Mechanizm działania
Lisdeksamfetamina jest prolekiem niewykazującym aktywności farmakologicznej. Po podaniu p.o. następuje szybkie wchłanianie z przewodu pokarmowego, a następnie hydroliza do deksamfetaminy, która odpowiada za efekt farmakologiczny leku. Hydroliza zachodzi głównie w erytrocytach.
Pochodne amfetaminy należą do niekatecholaminowych amin sympatykomimetycznych o działaniu pobudzającym na OUN. Mechanizm działania w leczeniu ADHD nie został w pełni wyjaśniony, jednak uważa się, że istotną rolę odgrywa blokada wychwytu zwrotnego noradrenaliny i dopaminy w przestrzeni presynaptycznej i zwiększenie wydzielania obu monoamin do przestrzeni postsynaptycznej. Lisdeksamfetamina jest prolekiem, który nie wiąże się z miejscami receptorowymi odpowiedzialnymi za wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy in vitro.
Właściwości farmakokinetyczne
Po podaniu p.o. u zdrowych osób dorosłych oraz dzieci w wieku 6–12 lat z ADHD lek ulega szybkiemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Uważa się, że we wchłanianiu pośredniczy wysokowydajne białko transportowe PEPT1. Pokarm nie wpływa na wartości AUC ani cmax deksamfetaminy u zdrowych osób dorosłych po podaniu p.o. dawki 70 mg, jednak powoduje wydłużenie tmax o ok. 1 h (od ok. 3,8 h na czczo do 4,7 h po spożyciu posiłku o dużej zawartości tłuszczu). W przypadku przyjęcia leku po 8 h niespożywania pokarmu AUC dla lisdeksamfetaminy w postaci roztworu doustnego i kapsułek jest podobne. U dzieci w wieku 6–12 lat z ADHD po podaniu dawki 30, 50 lub 70 mg p.o. rano na czczo (8 h bez spożywania pokarmu) tmax deksamfetaminy wynosił 3,5 h, natomiast lisdeksamfetaminy – ok. 1 h. Po jednorazowym podaniu p.o. dawki 30–70 mg farmakokinetyka jest liniowa. Po 7 dniach stosowania dawki 70 mg 1 ×/d u dorosłych kobiet AUC i cmax deksamfetaminy są mniejsze odpowiednio o 22% i 12% niż u mężczyzn (po uwzględnieniu masy ciała i dawki). U dziewczynek wartości AUC i cmax były takie same jak u chłopców po podaniu pojedynczej dawki 30–70 mg. W stanie stacjonarnym nie stwierdzono kumulacji D-amfetaminy u zdrowych, dorosłych osób. Nie stwierdzono kumulacji leku po stosowaniu dawki 1 ×/d przez 7 dni. Dimesylan lisdeksamfetaminy jest metabolizowany do D-amfetaminy i L-lizyny głównie na drodze hydrolizy zachodzącej w erytrocytach. Lek nie jest metabolizowany przez układ enzymatyczny cytochromu P-450. Amfetamina jest metabolizowana do 4-hydroksyamfetaminy po utlenieniu w pozycji 4 pierścienia benzenowego, do α-hydroksyamfetaminy po utlenieniu łańcucha karbonylowego alfa lub do norefedryny po utlenieniu łańcucha karbonylowego beta. Norefedryna i 4-hydroksyamfetamina są aktywne farmakologicznie. Obie substancje są utleniane do 4-hydroksynorefedryny. α-hydroksyamfetamina jest przekształcana do fenyloacetonu w reakcji dezaminacji, który z kolei podlega przemianom do kwasu benzoesowego, a następnie pochodnej skoniugowanej z glukuronianem i glicyną (kwas hipurowy). Nie określono enzymów uczestniczących w metabolizmie amfetaminy, jednak wiadomo, że tworzenie 4-hydroksyamfetaminy zachodzi za pośrednictwem układu CYP2D6. Po 120 h od przyjęcia leku w dawce 70 mg ok. 96% jest wydalane z moczem (42% amfetaminy, 25% kwasu hipurowego, 2% lisdeksamfetanimy), a 0,3% z kałem. Lek w postaci niezmienionej jest wykrywany w osoczu w niewielkiej ilości przez krótki okres czasu (do 8 h od podania). t1/2 w fazie eliminacji mesylanu lisdeksamfetaminy zwykle nie przekracza 1 h, t1/2 deksamfetaminy wynosi 11 h. Farmakokinetyka leku jest podobna u dzieci i młodzieży w wieku 6–17 lat z ADHD oraz u zdrowych dorosłych osób. Po podaniu tej samej dawki w przeliczeniu na kg mc. ogólnoustrojowa ekspozycja na deksamfetaminę jest podobna u kobiet i mężczyzn. Nie przeprowadzono badań farmakokinetyki w różnych grupach etnicznych. U osób z zaburzeniami czynności nerek klirens deksamfetaminy jest zmniejszony. Analiza farmakokinetyki populacyjnej wykazała, że średnia ekspozycja na deksamfetaminę w stanie stacjonarnym była o ok. 44% większa u dzieci w wieku 4–5 lat w porównaniu z dziećmi w wieku 6–11 lat otrzymujących tę samą dawkę – 30 mg/d.
