Uniwersytet Medyczny w Lublinie przygotowuje się do uruchomienia jesienią br. Europejskiego Centrum Innowacyjnych Terapii Chorób Plamki. Będzie to pierwsza tego typu okulistyczna placówka w Polsce i jedna z nielicznych w naszej części Europy. Wiele wskazuje na to, że jednym z partnerów w działalności klinicznej i naukowej przygotowywanego centrum będzie Uniwersytet w Oksfordzie.
Prof. Robert MacLaren (z lewej) oraz prof. Robert Rejdak podczas operacji. Fot. arch. wł.
Prof. Robert MacLaren jest światowym autorytetem w dziedzinie okulistyki klinicznej i leczenia chorób siatkówki. Od wielu lat zajmuje się opracowywaniem i wdrażaniem terapii genowych w dziedzicznie uwarunkowanych schorzeniach siatkówki i plamki. Badania prowadzi na Uniwersytecie w Oksfordzie. Zgromadzona wokół niego grupa badawcza realizuje badania, począwszy od pracy koncepcyjnej w laboratoriach po wdrażanie terapii, czyli badania eksperymentalne i badania kliniczne. Ekspert od 8 do 10 lipca był gościem Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, gdzie wizytował przygotowywane do otwarcia Europejskie Centrum Innowacyjnych Terapii Chorób Plamki.
– Prof. Robert MacLaren współpracował przez wiele lat z prof. Eberhartem Zrennerem z Tybingi, z którym Lublin związany jest od trzech dekad, czyli z naukowcem noszącym tytuł doktora honoris causa naszej Alma Mater. Prof. MacLaren bardzo blisko współpracuje również z prof. Marco Zarbinem z Rutgers University w Stanach Zjednoczonych, który podobnie jak prof. Zrenner jest naszym wieloletnim mentorem. Ponadto jest stypendystą Fundacji Fulbrighta w Lublinie. Właśnie te związki spowodowały, że nasze drogi skrzyżowały się kilka lat temu – najpierw były spotkania na kongresach, a od pewnego czasu prof. MacLaren miał otwarte zaproszenie do Lublina. I właśnie z tego zaproszenia skorzystał – opowiada prof. Robert Rejdak, kierownik Kliniki Okulistyki Ogólnej USK1 w Lublinie.
Jak podkreśla prof. Rejdak, międzynarodowe znaczenie tego wydarzenia ma jeszcze jeden wymiar – pomocy dla okulistów ukraińskich, w którą od lat zaangażowana jest zarówno klinika lubelska, jak i kierowana przez prof. Roberta MacLarena klinika oksfordzka.
Wizyta odbyła się w dniach 8–10 lipca i rozpoczęła się od spotkań warsztatowych z lekarzami Kliniki Okulistyki Ogólnej w Lublinie.
– Mieliśmy okazję omówić z jednej strony trendy naszej działalności klinicznej, a z drugiej zaprezentować nasz ośrodek, a szczególnie nowo utworzone Europejskie Centrum Innowacyjnych Terapii Chorób Plamki, które niebawem zostanie w Lublinie uruchomione – opowiada prof. Rejdak.
Remont budynku został już zakończony, trwają zakupy sprzętowe. Roboczy termin rozpoczęcia działalności to październik br.
– I dlatego ta wizyta była dla nas tak ważna, ponieważ planując rozszerzenie współpracy z Oksfordem, chcieliśmy porozmawiać o tym, jak nasze centrum zorganizować, żeby było „kompatybilne” z takimi ośrodkami jak np. ośrodek oxfordzki – tłumaczy lubelski okulista.
Prof. Robert MacLaren odwiedził wszystkie pomieszczenia nowo tworzonego Europejskiego Centrum Innowacyjnych Terapii Chorób Plamki, które będzie zlokalizowane w tzw. starym budynku kliniki, czyli w Pałacu Chrzanowskich. Wizytował również blok operacyjny i asystował prof. Rejdakowi do operacji.
