Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Pomoce dla słabowidzących

dr hab. med. Anna Kubatko-Zielińska
Klinika Okulistyki i Onkologii Okulistycznej
Katedra Okulistyki
Pracownia Patofizjologii Widzenia i Neurookulistyki, UJ CM, Kraków
Pomoce dla słabowidzących
Fot. Photl.com

Co to jest?

Pomoce optyczne umożliwiają osobom słabowidzącym lepsze wykorzystanie zachowanego widzenia. Korzystanie z nich proponuje się pacjentom, u których nie można uzyskać poprawy widzenia za pomocą leczenia zachowawczego lub operacyjnego, a ich ostrość wzroku do dali wynosi mniej niż 0,25 (zob. Badanie ostrości widzenia do dali), do bliży zaś mniej niż 1,0 (zob. Badanie ostrości widzenia do bliży). Na znaczne pogorszenie ostrości wzroku mogą wpływać m.in. uszkodzenia siatkówki w okolicy plamkowej, zwyrodnienia siatkówki, duża krótkowzroczność (zob. Krótkowzroczność), otwór w plamce, wrodzony niedorozwój plamki, bielactwo, postępujący zanik czopków siatkówki, zwyrodnienie barwnikowe siatkówki (zob. Choroby siatkówki) czy różnorodne zmiany pozapalne, pourazowe czy związane z wiekiem. Niezależnie od przyczyny pogorszenia ostrości wzroku pomoce optyczne mogą wpłynąć na poprawę orientacji w terenie (jeżeli pozostało około 10% widzenia) oraz na lepsze czytanie druku (około 40–50% możliwości widzenia). Poprawa widzenia wynika stąd, że pomoce optyczne powiększają obraz padający na siatkówkę. Dzięki temu osoba słabowidząca uzyskuje większą samodzielność w codziennym życiu.

Jak się dobiera pomoce optyczne?

Dla każdego pacjenta dobiera się pomoc optyczną indywidualnie, uwzględniając stopień zachowanego widzenia i potrzeby chorego. Dobór poprzedza ocena ostrości wzroku (zob. Badanie ostrości wzroku do daliBadanie ostrości wzroku do bliży ), odpowiednia korekcja wady refrakcji (zob. Badanie wady refrakcji) oraz wybór odpowiedniego powiększenia. Oczekiwane powiększenie oblicza się, dzieląc liczbę określającą pożądaną ostrość wzroku przez ostrość wzroku chorego.

Poprawę widzenia pozwalają uzyskać różnego rodzaju lupylunetki. Lupy mogą być z rączką, podświetlane i stawiane na tekście (tzw. listwy). Lunetki natomiast mogą być przymocowane do okularów, przed jednym okiem lub obuoczne (binokularne). Im silniej powiększa lupa, tym mniejsza jest jej średnica i objęte nią pole widzenia oraz tym mniejsza tzw. odległość robocza. Najkorzystniej jest wybierać możliwie jak najmniejsze powiększenie. Dobór powiększenia jest też uzależniony od ubytków w polu widzenia.

W lupach stosowane są soczewki asferyczne i achromatyczne, które zmniejszają obwodowe zniekształcenie obrazu. Są one lżejsze i bardziej płaskie niż soczewki sferyczne oraz usuwają zjawisko rozszczepienia światła. Powiększenie, jakie daje lupa, można obliczyć, dzieląc jej moc podaną w dioptriach przez 4. Odległość robocza lupy równa jest długości jej ogniskowej. Na przykład lupa o mocy 10D daje powiększenie 10:4 = 2,5, a odległość robocza wynosi 1:10 = 0,1 metra, tzn. 10 cm.

W okularach lornetkowych wykorzystuje się układ soczewek Galileusza lub Keplera. Lornetki wg systemu Galileusza, jedno lub obuoczne, stosuje się do dali i do bliży. Lornetki Keplera używa się w monokularze do dali i bliży. Może być ona przenośna, wówczas chory trzyma ją w ręce i zbliża do oka, gdy zachodzi taka potrzeba. Lornetka taka może być też umieszczona w oprawie okularowej przed jednym okiem.

Poprawę kontrastu widzenia można uzyskać, stosując filtry w kolorze żółtym lub pomarańczowym, które usuwają promieniowanie niebieskie. Używa się też filtrów polaryzacyjnych, które poprawiają widzenie przez usunięcie odblasków. Oba rodzaje filtrów można ze sobą łączyć.

U słabowidzących z bardzo niską ostrością wzroku poniżej 0,05 (brak możliwości liczenia palców z odległości ponad 2,5 m; zob. Badanie ostrości wzroku do dali) konieczne jest stosowanie urządzeń elektronicznych. Powiększają one obraz i umożliwiają czytanie dzięki skanowaniu druku i wyświetlaniu go na monitorze lub ekranie telewizyjnym.

02.12.2013
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?