W Polsce w ubiegłym roku było ponad 650 tys. krwiodawców, to o ponad 11 tys. więcej niż rok wcześniej. Liczba donacji krwi wzrosła w tym okresie o ponad 3 proc. wobec 2023 r. – wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego. W sobotę obchodzony jest Światowy Dzień Krwiodawcy.
Fot. Lucas Oliveira/ pexels.com
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2024 r. było w Polsce 651,4 tys. krwiodawców, o 11,2 tys. więcej niż rok wcześniej. Dawcy wielokrotni stali i powtórni stanowili 80,6 proc. oddających krew.
Najliczniej krew oddają osoby w wieku 25-44 lat (411,2 tys.). Wśród osób 18-24 lat było ich w ubiegłym roku 105,4 tys., a w wieku 45-65 lat – 134,5 tys.
Średnio w kraju na 10 tys. ludności przypadało około 173 krwiodawców (w 2023 r. – 170). W 2024 r. pobrano ponad 1,5 mln donacji krwi i jej składników.
Najwięcej w województwie śląskim – 172,1 tys. donacji. Mieszkańcy województw śląskiego, mazowieckiego i wielkopolskiego oddali łącznie 468,5 tys. donacji krwi pełnej.
Najmniej krwi pobrano w woj. świętokrzyskim, lubuskim i opolskim.
Dawcami krwi mogą być osoby między 18. a 65. rokiem życia, ważące co najmniej 50 kilogramów, u których w ciągu ostatnich sześciu miesięcy nie wykonywano akupunktury, tatuażu, przekłucia uszu lub innych części ciała, które nie miały wykonywanych zabiegów operacyjnych, endoskopowych i innych diagnostycznych, np. gastroskopii czy laparoskopii oraz nie były leczone krwią i jej składnikami. Szczegółowy wywiad przed pobraniem krwi wyklucza osoby, które nie mogą jej oddawać.
Eksperci zalecają, by oddawać krew, gdy jesteśmy zdrowi, wyspani i wypoczęci.
Jak podkreślono w informacji na stronie Ministerstwa Zdrowia, dawcy nie mogą brać leków, z wyjątkiem środków antykoncepcyjnych. Przed przyjściem do centrum krwiodawstwa należy zjeść lekkostrawny posiłek i wypić około dwóch litrów wody. Niewskazane jest przychodzenie na czczo. By zostać dawcą, trzeba mieć przy sobie dokument ze zdjęciem, najlepiej dowód osobisty. Przed oddaniem krwi należy ograniczyć palenie papierosów i nie pić alkoholu, również w dniu poprzedzającym oddanie krwi.
Od jednej osoby jednorazowo pobiera się 450 ml pełnej krwi, co trwa zwykle od pięciu do ośmiu minut. Należy do tego jednak doliczyć czas konieczny do wypełnienia ankiety, rejestracji, badania i wywiadu lekarskiego. Całość trwa zwykle ok. 40-60 minut.
Krew jest badana po oddaniu, m.in. pod kątem stężenia hemoglobiny i wartości hematokrytu, ewentualnego zakażenia wirusem HIV czy zapalenia wątroby typu B i C. Określana jest również grupa krwi.
Krew i jej składniki podawane są głównie osobom, u których występują braki krwi i jej składników. Mogą być one spowodowane np. wypadkiem, zabiegiem operacyjnym, zaburzeniami krzepnięcia, po oparzeniach i urazach, a także występować u pacjentów z chorobami rozrostowymi i nowotworami, w trakcie i po chemioterapii oraz u pacjentów wymagających transplantacji lub zabiegów kardiochirurgicznych.
Światowy Dzień Krwiodawcy ustanowiła Światowa Organizacja Zdrowia na pamiątkę urodzin Karla Landsteinera 14 czerwca 1868 r. W 1901 r. austriacki lekarz patolog i immunolog odkrył grupy krwi, za co w 1930 r. otrzymał Nagrodę Nobla.
Minister zdrowia Izabela @Leszczyna:
— Ministerstwo Zdrowia (@MZ_GOV_PL) June 14, 2025
🗨️ Drodzy Honorowi Dawcy Krwi, obchodzimy dziś Światowy Dzień Krwiodawcy, wyjątkowe święto ustanowione dla docenienia wyjątkowej roli osób, które oddając krew, dają nadzieję innym. Z tej okazji kieruję do Państwa wyrazy najgłębszego uznania… pic.twitter.com/ZrvuZ7S0ZC
