medycyna praktyczna dla pacjentów
medycyna praktyczna dla pacjentów
Mechanizm działania
Żywicowy, polimerowy wymiennik kationowy, którego sole sodowa i wapniowa znajdują zastosowanie kliniczne. W trakcie przechodzenia soli sulfonianu polistyrenu przez przewód pokarmowy dochodzi do odłączania jonów wapniowych lub sodowych i zastępowania ich przez znajdujące się w świetle jelit jony potasowe. Efekt ten występuje w przypadku podawania zarówno p.o., jak i p.r. sulfonianu polistyrenu i jest najsilniejszy w świetle jelita grubego, gdzie stężenie jonów potasu jest największe.
Farmakokinetyka
Lek nie wchłania się z przewodu pokarmowego.
Hiperkaliemia
Hiperkaliemia występująca w bezmoczu lub ciężkim skąpomoczu u pacjentów wymagających dializy oraz u pacjentów już poddawanych dializie (hemodializa lub dializa otrzewnowa).
Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, stężenie potasu w surowicy <5 mmol/l, niedrożność jelit, nadwrażliwość na sulfonowane żywice polistyrenowe w wywiadzie.
Noworodki i wcześniaki
Nie stosować p.o. u noworodków. Lek jest przeciwwskazany u noworodków z atonią jelit. Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania u noworodków i wcześniaków z małą masą urodzeniową, ze względu na ryzyko krwawień z przewodu pokarmowego lub martwicy jelit.
Sorbitol
Przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie sorbitolu oraz spożywanie produktów spożywczych zawierających sorbitol.
Zwężenie i niedokrwienie przewodu pokarmowego
U pacjentów przyjmujących sól sulfonowanej żywicy polistyrenowej w monoterapii lub w połączeniu z sorbitolem zgłaszano przypadki zwężenia przewodu pokarmowego, niedokrwienia jelit oraz innych powikłań dotyczących jelit, takich jak martwica i perforacja. Podczas stosowania sulfonowanej żywicy polistyrenowej przeciwwskazane jest podawanie sorbitolu lub spożywanie pokarmów zawierających sorbitol.
Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego
Stosowanie nie jest zalecane u osób z zaburzeniami motoryki przewodu pokarmowego z powodu ryzyka wystąpienia ciężkich zaburzeń żołądkowo-jelitowych, takich jak niedrożność, niedokrwienie, martwica lub perforacja jelit.
Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego
Pacjentów należy poinformować o konieczności niezwłocznego zgłaszania działań niepożądanych takich jak silny ból brzucha, nudności i wymioty, rozdęcie jamy brzusznej i krwawienia z odbytu.
Zmiany obserwowane w przewodzie pokarmowym spowodowane uszkodzeniami związanymi ze stosowaniem soli sulfonowanej żywicy polistyrenowej mogą pokrywać się ze zmianami obserwowanymi w chorobie zapalnej jelit, niedokrwiennym zapaleniu jelita grubego, infekcyjnym zapaleniu jelita grubego i mikroskopowym zapaleniu jelita grubego.
Hipokaliemia
Podczas leczenia może wystąpić znaczna hipokaliemia, dlatego konieczna jest kontrola stężenia potasu w surowicy, szczególnie u pacjentów przyjmujących glikozydy nasercowe. Leczenie należy przerwać, jeśli stężenie potasu w surowicy zmniejszy się do <5 mmol/l.
Inne zaburzenia elektrolitowe
Sulfonowane żywice polistyrenowe mogą wiązać jony wapnia i magnezu, co może prowadzić do niedoboru tych elektrolitów. Podczas leczenia należy kontrolować stężenie elektrolitów w surowicy krwi.
