Decyzja wydana przez Rzecznika Praw Pacjenta potwierdza, że wydanie zwolnienia lekarskiego należy traktować jako istotny element realizacji zaleceń lekarskich, jest ono wraz z kontynuacją leczenia bądź rekonwalescencją, niezbędnym elementem do odzyskania zdrowia przez pacjenta. Ponadto, fakt wystawienia zwolnienia, odnotowany w dokumentacji medycznej, stanowi ważną informację o stanie zdrowia pacjenta.
Rzecznik Praw Pacjenta Bartłomiej Łukasz Chmielowiec. Fot. gov.pl
– Prawa pacjenta to również kompleksowe świadczenia zdrowotne. W tym pojęciu zawierają się nie tylko procedury typowo medyczne, badania, ale również takie działania jak wydanie zwolnienia lekarskiego czy wystawienie recepty lub skierowania. Podmioty lecznicze muszą o tym pamiętać, a decyzja Sądu to potwierdza – mówi Bartłomiej Chmielowiec, Rzecznik Praw Pacjenta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 14 maja 2026 r. oddalił skargę podmiotu leczniczego na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta uznającą, że nie zapewnił on realizacji zasady kompleksowości świadczeń obejmującej wykonanie wszystkich procedur medycznych związanych z ich udzielaniem. Tym samym poparł stanowisko Rzecznika wyrażone w rozstrzygnięciu w sprawie odesłania pacjenta po zwolnienie lekarskie do innego podmiotu leczniczego, pomimo że sam udzielił pacjentowi świadczeń zdrowotnych, a zatrudnieni u niego lekarze posiadali uprawnienia w tym zakresie.
Zwolnienie lekarskie jest następstwem świadczenia zdrowotnego, które przysługuje pacjentowi (osobie ubezpieczonej), na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U z 2024 r. poz. 146 z późn. zm.), w przypadku wystąpienia czasowej niezdolności do pracy z powodu choroby lub innego uszczerbku zdrowia. Przy orzekaniu lekarz bierze pod uwagę wszystkie okoliczności istotne dla oceny stanu zdrowia i upośledzenia funkcji organizmu powodujące czasową niezdolność do pracy ubezpieczonego uwzględniając przy tym rodzaj i warunki pracy [§ 3 rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie trybu i sposobu orzekania o czasowej niezdolności do pracy, wystawiania zaświadczenia lekarskiego oraz trybu i sposobu sprostowania błędu w zaświadczeniu lekarskim].
W analizowanej przez Rzecznika sprawie pacjenci podmiotu leczniczego, w określonych dniach, nie mieli możliwości uzyskania zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy. To właśnie zaniechanie w sferze organizacyjnej podmiotu leczniczego spowodowało brak udzielenia świadczenia zdrowotnego w sposób kompleksowy.
„W efekcie takiego działania pacjent opuścił podmiot leczniczy bez zaświadczenia o czasowej niezdolności do pracy, tj. bez istotnego elementu kończącego udzielone świadczenia niezbędne do odzyskania stanu pełni zdrowia i ostatecznie musiał udać się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej innej placówki po zwolnienie lekarskie” – czytamy w wyroku.
Należy przy tym wskazać, że kwestionowana przez organ praktyka nie dotyczyła faktu, że lekarz udzielający świadczeń w podmiocie leczniczym nie posiadał czasowo prawa do orzekania o czasowej niezdolności do pracy, a kwestii organizacyjnej – pomimo udzielania świadczeń zdrowotnych w poradni, także przez innych lekarzy posiadających takie uprawnienie, pacjent nie został zabezpieczony w odpowiednie dokumenty w tej placówce. To właśnie brak zabezpieczenia organizacyjnego w opisywanej sytuacji był dla Rzecznika kwestią najistotniejszą w zakresie wydanego rozstrzygnięcia. Obowiązek dopełnienia wszelkich formalności związanych z wizytą pacjenta ciążył na placówce. Przerzucenie odpowiedzialności za brak właściwej organizacji udzielania świadczeń na pacjenta oznacza łamania jego praw.
Sąd przyznał rację Rzecznikowi Praw Pacjenta, a podmiot leczniczy wykonał decyzję Rzecznika.