Zespół nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi (ADHD)
Kompleksowy program leczenia zespołu nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dzieci w wieku ≥6 lat, u których wcześniejsze leczenie metylofenidatem nie było wystarczająco skuteczne.
Kompleksowy program leczenia zespołu nadpobudliwości ruchowej z deficytem uwagi (ADHD) u dorosłych, u których w dzieciństwie występowały objawy ADHD.
Leczenie powinno być prowadzone przez specjalistę z doświadczeniem w terapii zaburzeń zachowania.
Kompleksowy program leczenia obejmuje zwykle metody psychologiczne, edukacyjne, zajęciowe i społeczne oraz, w zależności od sytuacji, farmakoterapię. Jego celem jest opanowanie długotrwale utrzymujących się objawów behawioralnych, takich jak krótki okres skupienia uwagi, rozproszenie uwagi, chwiejność emocjonalna, impulsywność, nadpobudliwość o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu, nieznaczne objawy neurologiczne i nieprawidłowości w EEG; u dzieci i młodzieży mogą występować trudności w nauce.
Rozpoznanie stawia się na podstawie szczegółowego wywiadu i badania lekarskiego, zgodnie z obowiązującymi kryteriami ICD lub DSM. Rozpoznanie nie może opierać się jedynie na podstawie jednego lub kilku objawów. U osób dorosłych wymogiem jest występowanie objawów ADHD w dzieciństwie, co należy potwierdzić retrospektywnie (na podstawie dokumentacji medycznej pacjenta, a w przypadku jej braku, za pomocą odpowiednio skonstruowanych narzędzi lub wywiadów). Ocena kliniczna powinna wykazać u pacjenta ADHD o nasileniu co najmniej umiarkowanym, na co wskazuje co najmniej umiarkowane zaburzenie funkcjonowania w 2 lub większej liczbie obszarów (np. społecznym, dydaktycznym i/lub zawodowym), wpływające na różne aspekty życia danej osoby.
Dokładna etiologia ADHD nie jest znana i nie opracowano pojedynczego testu diagnostycznego; rozpoznanie wymaga uwzględnienia wywiadu lekarskiego oraz specjalistycznego wywiadu psychologicznego, edukacyjnego i środowiskowego.
Lek nie jest wskazany do stosowania u wszystkich pacjentów z ADHD, decyzję o jego zastosowaniu należy podjąć z uwzględnieniem profilu pacjenta (w tym dokładnej oceny nasilenia i czasu występowania objawów), ryzyka nadużywania, stosowania niezgodnie z zaleceniami lub w niezarejestrowanych wskazaniach oraz odpowiedzi klinicznej na jakąkolwiek wcześniejszą terapię farmakologiczną ADHD.
Nadwrażliwość na aminy sympatykomimetyczne lub którykolwiek składnik preparatu, nadczynność tarczycy (niezależnie od nasilenia), stany przebiegające z pobudzeniem, klinicznie jawne choroby układu sercowo-naczyniowego, zaawansowana miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze o umiarkowanym lub ciężkim nasileniu, jaskra, stosowanie inhibitorów MAO równolegle lub w ciągu ostatnich 14 dni, okres karmienia piersią.
