×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Szczepionka przeciw wściekliźnie (opis profesjonalny)

Działanie

Mechanizm działania
Jednoważna szczepionka zawierająca zabitego wirusa wścieklizny (szczep Wistar Rabies PM/WI 38 1503-3M) adaptowanego do hodowli tkankowej, przeznaczona do czynnego uodporniania przeciw wściekliźnie. Wirus jest namnażany w hodowli ciągłej linii komórkowej Vero. Podanie osobom wcześniej nieimmunizowanym 3 dawek szczepionki, zgodnie z zalecanym schematem, prowadzi do wytworzenia miana przeciwciał ≥0,5 j.m./ml, uznawanego przez WHO za ochronne. Ponieważ stężenie przeciwciał z czasem maleje, konieczne jest podawanie dawek podtrzymujących szczepionki, które skutkuje co najmniej 10-krotnym zwiększeniem średnich geometrycznych miana przeciwciał. Jednakże badania kliniczne wykazały utrzymywanie się ochronnego stężenia przeciwciał u 100% szczepionych osób, którym nie podawano dawek przypominających, przez 2 lata po szczepieniu, a u pewnej liczby badanych – nawet przez 14 lat od szczepienia. Dlatego potrzebę oraz termin szczepień przypominających powinno się oceniać indywidualnie, opierając się na oficjalnych zaleceniach. W badaniach klinicznych stwierdzono, że szczepionka indukuje powstanie neutralizujących przeciwciał (≥0,5 j.m./ml) u 98% szczepionych osób w ciągu 14 dni i u 99–100% szczepionych osób w ciągu 28–38 dni; szczepionkę podawano i.m., zgodnie z zalecanym przez WHO schematem pięciodawkowym, po 1 ml, w dniach 0, 3, 7, 14 i 28. Jednoczesne podanie ludzkiej immunoglobuliny przeciw wściekliźnie (HRIG) lub końskiej immunoglobuliny przeciw wściekliźnie (ERIG) razem z 1. dawką szczepionki powoduje niewielkie i niemające znaczenia klinicznego zmniejszenie średnich geometrycznych miana przeciwciał (GMT).

Wskazania

Zapobiegawczo u osób narażonych na ryzyko zakażenia (personel laboratoriów pracujący z materiałem zakaźnym [kontrolne badania serologiczne zaleca się przeprowadzać co 6 mies.], lekarze weterynarii, pracownicy rzeźni, pracownicy służb leśnych, speleolodzy, osoby zajmujące się wypychaniem zwierząt, osoby przebywające lub podróżujące przez obszary z enzoocjami [u osób narażonych okresowo na kontakt z wirusem kontrolne badania serologiczne można przeprowadzać co 2–3 lata]).

Uodpornianie osób po potwierdzonej ekspozycji lub w przypadku jej podejrzenia (pogryzionych przez wściekłe lub podejrzane o wściekliznę zwierzę lub mających kontakt ze wściekłym zwierzęciem albo gdy nie można przeprowadzić badań zwierzęcia).
W przypadku dotknięcia, karmienia zwierząt lub oślinienia skóry o nienaruszonej ciągłości, jeśli dostępna jest wiarygodna dokumentacja medyczna, nie należy stosować leczenia (kontakt z gryzoniami, królikami lub zającami zwykle nie wymaga swoistego leczenia przeciw wściekliźnie).
W przypadku pogryzienia odsłoniętej skóry, niewielkiego zadrapania lub otarcia bez krwawienia, kontaktu ze śliną skóry zranionej należy natychmiast podać szczepionkę; leczenie należy przerwać, jeśli zwierzę jest w dobrym stanie po 10 dniach obserwacji (dotyczy kotów i psów) lub jeśli zwierzę zostało uśpione, a wyniki badania na obecność wirusa wścieklizny za pomocą odpowiednich technik laboratoryjnych są ujemne.
W przypadku pojedynczego lub mnogiego ugryzienia, zadrapania przechodzącego przez całą grubość skóry, oślinienia błon śluzowych należy natychmiast podać immunoglobulinę oraz szczepionkę przeciw wściekliźnie; leczenie należy przerwać, jeśli zwierzę jest w dobrym stanie po 10 dniach obserwacji (dotyczy kotów i psów) lub jeśli zwierzę zostało uśpione, a wyniki badania na obecność wirusa wścieklizny za pomocą odpowiednich technik laboratoryjnych są ujemne. Patrz też: „Program szczepień ochronnych”.