Pacjenci z grupy ryzyka ze względu na zwiększoną podaż sodu
Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku stosowania soli sodowej sulfonowanej żywicy polistyrenowej u pacjentów, u których zwiększona podaż sodu może być szkodliwa (np. chorzy z ciężką zastoinową niewydolnością serca, nadciśnieniem tętniczym, uszkodzeniem nerek lub znacznymi obrzękami); niezbędna jest właściwa kontrola kliniczna i biochemiczna; u tych pacjentów można stosować sól wapniową sulfonowanej żywicy polistyrenowej.
Wiązanie z innymi lekami podawanymi p.o.
Sulfonowane żywice polistyrenowe mogą wiązać się z innymi lekami podawanymi p.o. i zmniejszać ich wchłanianie oraz skuteczność. Należy unikać jednoczesnego stosowania z innymi doustnymi lekami; podawać co najmniej 3 h przed przyjęciem innych leków lub 3 h po ich przyjęciu; u pacjentów z gastroparezą rozważyć 6 h odstępu.
Sorbitol
Nie stosować jednocześnie z sorbitolem (oraz produktami spożywczymi, do których został dodany) ze względu na ryzyko zwężenia przewodu pokarmowego, niedokrwienia jelit oraz martwicy i perforacji jelit.
Substancje dostarczające kationy
Substancje dostarczające kationy mogą zmniejszać skuteczność wiązania potasu przez sulfonowane żywice polistyrenowe.
Leki zobojętniające i przeczyszczające
Odnotowano przypadki zasadowicy metabolicznej podczas jednoczesnego stosowania p.o. soli sulfonowanych żywic polistyrenowych oraz leków zobojętniających sok żołądkowy oraz przeczyszających, takich jak wodorotlenek magnezu i węglan glinu. Podczas stosowania wodorotlenku glinu z solą sodową sulfonowanej żywicy polistyrenowej opisywano przypadki niedrożności jelit spowodowanej złogami wodorotlenku glinu.
Glikozydy naparstnicy i leki o podobnym działaniu
W przypadku wystąpienia hipokaliemii i/lub hiperkalcemii może nasilić się działanie toksyczne glikozydów naparstnicy na mięsień sercowy, zwłaszcza w postaci różnych zaburzeń rytmu serca i zaburzeń czynności węzła zatokowo-przedsionkowego.
Sole litu
Lek może zmniejszać wchłanianie soli litu.
Tyroksyna
Lek może zmniejszać wchłanianie tyroksyny.
Soki owocowe
Nie podawać z sokami owocowymi, ponieważ zawierają one dużą ilość potasu.
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania
Sulfonowane żywice polistyrenowe mogą powodować hipokaliemię; zgłaszano również przypadki hipomagnezemii, zwiększone pragnienie i częstsze oddawanie moczu.
Sól sodowa sulfonowanej żywicy polistyrenowej może ponadto powodować zwiększenie stężenia sodu w osoczu, hipokalcemię i związane z nimi objawy kliniczne.
Stosowanie soli wapniowej sulfonowanej żywicy polistyrenowej może powodować hiperkalcemię. Przypadki hiperkalcemii zgłaszano u prawidłowo dializowanych pacjentów oraz sporadycznie u pacjentów z przewlekłą niewydolnością nerek. U wielu chorych z przewlekłą niewydolnością nerek występuje małe stężenie wapnia i duże stężenie fosforanów w surowicy krwi, ale w niektórych przypadkach, gdy nie wykonano wstępnych oznaczeń, po leczeniu żywicą wapniową dochodziło do nagłego, znacznego zwiększenia stężenia wapnia w surowicy krwi. Ze względu na to ryzyko, należy kontrolować parametry biochemiczne.
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
Opisano pojedyncze przypadki ostrego zapalenia oskrzeli i/lub odoskrzelowego zapalenia płuc na skutek inhalacji cząstek soli sulfonowanych żywic polistyrenowych.