Dzieci w wieku <6 lat
Nie stosować u dzieci w wieku <6 lat; nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności leku w tej grupie wiekowej.
Nadużywanie i uzależnienie
Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić ryzyko nadużywania, uzależnienia oraz stosowania niezgodnie z zaleceniami, np. w celu wywołania odurzenia. Ryzyko to może być większe u dorosłych (szczególnie u młodych osób) niż u dzieci i młodzieży. Należy zachować szczególną ostrożność w przypadku osób z dodatnim wywiadem dotyczącym nadużywania lub uzależnienia od substancji psychoaktywnych.
Nadużywanie pochodnych amfetaminy może prowadzić do tolerancji i uzależnienia psychicznego z towarzyszącymi objawami zaburzeń zachowania o różnym stopniu nasilenia. Objawy nadużywania amfetaminy obejmują m.in. bezsenność, drażliwość, nadpobudliwość, chwiejność emocjonalną, psychozę, zmiany dermatologiczne. Jako objawy odstawienia zgłaszano uczucie zmęczenia i depresję.
Ocena układu sercowo-naczyniowego
Przed rozpoczęciem stosowania lisdeksamfetaminy należy przeprowadzić dokładny wywiad lekarski, wywiad rodzinny w kierunku komorowych zaburzeń rytmu i nagłej śmierci sercowej, badanie fizykalne w kierunku chorób serca. Jeśli objawy ze strony układu krążenia (np. wysiłkowy ból w klatce piersiowej, niewyjaśnione omdlenia lub inne objawy wskazujące na chorobę serca) wystąpią podczas leczenia, należy bezzwłocznie zlecić kontrolę kardiologiczną.
Nagłe zgony u chorych z rozpoznaniem choroby organicznej serca lub innych ciężkich zaburzeń kardiologicznych
U dzieci i młodzieży, zarówno zdrowych, jak i z rozpoznaniem choroby organicznej serca lub innych ciężkich zaburzeń kardiologicznych odnotowywano nagłe zgony podczas stosowania leków psychostymulujących. Zwykle nie zaleca się stosowania takich leków u dzieci i młodzieży z chorobą organiczną serca, kardiomiopatią, zaburzeniami rytmu serca lub innymi ciężkimi zaburzeniami kardiologicznymi.
U dorosłych z ADHD stosujących zalecane dawki leków psychostymulujących opisywano przypadki nagłych zgonów, udaru mózgu lub zawału serca; na ogół nie zaleca się stosowania leków psychostymulujących u osób dorosłych z zaburzeniami kardiologicznymi.
Nadciśnienie tętnicze i inne zaburzenia sercowo-naczyniowe
Leki psychostymulujące powodują umiarkowane zwiększenie średniego ciśnienia tętniczego (o ok. 2–3 mmHg) i umiarkowane zwiększenie tętna (o ok. 3–6/min); w indywidualnych przypadkach te wartości mogą być większe. Podczas leczenia należy monitorować ciśnienie tętnicze i częstość rytmu serca. Należy zachować ostrożność podczas leczenia pacjentów z chorobami współistniejącymi, których przebieg może ulec pogorszeniu z powodu zwiększenia ciśnienia tętniczego lub częstości rytmu serca (np. nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, niedawno przebyty zawał serca, komorowe zaburzenia rytmu).
Niekiedy lisdeksamfetamina wydłuża odstęp QTc, dlatego należy zachować ostrożność u osób z wydłużeniem odstępu QTc, przyjmujących leki mogące wydłużać odstęp QTc bądź z występującą wcześniej chorobą serca lub zaburzeniami elektrolitowymi.
Kardiomiopatia
Podczas długotrwałego stosowania amfetaminy lub lisdeksamfetaminy odnotowywano przypadki kardiomiopatii.
Zaburzenia psychotyczne
U osób z rozpoznanymi zaburzeniami psychotycznymi leki psychostymulujące mogą nasilać objawy zaburzeń myślenia i zachowania.
Zaburzenia afektywne dwubiegunowe
U osób z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi i ADHD leki psychostymulujące należy stosować ze szczególną ostrożnością ze względu na ryzyko wystąpienia epizodu maniakalnego lub mieszanego. W tej grupie chorych przed rozpoczęciem stosowania lisdeksamfetaminy należy przeprowadzić szczegółowy wywiad psychiatryczny oraz wywiad rodzinny w kierunku prób samobójczych, zaburzeń afektywnych dwubiegunowych i depresji.
