×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Badanie wytrzeszczu (egzoftalmometria)

dr n. med. Arkadiusz Pogrzebielski
Ośrodek Chirurgii Oka Prof. Zagórskiego w Krakowie
Oculus - Krakowskie Centrum Okulistyczne, Kraków
Scanmed, Szpital św. Rafała w Krakowie

Opis badania

Przemieszczenie gałki ocznej w oczodole ku przodowi nazywamy wytrzeszczem (exophthalmos), natomiast jej przemieszczenie ku tyłowi nazywamy zapadnięciem się gałki ocznej (enophthalmos). Pomiar osadzenia gałek ocznych w oczodole, tzw. egzoftalmometria, przeprowadza się za pomocą egzoftalmometru Hertla. Jest on zbudowany z dwóch części, z których każda wyposażona jest w dwa lusterka ułożone pod kątem prostym jedno nad drugim. Dodatkowym elementem jest metalowy pręt (listwa), po którym można przesuwać jedną z dwóch części urządzenia. W trakcie badania końcówki egzoftalmometru osadza się na zewnętrznych krawędziach oczodołów (w okolicy skroniowej) i ustawia w taki sposób, aby badający widział w lusterkach jednocześnie szczyty obydwu rogówek i odbicie podziałek milimetrowych na przyrządzie. W ten sposób określa się odległość szczytu rogówki od skroniowej krawędzi oczodołu. Prawidłowe wartości mieszczą się u kobiet w zakresie 15,5–20 mm, a u mężczyzn – 16,5–21,5 mm. Różnica większa niż 2 mm między oczami uważana jest za patologiczną.

Egzoftalmometr Hertla
Ryc. 1. Egzoftalmometr Hertla

Osadzenie gałek ocznych w oczodole można oceniać subiektywnie. Badający staje wówczas za siedzącym pacjentem i, cały czas patrząc z góry, unosi delikatnie obydwie powieki i prosi badaną osobę o spojrzenie w dół. W ten sposób najłatwiej można zauważyć różnice we wzajemnym położeniu gałek ocznych w obu oczodołach.

Jak się przygotować do badania?

Badanie nie wymaga specjalnego przygotowania.

Wskazania do badania

  • wytrzeszcz (np. w przypadku oftalmopatii tarczycowej czy guzów oczodołu)
  • lub
  • zapadnięcie się gałki ocznej (np. w stanach po urazach i złamaniach oczodołu)

Możliwe sytuacje lub powikłania po badaniu

Delikatne, ustępujące po kilku godzinach zaczerwienienie skóry w miejscu osadzenia przyrządu w okolicy skroniowej krawędzi oczodołu.

Jakie stany występujące po badaniu powinny skłonić do kontaktu z lekarzem?

Badanie nie wiąże się z ryzykiem poważnych działań niepożądanych wymagających kontaktu z lekarzem.

02.12.2013

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.