Przeciwwskazania

Po narażeniu na zakażenie nie ma przeciwwskazań.

Przed ekspozycją: nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu oraz, w zależności od preparatu: neomycynę, polimyksynę B, streptomycynę lub jaja kurze, poligeninę, amfoterycynę B, chlorotetracyklinę, neomycynę; ponadto: ciężkie zakażenie przebiegające z gorączką, ostra choroba, postępująca choroba przewlekła (szczepienie należy przełożyć).

Droga podania
Nie podawać w mięsień pośladkowy, donaczyniowo ani podskórnie.

Reakcja anafilaktyczna
Tak jak w przypadku wszystkich szczepionek podawanych we wstrzyknięciach, należy zapewnić łatwy dostęp do odpowiedniego leczenia na wypadek wystąpienia reakcji anafilaktycznej bezpośrednio po szczepieniu, w szczególności w przypadku szczepienia poekspozycyjnego osób ze znaną nadwrażliwością na składniki szczepionki.

Tężec
W przypadkach koniecznych należy zastosować profilaktykę przeciwtężcową oraz bierną immunizację przeciwtężcową, kierując się obowiązującymi wytycznymi.

Badania kontrolne
Serologiczne badanie kontrolne – oznaczanie miana przeciwciał neutralizujących – należy wykonywać u osób narażonych co 6 mies. Osoby narażone, jeśli otrzymały dawkę uzupełniającą po roku, a przypominającą po 5 latach, powinny być kontrolowane co 2–3 lata. U chorych z niedoborami odporności badanie kontrolne można wykonać 2–4 tyg. po szczepieniu; jeśli miano przeciwciał wynosi <0,5 j.m./ml, należy podać dawkę uzupełniającą.

Bezdech
Należy wziąć pod uwagę ryzyko wystąpienia bezdechu oraz konieczność monitorowania czynności oddechowych przez 48–72 h w przypadku podawania dawek szczepienia pierwotnego bardzo niedojrzałym wcześniakom (urodzonym ≤ 28. tygodnia ciąży), szczególnie dotyczy to dzieci, u których występowały objawy niedojrzałości układu oddechowego; z uwagi na znaczne korzyści wynikające ze szczepienia tej grupy niemowląt, nie należy rezygnować ze szczepienia ani go odraczać.

Interakcje

Immunoglobulina przeciw wścieliźnie
Immunoglobuliny i szczepionki przeciw wściekliźnie nie należy mieszać w jednej strzykawce, należy je wstrzykiwać w miejsce po przeciwnej stronie ciała. Zastosowanie immunoglobuliny przeciw wściekliźnie bywa niezbędne, ale może osłabiać skuteczność podawanej jednocześnie szczepionki, dlatego istotne jest, aby immunoglobulinę podawać jednorazowo po narażeniu niosącym ryzyko zakażenia, przestrzegając zalecanego dawkowania.

Leczenie immunosupresyjne, duże dawki kortykosteroidów
Leczenie immunosupresyjne, w tym stosowanie dużych dawek kortykosteroidów, może być przyczyną nieskuteczności szczepienia. W tych przypadkach należy oznaczyć miano przeciwciał neutralizujących 2–4 tyg. po ostatnim podaniu szczepionki, jeśli wyniesie ono <0,5 j.m./ml, uzasadnione jest podanie dodatkowej dawki.

Inne szczepionki
Inne szczepionki inaktywowane można podawać w tym samym czasie, jednak należy wstrzykiwać je w różne miejsca.