Nowe objawy psychotyczne lub maniakalne
U dzieci i młodzieży stosujących zalecane dawki leków psychostymulujących mogą wystąpić objawy psychotyczne lub maniaklane, np. omamy, urojenia, objawy manii (dotyczy to również pacjentów bez zaburzeń psychicznych w wywiadzie). W takim przypadku należy uwzględnić ryzyko działania jatrogennego i rozważyć odstawienie leków psychostymulujących.
Agresja
Leki psychostymulujące mogą powodować agresywne lub wrogie zachowanie. Podczas leczenia należy obserwować pacjentów pod kątem wystąpienia bądź nasilenia agresji lub wrogości.
Tiki nerwowe i zespół Tourette'a
Przed rozpoczęciem leczenia u dzieci i członków ich rodzin należy przeprowadzić badanie w kierunku tików nerwowych i zespołu Tourette'a, ponieważ leki psychostymulujące mogą zwiększać ich nasilenie.
Wzrost i masa ciała u dzieci i młodzieży
Stosowanie leków psychostymulujących u dzieci i młodzieży w wieku 6–17 lat może spowalniać przyrosty wzrostu i masy ciała. Podczas leczenia wzrost, masę ciała i apetyt należy kontrolować nie rzadziej niż co 6 mies. W przypadku zmniejszenia tempa wzrastania może być konieczne przerwanie leczenia.
Masa ciała u dorosłych
W trakcie stosowania leków psychostymulujących u osób dorosłych należy kontrolować masę ciała, a w przypadku jej zmniejszenia może być konieczne przerwanie leczenia.
Napady drgawkowe
Niektóre doniesienia kliniczne wskazują, że leki psychostymulujące mogą zmniejszać próg drgawkowy u pacjentów z dodatnim wywiadem w kierunku napadów drgawkowych, zaburzeń EEG bez drgawek oraz, bardzo rzadko, u osób bez napadów drgawkowych ani zaburzeń EEG w przeszłości. Jeśli dojdzie do wystąpienia nowych lub nasilenia istniejących napadów drgawkowych, należy przerwać leczenie.
Zaburzenia widzenia
Podczas stosowania leków psychostymulujących opisywano zaburzenia akomodacji oraz niewyraźne widzenie.
Przepisywanie i wydawanie leku
Należy przepisywać i wydawać możliwie najmniejsze ilości lisdeksamfetaminy, aby ograniczyć ryzyko przedawkowania.
Stosowanie innych leków sympatykomimetycznych
Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania lisdeksamfetaminy i innych leków o działaniu sympatykomimetycznym.
Izoenzymy cytochromu P-450
Dimesylan lisdeksamfetaminy in vitro nie jest inhibitorem CYP1A2, CYP2A6, CYP2B6, CYP2C8, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6 i CYP3A4 ani induktorem CYP1A2, CYP2B6 lub CYP3A4/5. Nie jest również substratem ani inhibitorem glikoproteiny P, co wskazuje na niewielkie prawdopodobieństwo wystąpienia interakcji klinicznych z lekami transportowanymi za jej pośrednictwem. Badania in vivo nie wykazały żadnego istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez CYP1A2, CYP2D6, CYP2C19 lub CYP3A.
Guanfacyna
Jednoczesne stosowanie guanfacyny w postaci o przedłużonym uwalnianiu i mesylanu lisdeksamfetaminy powodowało zwiększenie cmax i AUC guanfacyny odpowiednio o 19% i 7%; zmiany te nie są istotne klinicznie. Nie obserwowano zmiany ekspozycji na deksamfetaminę.
Wenlafaksyna
Wenlafaksyna jest substratem CYP2D6. Podczas jednoczesnego stosowania mesylanu lisdeksamfetaminy w dawce 70 mg i wenlafaksyny w postaci o przedłużonym uwalnianiu w dawce 225 mg stwierdzono zmniejszenie cmax i AUC głównego czynnego metabolitu o-desmetylowenlafaksyny odpowiednio o 9% i 17% oraz zwiększenie cmax i AUC wenlafaksyny odpowiednio o 10% i 13%. Deksamfetamina może nieznacznie hamować aktywność CYP2D6. Zmiany te są nieznaczne i nie mają znaczenia klinicznego. Nie obserwowano zmiany ekspozycji na deksamfetaminę.
