Badania w POZ – zmiany w przepisach - strona 2

Zmiany w opiece koordynowanej

Nowelizacja przepisów rozszerzyła kompetencje pielęgniarek do udzielania świadczeń w obszarze opieki koordynowanej w POZ. Od 5 maja 2025 roku do personelu pielęgniarskiego, który może realizować świadczenia we wszystkich pięciu ścieżkach diagnostyczno-terapeutycznych objętych opieką koordynowaną, należy każda pielęgniarka ubezpieczenia zdrowotnego. Wystarczy zatem, że pielęgniarka jest zatrudniona lub wykonuje zawód u świadczeniodawcy, z którym NFZ zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej lub jest samodzielnym świadczeniodawcą, z którym NFZ zawarł taką umowę.⁵ Przed nowelizacją przepisów świadczenia w zakresie opieki koordynowanej mogły realizować tylko pielęgniarki udzielające świadczeń w zakresie pielęgniarki POZ (wymagane było zbieranie deklaracji wyboru).

Realizacja zadań przez tzw. pielęgniarki współpracujące obejmuje m.in. zadania związane z pobieraniem materiału do badań diagnostycznych, wykonywaniem pomiarów antropometrycznych, czy też zlecanie badań laboratoryjnych. Zmiana pozwoli na większe zaangażowanie i wykorzystanie potencjału pracowników medycznych, co ma się przełożyć na przyspieszenie i zwiększenie dostępu do świadczeń realizowanych w ramach opieki koordynowanej, a także bilansu zdrowia osoby dorosłej.⁶

Badania zlecane samodzielnie przez pielęgniarki i położne

Dla ujednolicenia przepisów, w dniu 17 kwietnia 2025 roku do konsultacji skierowano projekt regulacji dotyczący zmiany wykazu badań diagnostycznych, na które skierowania mają prawo samodzielnie wystawiać pielęgniarki i położne,⁷ w celu poprawy dostępności świadczeń bez konieczności odbycia wizyty lekarskiej, a także dla lepszej dostępności świadczeń zdrowotnych realizowanych przez położne u kobiet w ciąży, w tym w zakresie prowadzenia ciąży fizjologicznej i realizacji świadczeń wynikających ze standardu organizacyjnego opieki okołoporodowej. W załączniku nr 4 w lp. 2 – w grupie badań biochemicznych i immunochemicznych w surowicy krwi – dodano takie badania, jak: TSH, ALT, AST, PSA całkowite u mężczyzn, lipoproteina (a), GGT.
Pielęgniarki i położne zyskają kompetencje do samodzielnego kierowania pacjentów na nowe badania po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia rozporządzenia Ministra Zdrowia w Dzienniku Ustaw.

Profilaktyk w POZ

Nowym zawodem medycznym uprawnionym do realizacji świadczeń w zakresie badań bilansowych w POZ został profilaktyk.⁸ Osoba ta będzie mogła w tym zakresie realizować świadczenia alternatywnie do dietetyka lub pielęgniarki POZ/położnej POZ. Świadczeniodawcy POZ, chcący nawiązać współpracę z profilaktykami, powinni wiedzieć, że termin na uzyskanie przez nich wpisu do Rejestru Osób Uprawnionych do Wykonywania Zawodu Medycznego dla osób wykonujących zawody objęte ustawą o niektórych zawodach medycznych⁹ przedłużono o 6 miesięcy (do 26 września 2025 r.).¹⁰ Szczegółowy wykaz czynności zawodowych profilaktyka określa załącznik nr 9 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2025 roku w sprawie szczegółowego wykazu czynności zawodowych osób wykonujących niektóre zawody medyczne.¹¹ Profilaktyk jest uprawniony m.in. do weryfikacji danych w KBZOD i jego zatwierdzenia w celu wygenerowania skierowania na badania oraz do udzielania porad edukacyjnych realizowanych w ramach interwencji prozdrowotnych w zakresie wynikającym z indywidualnych potrzeb świadczeniobiorcy.

Finansowanie bilansu zdrowia osoby dorosłej

Szczegółowe warunki realizacji świadczeń lekarza POZ, pielęgniarki POZ i położnej POZ w ramach bilansu osoby dorosłej zawarto w części VI załącznika nr 1, części VI załącznika nr 2 oraz części V załącznika nr 3 do rozporządzenia „koszykowego”. Ponadto w dniu 2 maja 2025 roku zostało podpisane zarządzenie nr 34/2025/DSOZ Prezesa NFZ zmieniające zarządzenie w sprawie warunków zawarcia i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju podstawowa opieka zdrowotna, w którym w części 8 załącznika nr 1 określono warunki finansowania świadczenia „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej”,¹² które zostało podzielone na produkty rozliczeniowe:
1) bilans zdrowia osoby dorosłej w wieku 20–59 lat (325 zł)
2) bilans zdrowia osoby dorosłej w wieku ≥60 lat (349 zł). Poradę edukacyjną wyceniono na kwotę 52,92 zł; osobną wycenę uzyskały także badania laboratoryjne realizowane w ramach bilansu zdrowia.

W celu uniknięcia podwójnego finansowania świadczeń wykluczono rozliczenie świadczenia „Moje zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej” udzielonego w tym samym dniu co:
• porada kompleksowa w ramach świadczeń w Budżecie Powierzonym Opieki Koordynowanej u danego świadczeniobiorcy albo
• porada edukacyjna realizowana w ramach świadczeń w Budżecie Powierzonym Opieki Koordynowanej u danego świadczeniobiorcy, albo
• konsultacja dietetyczna realizowana w ramach świadczeń z Budżetu Powierzonego Opieki Koordynowanej u danego świadczeniobiorcy.