B lub HIV. Marskością bardziej zagrożeni są także pacjenci płci męskiej, zakażeni genotypem wirusa 3, u których do zakażenia doszło w wyniku przetoczenia krwi lub którzy w momencie zakażenia mieli ponad 40 lat.

Co robić w przypadku wystąpienia objawów przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C?

Przewlekłe zapalenie wątroby typu C jest chorobą, która w większości przypadków nie powoduje żadnych objawów lub jej objawy są bardzo niecharakterystyczne – zmęczenie, złe samopoczucie.

W przypadku podejrzenia, że mogło dojść do zakażenia (np. użycie cudzej golarki lub żyletki, przypadkowy kontakt seksualny), należy zgłosić się do lekarza, który zbierze wywiad, zbada pacjenta i w razie potrzeby skieruje na badania dodatkowe, z których kluczowym dla ustalenia rozpoznania jest badanie przeciwciał anty-HCV we krwi.

U ponad 50% zakażonych nie udaje się określić, jak ani kiedy doszło do zakażenia, dlatego też w przypadku wątpliwości lub występowania niepokojących objawów, należy zwrócić się do lekarza.

W jaki sposób lekarz ustala rozpoznanie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C?

Lekarz zbierze dokładny wywiad, dotyczący przede wszystkim ewentualnych możliwości zakażenia HCV oraz zbada pacjenta. Z uwagi na to, że przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C zazwyczaj nie powoduje objawów, w celu ustalenia rozpoznania niezbędne jest wykonanie badań laboratoryjnych.

Badaniem dodatkowym, które ma największe znaczenie w diagnostyce WZW typu C jest badanie krwi na obecność przeciwciał anty-HCV. Przeciwciała te pojawiają się we krwi średnio 7 tygodni po zakażeniu. Wcześniej, około 1–3 tyg. po zakażeniu, we krwi można wykryć materiał genetyczny wirusa, czyli RNA HCV, jednak pojawia się on we krwi chorego tylko okresowo, dlatego jednorazowy wynik ujemny nie wyklucza zakażenia. U niektórych pacjentów, np. osób z niedoborem odporności lub dializowanych, przeciwciała anty-HCV mogą być niewykrywalne we krwi mimo istniejącego zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C.

Z tego powodu o wyborze najwłaściwszej diagnostyki u danego pacjenta decyduje lekarz, mając na uwadze sytuację kliniczną – objawy i stan pacjenta, czas, który upłynął od momentu potencjalnego zakażenia.

Ponadto lekarz może skierować na inne badania laboratoryjne krwi – ALT i ASP, bilirubinę, GGTP. Wyniki tych badań świadczą pośrednio o stanie wątroby i jej funkcjonowaniu. Dla wirusowego zapalenia wątroby typu C charakterystyczne jest przede wszystkim zwiększenie aktywności ALT.

W przypadku występowania powikłań przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C, lekarz zleci również inne badania, w zależności od potrzeby u danego pacjenta.

Jakie są metody leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C?

Leczenie obejmuje prowadzenie odpowiedniego trybu życia oraz leczenie farmakologiczne.

Chorzy na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C nie powinni spożywać alkoholu, ponieważ alkohol nasila uszkodzenie wątroby i dwukrotnie przyspiesza powstanie marskości wątroby. W wyjątkowych sytuacjach można dopuścić wypicie małych ilości alkoholu, np. kieliszek wina raz na kilkanaście dni.

Na przebieg zakażenia korzystnie wpływa natomiast picie kawy.

Jeżeli chory jest podatny – czyli nie ma we krwi przeciwciał – na zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu A i typu B, to należy się zaszczepić.

Pacjenci chorzy na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C powinni dbać o utrzymywanie prawidłowej masy ciała (BMI między 19 a 25 kg/m2).

Celem leczenia farmakologicznego jest eliminacja z organizmu wirusa zapalenia wątroby typu C, co znacznie zmniejsza ryzyko rozwoju marskości wątroby oraz raka wątrobowokomórkowego.

W leczeniu stosuje się leki z trzech grup: interferon α, rybawirynę oraz leki o bezpośrednim działaniu przeciwwirusowym. Konkretny schemat leczenia jest ustalany przez lekarza dla danego pacjenta. Przy wyborze schematu oraz czasu leczenia lekarz bierze pod uwagę genotyp wirusa zapalenia wątroby typu C, stopień zaawansowania włóknienia wątroby oraz rozpoznanie marskości, wyniki ewentualnego poprzedniego leczenia, choroby współistniejące u pacjenta (np. niewydolność nerek) oraz uwarunkowania lokalne, czyli dostępność refundowanej danej terapii. W Polsce leczenie refundowane w ramach programów lekowych prowadzą uprawnione ośrodki, o których informacje są dostępne w oddziałach wojewódzkich NFZ.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C?

Wyleczenie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C jest możliwe. W zależności od genotypu wirusa oraz wyboru terapii, różne są odsetki wyleczeń, generalnie jednak trwałą eliminację wirusa z organizmu uzyskuje się u ponad połowy leczonych.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenia przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C?

Po zakończeniu leczenia należy stosować się do zaleceń lekarza prowadzącego, ponieważ mimo eliminacji wirusa, mogą występować niekorzystne skutki przebytego zakażenia.

Co robić, aby uniknąć zachorowania na przewlekłe wirusowe zapalenie wątroby typu C?

Należy przestrzegać ogólnych zasad zapobiegania chorobom przenoszonym przez krew – przestrzegać zasad higieny w placówkach medycznych, gabinetach fryzjerskich, kosmetycznych, tatuażu, stosować sprzęt jednorazowego użytku, odpowiednio zabezpieczać materiały skażone krwią itp.

Leczenie ostrej fazy wirusowego zapalenia wątroby typu C mniejsza ryzyko przejścia w przewlekłe zapalenie.

Nie ma szczepionki przeciwko WZW typu C.

23.07.2015

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?