Zmiany pH moczu
Kwas askorbinowy oraz inne substancje i zaburzenia powodujące zakwaszenie moczu (np. tiazydowe leki moczopędne, dieta o dużej zawartości białka zwierzęcego, cukrzyca, kwasica oddechowa) zwiększają wydalanie amfetaminy z moczem i skracają jej t1/2. Wodorowęglan sodu oraz inne substancje i zaburzenia powodujące alkalizację moczu (np. dieta bogata w owoce i warzywa, zakażenia układu moczowego, wymioty) zmniejszają wydalanie amfetaminy z moczem i wydłużają jej t1/2.
Inhibotory MAO
Leku nie należy stosować równolegle z inhibitorami MAO ani w ciągu 14 dni po ich odstawieniu ze względu na ryzyko wystąpienia przełomu nadciśnieniowego i złośliwej hipertermii.
Leki serotoninergiczne
Podczas jednoczesnego stosowania amfetaminy oraz leków serotoninergicznych, w tym selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI) w rzadkich przypadkach obserwowano występowanie zespołu serotoninowego.
Leki hipotensyjne
Pochodne amfetaminy mogą zmniejszać skuteczność guanetydyny i innych leków hipotensyjnych.
Opioidowe leki przeciwbólowe
Pochodne amfetaminy nasilają działanie opioidowych leków przeciwbólowych.
Chlorpormazyna
Chlorpromazyna zmniejsza ośrodkowe działanie pobudzające pochodnych amfetaminy przez blokowanie receptorów dopaminy i noradrenaliny.
Haloperydol
Haloperydol zmniejsza ośrodkowe działanie pobudzające pochodnych amfetaminy przez blokowanie receptorów dopaminy.
Węglan litu
Węglan litu może zmniejszać działanie osłabiające apetyt i pobudzające pochodnych amfetaminy.
Alkohol
Dostępne są jedynie ograniczone dane dotyczące interakcji z alkoholem.
Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Pochodne amfetaminy mogą znacznie zwiększać stężenie kortykosteroidów w osoczu, zwłaszcza w godzinach wieczornych. Amfetamina może wpływać na wyniki oznaczeń steroidów w moczu.
Działania niepożądane podczas stosowania lisdeksamfetaminy są typowe dla leków psychostymulujących i obejmują najczęściej: bezsenność, suchość w jamie ustnej, bóle głowy, ból w nadbrzuszu, zmniejszenie masy ciała.
Dorośli
Bardzo często: bezsenność, ból głowy, suchość w jamie ustnej.
Często: pobudzenie, niepokój, zmniejszenie popędu płciowego, chwiejność emocjonalna, zwiększona aktywność psychoruchowa, bruksizm, zawroty głowy, niepokój ruchowy, drżenie, częstoskurcz, kołatania serca, duszność, biegunka, zaparcia, ból w nadbrzuszu, nudności, nadmierna potliwość, zaburzenia wzwodu, ból w klatce piersiowej, drażliwość, znużenie, uczucie roztrzęsienia, zwiększenie ciśnienia tętniczego, zmniejszenie masy ciała.
Niezbyt często: nadwrażliwość, słowotok, depresja, tiki nerwowe, dysforia, euforia, dermatillomania, mania, senność, dyskinezy, zaburzenia smaku, omdlenia, niewyraźne widzenia, krwawienie z nosa, wymioty, pokrzywka, wysypka, gorączka.
Z nieznaną częstością: reakcja anafilaktyczna, epizody psychotyczne, omamy, agresja, nasilenie zespołu Tourette’a, drgawki, poszerzenia źrenic, wydłużenie odstępu QTc, kardiomiopatia, objaw Raynauda, eozynofilowe zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa i Johnsona.
Dzieci w wieku 6–12 lat
Bardzo często: zmniejszenie łaknienia, bezsenność, ból głowy, ból w nadbrzuszu, zmniejszenie masy ciała.
