DTP - Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana - zawiesina do wstrzykiwań

Szczepionka DTP (z ang. Diphtheria, Tetanus, Pertussis) jest szczepionką skojarzoną przeciw błonicy (D), tężcowi (T) i krztuścowi (P) stosowaną w celu zapobiegania zachorowaniom poprzez uzyskanie swoistej odporności na wymienione choroby. Szczepionka ma za zadanie spowodować wystąpienie odpowiedzi immunologicznej, którą jest wytworzenie przeciwciał skierowanych przeciwko antygenom zawartym w szczepionce. Dzięki mechanizmom pamięci immunologicznej, u osób, u których wystąpi oczekiwana odpowiedź na szczepienie, reakcja układu odpornościowego podczas następnego kontaktu z czynnikiem chorobotwórczym będzie szybka i swoista, co zmniejszy ryzyko wystąpienia zachorowania.

Szczepionka zawiera toksoid błoniczy, toksoid tężcowy oraz pełnokomórkowy antygen krztuśca. Toksoid jest toksyną bakteryjną, która w procesie przygotowywania szczepionki została pozbawiona właściwości toksycznych, lecz nadal zdolna jest do wywołania odpowiedzi immunologicznej. Toksoidy błoniczy i tężcowy zostały adsorbowane (skoncentrowane i unieruchomione) na wodorotlenku glinu. Wodorotlenek glinu dodatkowo wzmacnia odpowiedź immunologiczną. Pełnokomórkowy antygen krztuścowy stanowią całe komórki bakterii krztuśca, które zostały inaktywowane (zabite); celem inaktywacji jest zachowanie zdolności antygenu do wywołania odpowiedzi immunologicznej bez wywoływania zachorowania.

Czynne uodpornienie przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi jest uzyskiwane po wykonaniu szczepienia podstawowego, według schematu obejmującego 3 dawki pierwotne oraz 1 dawkę uzupełniającą, zgodnie z Programem Sczepień Ochronnych. Należy jednak pamiętać, że swoista odporność maleje z czasem i dlatego oprócz szczepienia podstawowego konieczne są szczepienia przypominające. Szczepionka spełnia wymagania Światowej Organizacji Zdrowia (WHO).

Preparat jest wskazany do czynnego uodpornienia przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi dzieci po ukończeniu 6. tygodnia do ukończenia 2. roku życia, zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych.

Dzieci, które nie zostały zaszczepione w terminach zalecanych w Programie Szczepień Ochronnych, mogą zostać zaszczepione tym preparatem do ukończenia 3. roku życia, o ile nie ma przeciwwskazań do szczepienia przeciwko krztuścowi szczepionką pełnokomórkową.

Niestety, nawet jeżeli istnieją wskazania do stosowania preparatu, nie zawsze można go stosować. Nie możesz stosować preparatu, jeżeli jesteś uczulony (wykazujesz nadwrażliwość) na którykolwiek składnik preparatu.

Przeciwwskazaniem czasowym do podania szczepionki są:

• choroby neurologiczne o postępującym przebiegu

• objawy mózgowe z zaburzeniami świadomości i ogniskowymi objawami neurologicznymi, które wystąpiły do 72 godzin po poprzedniej dawce szczepionki

• stwierdzona encefalopatia o nieznanej etiologii, która wystąpiła w ciągu 7 dni po podaniu szczepionki zawierającej antygeny krztuśca

• drgawki gorączkowe lub bez gorączki, które wystąpiły w ciągu 3 dni po poprzedniej dawce szczepionki

• nieukojony ciągły płacz lub krzyk o wysokich tonach (krzyk mózgowy) trwający co najmniej 3 godziny, który wystąpił do 48 godzin po poprzedniej dawce szczepionki

• utrata świadomości lub epizod hipotoniczno-hiporeaktywny (zmniejszenie reaktywności na bodźce, wiotkość) mogący przebiegać z objawami zaburzeń krążeniowo-oddechowych (bladość, sinica), w ciągu 48 godzin po poprzedniej dawce szczepionki

• gorączka 40,5°C lub wyższa, niewywołana innymi czynnikami, w ciągu 48 godzin po podaniu poprzedniej dawki szczepionki.