– Cieszę się, że mój młody zespół miał szansę na naturalną, żywą rozmowę z profesorem i podejmowanie ważnych naukowych tematów. Dla naszej społeczności profesor wygłosił wykład na temat prowadzonych badań terapii genowych w schorzeniach plamki, który był transmitowany także online – dodał prof. Rejdak. – To, co przede wszystkim proponuje prof. McLaren, to nowe formy terapii genowych. Na podstawie tego, co zobaczył, bo widział najnowszy sprzęt diagnostyczny, chirurgiczny, uzgodniliśmy, że realizowane przez niego badania będą w przyszłości realizowane w jakiejś części w Lublinie. Mamy na to duże szanse, ponieważ do dyspozycji centrum jest duży budynek i całkowicie nowy sprzęt. Nasze wyposażenie całkowicie spełnia oczekiwania profesora. Będziemy mogli w Lublinie skorzystać z brytyjskiego doświadczenia w zakresie terapii w schorzeniach dziedzicznie warunkowanych. Profesor na wykładzie zaprezentował te możliwości i porównał z tym, co technicznie możemy zrobić w Lublinie. Mamy więc wspólne plany na przyszłość – podkreślił prof. Rejdak, zaznaczając, że rozmowy dotyczące wdrażania nowatorskich terapii prowadzone są nie tylko z naukowcami z Oksfordu, ale także z wielu innych ośrodków na świecie oraz z przedstawicielami firm farmaceutycznych.
– Otwierają się szerokie możliwości, ponieważ od wielu lat podejmowane są próby opracowania terapii celujących w schorzenia okulistyczne – dodał kierownik Kliniki Okulistyki Ogólnej USK1 w Lublinie. – Przykładem może być barwnikowe zwyrodnienie siatkówki czy sucha postać zwyrodnienia plamki żółtej związanego z wiekiem. Obecnie dostępne są leki pomagające w wysiękowej formie tej choroby, ale jest szansa, że także jej postać sucha będzie leczona. Badania się toczą i wiele wskazuje na to, że są szanse powstrzymania choroby w pewnych grupach pacjentów. Dotychczas medycyna niewiele mogła im zaproponować, ale – jak mówił prof. MacLaren – mamy dzisiaj nową erę i zupełnie nowe możliwości.
W rozmowie z Medycyną Praktyczną, prof. Rejdak zaznaczył także, że coraz większe znaczenie w chirurgii siatkówki ma również implementacja robotów operacyjnych – o ich wykorzystaniu mówił podczas swojego wystąpienia prof. MacLaren. Znajdują one zastosowanie np. przy podawaniu iniekcji podplamkowych, które są technicznie trudne do wykonania i bardzo ryzykowne.
– Tę wizytę najlepiej obrazuje zdanie wypowiedziane przez prof. McLarena do naszego rektora i odnoszące się do poziomu Kliniki Okulistyki Ogólnej w Lublinie: „Just like in Oxford”, czyli „Tak jak w Oxfordzie”. Oczywiście traktujemy tę wypowiedź jako koleżeńską zachętę do dalszej ciężkiej pracy, ale rzeczywiście nasz gość podkreślił trafność decyzji o utworzeniu we wschodniej Polsce centrum leczenia chorób plamki o najwyższej referencyjności – cieszy się prof. Robert Rejdak.
Choroby plamki to epidemia naszych czasów i system ochrony zdrowia musi sprostać wyzwaniom, jakie stawia przed lekarzami demografia.
– Wiemy, że pacjentów będzie coraz więcej. Mamy w kraju świetny program lekowy, ale fakt, że coraz więcej pacjentów kwalifikuje się do leczenia sprawia, że musimy szukać rozwiązań, które poprawią naszą wydolność – tłumaczy prof. Robert Rejdak. – I ta wizyta pokazała, że idziemy w dobrym kierunku. Była swojego rodzaju egzaminem dla naszego ośrodka. To daje ogromną satysfakcję, kiedy światowej sławy ekspert ogląda, ocenia i docenia efekty naszej pracy.