Działania niepożądane

Bardzo często: ból, odczyn, stwardnienie w miejscu wstrzyknięcia.

Często: osłabienie, złe samopoczucie, gorączka, zmęczenie, objawy grypopodobne, rumień w miejscu wstrzyknięcia, powiększenie węzłów chłonnych, ból głowy, wysypka, ból mięśni, ból stawów, zaburzenia żołądkowo-jelitowe.

Rzadko: kołatanie serca, uderzenia gorąca, zaburzenia widzenia, zaburzenia czucia, reakcje alergiczne (np. reakcja anafilaktyczna, skurcz oskrzeli, obrzęk, pokrzywka, świąd).

Bardzo rzadko: zawroty głowy, zaburzenia układu nerwowego (np. niedowład, zespół Guillaina i Barrego).

Ponadto: bezdech u bardzo niedojrzałych wcześniaków.

Ciąża i laktacja

Kategoria C. W przypadku stosowania leku u kobiet w ciąży, nie stwierdzono niekorzystnego działania na płód, jednak dane nie są wystarczające. Po narażeniu brak przeciwwskazań do szczepienia.

W ramach profilaktyki przedekspozycyjnej, szczepionkę można stosować u kobiet w ciąży oraz u kobiet karmiących piersią, po upewnieniu się, że potencjalne korzyści ze szczepienia przewyższają ryzyko dla dziecka.

Dawkowanie

I.m. w mięsień naramienny u dorosłych i w mięśnie okolicy przedniobocznej uda u dzieci. Schemat szczepienia uzależniony jest od stanu uodpornienia, rodzaju rany i sytuacji klinicznej.

Szczepienie profilaktyczne (przed ekspozycją)
Szczepienie pierwotne: 3 dawki w 1., 7. i 28. lub 21. dniu. Dawka uzupełniająca, w zależności od preparatu: 1 dawka po roku, dawki przypominające co 5 lat albo na podstawie wyników badań stężenia przeciwciał lub co 2–5 lat.

Szczepienie lecznicze po ekspozycji
Po zaopatrzeniu rany u dorosłych i dzieci nieuodpornionych należy wstrzyknąć szczepionkę w 1., 3., 7., 14. i 28. lub 21. dniu. Niekiedy uzasadnione może być podanie 1. dnia 2 dawek szczepionki w osobne kończyny, np. w przypadku bardzo ciężkich obrażeń, umiejscowienia ran na głowie lub w bogato unerwionych okolicach ciała, u osób z upośledzoną odpornością albo takich, których leczenie się opóźniło.
W przypadku pojedynczego lub mnogiego ugryzienia albo zadrapania przechodzącego przez całą grubość skóry oraz kontaktu ze śliną zwierzęcia błon śluzowych oprócz szczepionki należy natychmiast (ewentualnie, jeśli nie jest dostępna – do 7. dnia od podania 1. dawki szczepionki) podać immunoglobulinę przeciw wściekliźnie: w dniu 1. – 20 j.m./kg mc. ludzkiej immunoglobuliny przeciw wściekliźnie (HRI) lub 40 j.m./kg mc. końskiej immunoglobuliny przeciw wściekliźnie.

Szczepienie osób uodpornionych
Jeśli od poprzedniego szczepienia minęło mniej niż 5 lat, podaje się 2 dawki w 1. i 3. dniu.
Jeśli od poprzedniego szczepienia minęło więcej niż 5 lat lub szczepienie było niekompletne, należy rozpocząć pełne leczenie po ekspozycji. Patrz też: opisy preparatów, informacje producenta i Program Szczepień Ochronnych.

Preparaty na rynku polskim zawierające szczepionka przeciw wściekliźnie

Rabipur (proszek i rozpuszczalnik do sporządzania roztworu do wstrzykiwań)
Verorab (proszek i rozpuszczalnik do sporządzania zawiesiny do wstrzykiwań)

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.