Nie podawać szczepionki donaczyniowo.

Niektóre choroby i inne okoliczności mogą stanowić przeciwwskazanie do stosowania lub wskazanie do zmiany dawkowania preparatu. W pewnych sytuacjach może okazać się konieczne przeprowadzanie określonych badań kontrolnych.

Szczepienie powinno być poprzedzone badaniem lekarskim. Należy poinformować lekarza, jeżeli kiedykolwiek wcześniej po szczepieniu wystąpiły działania niepożądane.

Szczepionka podawana jest przez kwalifikowany personel medyczny. Podobnie jak w przypadku innych szczepionek podawanych we wstrzyknięciach, konieczne jest zapewnienie możliwości natychmiastowej pomocy medycznej na wypadek wystąpienia reakcji anafilaktycznej po podaniu szczepionki. Ciężkie reakcje anafilaktyczne występują rzadko, lecz mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest natychmiastowe podjęcie odpowiedniego leczenia.

Przez 30 minut po szczepieniu dziecko powinno pozostawać pod obserwacją personelu medycznego.

U osób poddawanych leczeniu immunosupresyjnemu oraz u osób z upośledzeniem odporności odpowiedź na szczepienie może nie być wystarczająca. Zaleca się przeprowadzenie szczepienia po zakończeniu terapii immunosupresyjnej oraz potwierdzenie jego skuteczności poprzez oznaczenie poziomu przeciwciał przeciwbłoniczych, przeciwtężcowych i przeciwkrztuścowych.

U wcześniaków urodzonych w 28. tygodniu ciąży lub wcześniej, szczególnie jeśli występowały u nich objawy niedojrzałości układu oddechowego, podanie szczepionki wiąże się z ryzykiem wystąpienia bezdechu. Konieczne jest monitorowanie czynności oddechowych przez 48–72 godzin po szczepieniu. Szczepienie tej grupy niemowląt przynosi znaczne korzyści i dlatego nie zaleca się rezygnacji ze szczepienia ani jego odraczania.

Nie ma danych dotyczących immunogenności i reaktywności szczepionki w przypadku jej podskórnego podania u osób z zaburzeniami krzepliwości.

W przypadku jednoczesnego podawania DTP - Szczepionki błoniczo-tężcowo-krztuścowej adsorbowanej ze skoniugowaną szczepionką przeciw pneumokokom częściej mogą wystąpić reakcje gorączkowe i z tego powodu zalecane jest profilaktyczne stosowanie leków przeciwgorączkowych.

Informacje dodatkowe o pozostałych składnikach preparatu:

• preparat zawiera śladowe ilości tiomersalu (związek rtęci), który używany jest w procesie wytwarzania szczepionki i może powodować wystąpienie reakcji alergicznych; jeżeli kiedykolwiek wystąpiły reakcje alergiczne lub jakiekolwiek działania niepożądane po poprzednim podaniu szczepionki, należy skonsultować się z lekarzem.

Czy ten preparat ma wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów?

Szczepionka przeznaczona do stosowania wyłącznie u dzieci.

Preparat ma postać zawiesiny do wstrzykiwań; podawany jest domięśniowo, a u osób z zaburzeniami krzepliwości, lekarz rozważy podawanie podskórne. Jeżeli masz jakiekolwiek wątpliwości dotyczące stosowania preparatu, skonsultuj się z lekarzem.

Podstawowy schemat szczepienia obejmuje 4 dawki, z czego 3 podawane w pierwszych 6 miesiącach życia z zachowaniem 6–8 tygodniowych odstępów a 4. dawka w 2. roku życia, zgodnie z obowiązującym Programem Szczepień Ochronnych, z możliwością uzupełnienia szczepienia do ukończenia 3. roku życia.

