Mikroplastik, kawałki plastiku o mniejsze niż 5 milimetrów, znajdują się obecnie w powietrzu, żywności, wodzie, a nawet w ludzkim ciele, wynika z nowych badań prowadzonych przez naukowców z Chin i Stanów Zjednoczonych. Wyniki badania, opublikowane w Carbon Research, są wezwaniem naukowców i decydentów do podjęcia natychmiastowych kroków w celu zrozumienia i rozwiązania potencjalnych zagrożeń dla zdrowia związanych z powszechnym zanieczyszczeniem tworzywami sztucznymi.
Naukowcy zbadali mikroplastik w szerokim zakresie tkanek ludzkich, w tym we krwi, wątrobie, łożysku, a nawet mleku matki. Głównymi zaobserwowanymi rodzajami mikrodrobin plastiku były polietylen, polipropylen, polistyren i PET. Większość z tych tworzyw sztucznych powstaje w wyniku rozpadu większych przedmiotów z tworzyw sztucznych w procesach środowiskowych, takich jak warunki atmosferyczne i degradacja termiczna.
Choć eksperymenty laboratoryjne wykazały, że mikrodrobiny plastiku mogą uszkadzać jelita, zakłócać układ rozrodczy i wywoływać reakcje immunologiczne u zwierząt doświadczalnych, konkretny wpływ na zdrowie ludzi pozostaje niejasny. Najnowsze dowody sugerują, że mniejsze mikrodrobiny plastiku, zwłaszcza te mniejsze niż 20 mikrometrów, są w stanie przenikać do ludzkich tkanek, a następnie mogą wywołać stan zapalny, uszkodzenie komórek, a nawet zmiany na poziomie genetycznym.
Głównym problemem, na który zwracają uwagę autorzy, jest to, że mikrodrobiny plastiku mogą działać jako nośniki dla innych substancji toksycznych. Ich powierzchnie, zwłaszcza po starzeniu się w środowisku, stają się bardziej podatne na wchłanianie zanieczyszczeń, które mogą być następnie dostarczane do organizmu poprzez spożycie. Ten efekt „konia trojańskiego” jest aktywnie badany przez toksykologów.
Pomimo zagrożeń istnieją znaczne luki w wiedzy. Naukowcy wciąż nie znają dokładnych poziomów mikroplastików, które są szkodliwe, ani które narządy są najbardziej wrażliwe. W badaniu podkreślono znaczenie ulepszenia metod wykrywania i stworzenia wiarygodnych ram oceny narażenia ludzi na mikrodrobiny plastiku.
Zrozumienie, w jaki sposób spożyte mikrodrobiny plastiku są wchłaniane, rozdrabniane i rozprowadzane w organizmie, ma kluczowe znaczenie. Autorzy zalecają opracowanie czułych technologii monitorowania mikrodrobin plastiku w ludzkich tkankach i wydalinach, które pomogłyby wyjaśnić zagrożenia dla zdrowia i ukierunkować bezpieczniejsze polityki dotyczące produkcji i stosowania tworzyw sztucznych.
Naukowcy apelują o lepsze informowanie o zagrożeniach związanych z mikroplastikiem, aby opinia publiczna i prawodawcy mogli podjąć znaczące działania w celu zmniejszenia zanieczyszczenia plastikiem. Podnoszenie świadomości może promować racjonalną konsumpcję i motywować do globalnych zmian politycznych w celu przeciwdziałania temu pojawiającemu się zagrożeniu.
Zhao, S., Yao, L., Zhu, L. et al. Growing concerns over ingested microplastics in humans. Carbon Res. 4, 1 (2025). https://doi.org/10.1007/s44246-024-00164-7