Zaburzenia przewodu pokarmowego
Podczas stosowania p.o. sulfonowanych żywic polistyrenowych może wystąpić podrażnienie żołądka, zmniejszenie łaknienia, nudności wymioty, zaparcia, biegunka. Zgłaszano przypadki zaklinowania stolca po podaniu p.r. (szczególnie u dzieci) oraz złogów (bezoarów) w żołądku i jelitach po podaniu p.o.
Opisywano zwężenie przewodu pokarmowego oraz niedrożność jelit, które prawdopodobnie były spowodowane współistniejącą patologią lub nieprawidłowym rozcieńczeniem żywicy.
Zgłaszano również przypadki niedokrwienia przewodu pokarmowego, niedokrwiennego zapalenia jelita grubego, owrzodzenia lub martwicy żołądka i jelit, które mogą prowadzić do perforacji jelita, a niekiedy do zgonu.
Przedawkowanie
Przedawkowanie może spowodować nasilenie klinicznych objawów przedmiotowych i podmiotowych hipokaliemii, w tym drażliwość, splątanie, spowolnienie procesów myślowych, przyspieszenie czynności serca, kołatanie serca, skurcze mięśni, osłabienie siły mięśniowej, zmniejszenie odruchów, porażenie mięśni; w konsekwencji tych zaburzeń może wystąpić bezdech. Ponadto zaburzenia rytmu serca, zmiany w zapisie EKG związane z hipokaliemią, hiperkalcemią (w przypadku soli wapniowej) lub hipokalcemią (sól sodowa), tężyczka hipokalcemiczna (sól sodowa). Należy usunąć żywicę z przewodu pokarmowego, stosując środki przeczyszczające niezawierające magnezu lub wlewy, a następnie zastosować odpowiednie środki w celu normalizacji stężenia jonów potasowych i wapniowych u surowicy.
Brak dostępnych danych dotyczących stosowania sulfonowanych żywic polistyrenowych u kobiet w ciąży oraz w okresie karmienia piersią; mogą być stosowane wyłącznie w przypadkach, gdy korzyści dla matki przeważają nad potencjalnym zagrożeniem dla dziecka.
Dorośli
P.o. 15 g 3–4 ×/d z małą ilością wody lub słodkiego napoju, niezawierającego potasu w stosunku 3–4 ml płynu na 1 g żywicy. Podawać co najmniej 3 h przed przyjęciem innych leków lub 3 h po ich przyjęciu; u pacjentów z gastroparezą rozważyć 6 h odstępu.
P.r. 30 g w 150 ml wody lub 10% roztw. glukozy 1 ×/d. Wlewkę należy utrzymać co najmniej przez 9 h, następnie należy wypłukać okrężnicę. Lek można podawać p.r. pacjentom wymiotującym lub z chorobami górnego odcinka przewodu pokarmowego, w tym z niedrożnością porażenną jelit.
Aby uzyskać szybsze wyniki leczenia na początku można podawać jednocześnie p.o. i p.r.
Dzieci
P.o. W ostrej hiperkaliemii początkowo 1 g/kg mc. w daw. podz., podtrzymująco 0,5 g/kg mc. w daw. podz. P.o. podawać jako napój (nie z sokiem owocowym) lub z dżemem albo miodem. P.r., gdy podanie p.o. jest niemożliwe, w takiej samej dawce jak w przypadku podania p.o.; rozcieńczenie w 10% roztw. glukozy jak dla dorosłych. Po wlewie doodbytniczym wypłukać okrężnicę.
Noworodki
Wyłącznie p.r. 0,5–1 g/kg mc., rozcieńczone jak dla dorosłych, następnie wypłukać okrężnicę.
Zawiesinę należy przygotować bezpośrednio przed podaniem; po 24 h zawiesina nie nadaje się do użycia.
Podczas leczenia należy często kontrolować stężenie elektrolitów w surowicy krwi.
Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn jest nieistotny.
w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł
Ginekolog – czym się zajmuje, jakie choroby leczy
Psychiatra – czym się zajmuje, kiedy szukać pomocy