Sposób podawania:

Niemowlętom do ukończenia 12. miesiąca życia preparat podawany jest domięśniowo w przednio-boczną część uda; przy kolejnej dawce zalecana jest zmiana miejsca (druga kończyna dolna). U dzieci po ukończeniu 12. miesiąca życia możliwe jest podanie w mięsień naramienny, o ile pozwala na to masa mięśniowa dziecka. U dzieci z zaburzeniami krzepliwości lekarz rozważy podskórne podanie szczepionki.

Nie wolno podawać preparatu donaczyniowo. Przez 30 minut po szczepieniu dziecko powinno pozostawać pod obserwacją personelu medycznego.

W okresie ciąży nie stosuj żadnego leku bez konsultacji z lekarzem!

Bardzo ważne jest, aby przed zastosowaniem jakiegokolwiek leku w okresie ciąży lub w okresie karmienia piersią skonsultować się z lekarzem i wyjaśnić ponad wszelką wątpliwość potencjalne zagrożenia i korzyści związane ze stosowaniem danego leku. Jeżeli jesteś w ciąży lub planujesz ciążę, poinformuj o tym lekarza przepisującego receptę na ten lek.

Szczepionka przeznaczona do stosowania wyłącznie u dzieci.

Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych ostatnio lekach, również o tych, które są wydawane bez recepty.

Preparat może być podawany z innymi szczepionkami oraz immunoglobulinami, o ile zaistnieje taka konieczność. Zawsze należy stosować się do obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych. W przypadku jednoczesnego podawania innych szczepionek, wstrzyknięcia należy wykonywać w inne miejsca ciała, przy użyciu osobnych strzykawek i igieł.

W przypadku jednoczesnego podawania DTP - Szczepionki błoniczo-tężcowo-krztuścowej adsorbowanej ze skoniugowaną szczepionką przeciw pneumokokom częściej mogą wystąpić reakcje gorączkowe i z tego powodu zalecane jest profilaktyczne stosowanie leków przeciwgorączkowych.

Jak każdy lek, również DTP-Szczepionka błoniczo-tężcowo-krztuścowa adsorbowana może powodować działania niepożądane, chociaż nie wystąpią one u wszystkich chorych stosujących ten preparat. Pamiętaj, że oczekiwane korzyści ze stosowania szczepionki są z reguły większe, niż szkody wynikające z pojawienia się działań niepożądanych.

Możliwe jest wystąpienie poniższych działań niepożądanych (częstość nieznana): powiększenie i bolesność węzłów chłonnych, zmniejszenie pragnienia i łaknienia, niepokój, apatia, drgawki (gorączkowe lub bez gorączki, przebiegające ze szczękościskiem i zwiększeniem, a następnie zmniejszeniem napięcia mięśniowego), zaburzenia napięcia mięśniowego, w tym prężenia, zespół hipotensyjno-hiporeaktywny, zaburzenia lub utrata świadomości, senność, encefalopatia, ciągły płacz trwający 3 godziny lub dłużej (nieukojony płacz), zaburzenia neurologiczne (przeczulica, drżenia, zapalenie splotu ramiennego, niedowład wiotki kończyny), zaburzenia krążeniowo-oddechowe, sinica, zmiana zabarwienia skóry kończyn (zaczerwienienie, zasinienie, niekiedy marmurkowatość skóry z wybroczynami), bladość, bezdech u wcześniaków urodzonych w 28. tygodniu ciąży lub wcześniej, zaburzenia oddychania, nieżyt górnych dróg oddechowych, kaszel, zapalenie oskrzeli, wymioty, biegunka, dreszcze, gorączka 39–40°C (niekiedy wyższa), odczyny miejscowe (zaczerwienienie, ból, obrzęk, podskórne guzki, ziarniniaki, bardzo rzadko aseptyczne ropnie), reakcje alergiczne i anafilaktyczne, w tym pokrzywka, wysypka, obrzęk naczynioruchowy i stanowiący bezpośrednie zagrożenie życia wstrząs anafilaktyczny.

Ziarniniaki, które nie znikają w okresie 6 tygodni, mogą być skutkiem rozwoju nadwrażliwości na glin.