Często: tiki nerwowe, chwiejność emocjonalna, agresja, zawroty głowy, senność, częstoskurcz, suchość w jamie ustnej, biegunka, zaparcia, nudności, wymioty, wysypka, drażliwość, znużenie, gorączka.
Niezbyt często: nadwrażliwość, pobudzenie, niepokój, słowotok, depresja, dysforia, zwiększona aktywność psychoruchowa, bruksizm, dermatillomania, mania, omamy, niepokój ruchowy, drżenie, dyskinezy, zaburzenia smaku, omdlenia, niewyraźne widzenie, poszerzenie źrenic, kołatania serca, objaw Raynauda, krwawienie z nosa, duszność, nadmierna potliwość, pokrzywka, ból w klatce piersiowej, uczucie roztrzęsienia, zwiększenie ciśnienia tętniczego.
Z nieznaną częstością: reakcja anafilaktyczna, euforia, epizody psychotyczne, nasilenie zespołu Tourette’a, drgawki, wydłużenie odstępu QTc, kardiomiopatia, eozynofilowe zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa i Johnsona.
Młodzież w wieku 13–17 lat
Bardzo często: zmniejszenie łaknienia, bezsenność, ból głowy, zmniejszenie masy ciała.
Często: niepokój, depresja, zawroty głowy, niepokój ruchowy, drżenie, senność, częstoskurcz, kołatania serca, duszność, suchość w jamie ustnej, biegunka, ból w nadbrzuszu, nudności, wymioty, drażliwość, znużenie, uczucie roztrzęsienia, gorączka.
Niezbyt często: nadwrażliwość, pobudzenie, słowotok, tiki nerwowe, chwiejność emocjonalna, dysforia, euforia, zwiększona aktywność psychoruchowa, bruksizm, dermatillomania, mania, omamy, agresja, dyskinezy, zaburzenia smaku, omdlenia, poszerzenie źrenic, kardiomiopatia, krwawienie z nosa, zaparcia, nadmierna potliwość, pokrzywka, wysypka, zaburzenia wzwodu, ból w klatce piersiowej, zwiększenie ciśnienia tętniczego.
Z nieznaną częstością: reakcja anafilaktyczna, epizody psychotyczne, nasilenie zespołu Tourette’a, drgawki, niewyraźne widzenie, wydłużenie odstępu QTc, objaw Raynauda, eozynofilowe zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy, zespół Stevensa i Johnsona.
Przedawkowanie
W razie przedawkowania lisdeksamfetaminy należy uwzględnić przedłużone uwalnianie deksamfetaminy.
Objawy ostrego przedawkowania pochodnych amfetaminy: niepokój ruchowy, drżenie, nasilenie odruchów, przyspieszony oddech, splątanie, agresja, omamy, napady paniki, zwiększenie temperatury ciała, rozpad mięśni poprzecznie prążkowanych. Zwykle początkowo występuje pobudzenie OUN, które przechodzi w uczucie znużenia i obniżenie nastroju. Działania niepożądane ze strony układu sercowo-naczyniowego obejmują podwyższenie lub obniżenie ciśnienia tętniczego i wstrząs kardiogenny. Działania niepożądane ze strony układu pokarmowego obejmują nudności, wymioty, biegunkę i kurczowe bóle brzucha. W przypadkach zatruć zakończonych zgonem najczęściej obserwowano drgawki, a następnie śpiączkę.
Brak swoistego antidotum. W leczeniu ostrego zatrucia stosuje się przede wszystkim postępowanie objawowe, które może obejmować podawanie węgla aktywowanego, leków przeczyszczających i uspokajających. Lisdeksamfetamina i deksamfetamina nie są usuwane podczas dializy.
Ciąża
Deksamfetamina (czynny metabolit lisdeksamfetaminy) przenika przez łożysko. Dane z badań klinicznych dotyczących stosowania leku w I trymestrze ciąży nie wskazują na zwiększone ryzyko występowania wrodzonych wad rozwojowych. Dane kliniczne z badania prowadzonego podczas pierwszych 20 tyg. ciąży wskazują na zwiększone ryzyko występowania stanu przedrzucawkowego i przedwczesnego porodu. U noworodków matek stosujących amfetaminę w okresie ciąży mogą występować objawy odstawienia. Lisdeksamfetaminę można stosować podczas ciąży wyłącznie w przypadku, gdy potencjalne korzyści u matki przeważają nad możliwym ryzykiem u płodu.
