Opiekę długoterminową powinno się przeorganizować, by zmieściła się pod jednym parasolem. Pacjent nie może czekać. By tak się stało, potrzebny jest dialog, również między resortami rządowymi. Standardy właśnie powstają na bazie sprawdzonych rozwiązań i rozmów z kadrą zarządzającą zakładami opieki długoterminowej. To oddolna inicjatywa – opowiada o niej prof. dr hab. n.med. Agnieszka Neumann-Podczaska, dyrektor Instytutu Senioralnego Akademii Ekonomiczno-Humanistycznej w Warszawie.
Prof. Agnieszka Neumann-Podczaska. Fot. arch. wł.
Klaudia Torchała: Czym jest Senior Café?
Prof. Agnieszka Neumann-Podczaska: To inicjatywa zainspirowana powstałym wiele lat temu w Kalifornii projektem Alzheimer Café, który zapewnia wsparcie chorym na chorobę Alzheimera i ich rodzinom. W Polsce Senior Café to przestrzeń do rozmowy, wsparcia osób starszych i ich opiekunów formalnych i nieformalnych, którzy pełnią opiekę nad trudnym podopiecznym. To także przestrzeń do edukacji kadry zarządzającej placówkami sektora opieki długoterminowej, zarówno tej instytucjonalnej, jak i domowej. To wreszcie oddolne narzędzie optymalizacji opieki długoterminowej w Polsce i systemowej zmiany polegającej na wypracowaniu nowych międzyresortowych standardów opieki.
Senior Café bazuje na wieloletnich doświadczeniach naukowo-badawczych wypracowanych na Uniwersytecie Medycznym im. K. Marcinowskiego w Poznaniu, gdzie powstał projekt „Zrozumieć Starość”. Była to udana próba wyjścia z taką formułą wsparcia, mająca bardziej atmosferę kawiarnianą niż wykładową. To spotkanie z ludźmi, którzy opiekują się osobami starszymi albo za chwilę będą to robić, ale to też inicjatywa propagująca edukację geriatrii wszystkich w systemie.
Senior Café to każdorazowo dwudniowe, regionalne wydarzenie. W pierwszym dniu działamy jako białe miasteczko w atmosferze happeningu. Wychodzimy do osób starszych i ich opiekunów jako zespół: lekarze, pielęgniarki, farmaceuci, fizjoterapeuci, psychologowie, dietetycy, terapeuci zajęciowi, po to, aby edukować, wspierać i odpowiadać na trudne pytania.
W drugim dniu odbywają się tematyczne warsztaty dla dyrektorów placówek opieki długoterminowej i personelu, który w nich pracuje. Celem warsztatów jest prezentacja najlepszych, ale także innowacyjnych rozwiązań w opiece długoterminowej.
Chcemy wiedzą popartą badaniami naukowymi oraz dobrymi praktykami, które konsekwentnie od lat realizowane są np. w Stołecznym Centrum Opiekuńczo-Leczniczym w Warszawie, podzielić się z całą Polską, tak aby również w najdalszych jej zakątkach jakość opieki długoterminowej była coraz lepsza.
Pozostając w tej metaforze, kogo zapraszacie do stolika?
Senior Café jest oddolnym narzędziem zmiany systemowej, która dokonywać się będzie we współpracy z decydentami. Dlatego w województwie mazowieckim do przysłowiowego stolika zaprosiliśmy decydentów – Senior Café realizowany jest pod patronatem minister ds. polityki senioralnej, marszałka województwa mazowieckiego, wojewody mazowieckiego oraz prezydenta m.st. Warszawa, we współpracy z zespołem do spraw polityki senioralnej przy wojewodzie mazowieckim.
Aby optymalizować opiekę długoterminową, potrzeba wielu specjalistów, którzy razem pracować będą nad standardami.
Na starszego człowieka trzeba bowiem patrzeć całościowo – przez pryzmat potrzeb w obszarze zdrowia i pomocy społecznej. Trzeba zabezpieczyć wszystkie aspekty jego życia. Dlatego przy tym stoliku kawowym powinien znaleźć się lekarz, pielęgniarka, farmaceuta, fizjoterapeuta, psycholog, dietetyk, terapeuta zajęciowy, diagnosta laboratoryjny i ratownik medyczny, a także opiekun socjalny i opiekunowie nieformalni.
Chcemy jako zespół promować m.in. niefarmakologiczne sposoby terapii, poprzez np. metodę walidacji gerontologicznej, która polega na „wejściu w buty” pacjenta, zrozumienia jego perspektywy i stworzeniu przez to bezpiecznej przestrzeni. Pacjenci z zaburzeniami funkcji poznawczych, którzy często z powodu zaburzeń zachowania otrzymują silnie działające leki przeciwpsychotyczne i psychotropowe z takiego niefarmakologicznego sposobu podejścia odnieść mogą znaczące korzyści.
Rozmawiała Klaudia Torchała