Okres karmienia piersią
Pochodne amfetaminy przenikają do mleka ludzkiego; lisdeksamfetaminy nie należy stosować w okresie karmienia piersią.
P.o., 1 ×/d rano, niezależnie od posiłków; kapsułkę można połknąć w całości lub wsypać jej zawartość do szklanki wody lub soku pomarańczowego albo do miękkiego pokarmu (np. jogurt), wymieszać do całkowitego rozpuszczenia i niezwłocznie przyjąć. Leku nie należy przyjmować w godzinach popołudniowych ze względu na ryzyko bezsenności.
Badanie przed rozpoczęciem leczenia
Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest ocena układu sercowo-naczyniowego z pomiarem ciśnienia tętniczego oraz częstotliwości rytmu serca; należy przeprowadzić szczegółowy wywiad obejmujący informacje o stosowanych jednocześnie lekach, wcześniejszych i obecnie współistniejących zaburzeniach fizycznych i psychicznych, przypadkach występowania w rodzinie nagłej śmierci sercowej i/lub niewyjaśnionych przypadkach nagłych zgonów; dokumentacja medyczna powinna zawierać masę ciała pacjenta przed leczeniem, u dzieci i młodzieży wzrost i masę ciała należy zapisywać na siatce centylowej.
Dorośli i dzieci w wieku ≥6 lat
Dawkowanie indywidualne. Zwykle początkowo 30 mg/d, u niektórych pacjentów korzystne może być rozpoczęcie leczenia dawką 20 mg/d. W razie potrzeby dawkę można zwiększać o 10 lub 20 mg 1 ×/tydz. Należy stosować najmniejszą dawkę skuteczną. Dawka maks. 70 mg/d. Leczenie należy przerwać, jeśli w ciągu 1 mies. po ustaleniu optymalnej dawki nie wystąpi poprawa. W przypadku wystąpienia paradoksalnego nasilenia objawów chorobowych lub działań niepożądanych, należy zmniejszyć dawkę lub przerwać leczenie.
Kontrola podczas leczenia
Podczas leczenia należy stale monitorować rozwój (dzieci i młodzież), stan psychiczny i stan układu sercowo-naczyniowego pacjenta. Ciśnienie tętnicze i tętno należy zapisywać po każdej modyfikacji dawki i co najmniej 1 ×/6 mies. U dorosłych należy regularnie odnotowywać masę ciała. W przypadku dzieci i młodzieży wzrost, masę ciała i poziom łaknienia należy rejestrować nie rzadziej niż co 6 mies. Pojawianie się nowych zaburzeń psychicznych lub nasilenie się dotychczasowych należy badać po każdej modyfikacji dawki, co najmniej co 6 mies. i podczas każdej wizyty.
Leczenie długotrwałe
ADHD może wymagać długotrwałego leczenia farmakologicznego. W przypadku decyzji o długotrwałym stosowaniu (>12 mies.), powinno się co najmniej 1 ×/rok ponownie ocenić korzyści kliniczne długoterminowego leczenia, należy również rozważyć próbne odstawienie leku (najlepiej w czasie wakacji szkolnych lub urlopu), aby ocenić funkcjonowanie pacjenta bez farmakoterapii.
Osoby w podeszłym wieku
U osób w podeszłym wieku może być konieczne dostosowanie dawki z powodu zmniejszonego klirensu leku.
Zaburzenia czynności nerek
W przypadku ciężkiej niewydolności nerek (klirens kreatyniny <30 ml/min) dawka maks. 50 mg/d; u chorych poddawanych dializom rozważyć dodatkowe zmniejszenie dawki.
Zaburzenia czynności wątroby
Brak badań dotyczących stosowania u osób z zaburzeniami czynności wątroby.
Lisdeksamfetamina może wywoływać zawroty głowy, zaburzenia równowagi i widzenia, w tym zaburzenia akomodacji i niewyraźne widzenie. Objawy te mogą w umiarkowanym stopniu zaburzać zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.
w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł