Badanie USG węzłów chłonnych jest nieinwazyjne, bezpieczne i może być wykonywane wielokrotnie. Zwykle badanie USG węzłów chłonnych wykonuje się z powodu ich powiększenia. W badaniu USG węzłów chłonnych lekarz może ocenić ich cechy i na tej podstawie określić, czy są prawidłowe, czy zmienione chorobowo i na jakim tle – zapalnym czy nowotworowym.
Co to jest USG węzłów chłonnych?
USG, czyli ultrasonografia węzłów chłonnych jest nieinwazyjnym badaniem obrazowym. Podczas badania lekarz przykłada pokrytą żelem głowicę USG do okolic węzłów, które chce zbadać i ogląda je na monitorze. USG węzłów chłonnych jest badaniem niebolesnym, trwa od kilku, kilkunastu minut do pół godziny, w zależności od badanych węzłów.
Co to są węzły chłonne?
Węzły chłonne są częścią układu limfatycznego. Mają postać małych fasolowatych tworów i znajdują się w różnych miejscach w organizmie, często występują w skupiskach. Niektóre leżą płytko pod skórą, a inne w środku ciała w pobliżu różnych narządów. Węzły chłonne są zbudowane z tkanki limfatycznej i odgrywają rolę w procesach odporności – wychwytują bakterie, wirusy, komórki nowotworowe i je unieszkodliwiają.
Węzły chłonne są małe. Za powiększony węzeł chłonny uznaje się u dorosłej osoby węzeł o średnicy większej niż 1 cm. Powiększone węzły chłonne to limfadenopatia. Węzły mogą się powiększać w jednej lokalizacji lub w wielu lokalizacjach. W niektórych chorobach węzły mogą się zbijać w tzw. pakiety i być bardzo duże.
Przeczytaj więcej: Powiększone węzły chłonne - lokalizacja, przyczyny, badania, leczenie
Jakie węzły chłonne można badać USG?
W badaniu USG węzłów chłonnych można uwidocznić węzły różnych okolic ciała. Do węzłów takich należą:
- węzły chłonne szyjne
- węzły chłonne pachowe
- węzły chłonne pachwinowe
- węzły chłonne podkolanowe
- węzły chłonne nadobojczykowe
- węzły chłonne podobojczykowe
- węzły chłonne znajdujące się w jamie brzusznej.
Kiedy wykonuje się badanie węzłów chłonnych?
Lekarz może skierować pacjenta na USG węzłów chłonnych, kiedy podejrzewa, że toczy się w nich jakiś proces chorobowy. Objawem tego zwykle jest powiększenie węzłów, czasem węzły są także bolesne. Nie każde powiększenie węzłów chłonnych jest poważne, ponieważ węzły chłonne mogą się powiększać w przebiegu zwykłych infekcji, np. zapalenia gardła. Jest to jednak przejściowe. Powiększone węzły chłonne bez związku z infekcją wymagają konsultacji lekarskiej. Objawy, które mogą towarzyszyć powiększonym węzłom chłonnym i powinny skłaniać do niezwłocznej wizyty u lekarza to: zmniejszenie masy ciała bez wyraźnej przyczyny, powtarzające się stany podgorączkowe lub gorączka, ogólne osłabienie, nocne poty, skłonność do krwawień i powstawania siniaków.
USG węzłów chłonnych – przygotowanie
Do badania nie trzeba się specjalnie przygotowywać. Dla własnej wygody warto ubrać się tak, żeby łatwo i komfortowo odsłonić okolice ciała, które będą badane.
Jeśli jednak będzie wykonywane badanie węzłów chłonnych znajdujących się w jamie brzusznej, to do badania należy się zgłosić na czczo lub po około 6 godzinach od ostatniego posiłku.
USG węzłów chłonnych – przeciwwskazania
USG węzłów chłonnych jest bezpiecznym i nieinwazyjnym badaniem. Można je wykonywać wielokrotnie, także u kobiet w ciąży.
Jedynym przeciwskazaniem mogą być zmiany skórne, które uniemożliwiają bezpieczne przyłożenie głowicy USG, np. rozległe oparzenia.
Jakie informacje może uzyskać lekarz podczas badania węzłów chłonnych?
Ocena węzłów chłonnych przed badaniem USG
Zwykle przed badaniem USG, jeśli to możliwe, lekarz oceni węzły, badając je dotykiem. Może wówczas ocenić:
- ich konsystencję, czyli to, czy są twarde, czy miękkie i elastyczne. Twarde węzły chłonne mogą być objawem choroby nowotworowej, natomiast powiększone miękkie węzły chłonne mogą być związane ze stanem zapalnym
- tkliwość, czyli to, czy węzły bolą przy dotyku i nacisku. Tkliwe węzły chłonne są zwykle związane ze stanem zapalnym
- przesuwalność węzłów względem skóry i podłoża. W warunkach prawidłowych węzły chłonne są przesuwalne względem skóry i tkanki podskórnej. Zmienione chorobowo węzły chłonne zbijają się grupy, tzw. pakiety i nie da się ich przesunąć. Może to być skutkiem procesu nowotworowego, a także zapalnego.
Co ocenia lekarz podczas USG węzłów chłonnych?
Podczas badania USG węzłów chłonnych lekarz może ocenić:
- wielkość węzłów – za powiększone węzły uznaje się węzły o średnicy przekraczającej 1 cm
- kształt węzłów – węzły w warunkach prawidłowych przypominają kształtem fasolę, natomiast zmienione chorobowo robią się bardziej owalne, okrągłe
- budowę węzłów – prawidłowa budowa węzłów, jeśli są powiększone, wskazuje zwykle na zapalenie, ponieważ przy chorobie nowotworowej dochodzi do zaburzeń w ich strukturze
- unaczynienie węzłów, czyli naczynia krwionośne doprowadzające krew do węzłów. Nieprawidłowe unaczynienie węzłów może świadczyć o procesie nowotworowym
- tzw. echogeniczność, czyli to, jak węzły chłonne odbijają fale dźwiękowe o wysokiej częstotliwości
- to, które węzły chłonne są powiększone – jeśli węzły chłonne są powiększone tylko w jednej okolicy ciała, to może się to wiązać z miejscowym stanem zapalnym, natomiast uogólniona limfadenopatia, czyli obejmująca wiele węzłów może stanowić objaw np. nowotworu.
Lekarz opisze wszystkie zaobserwowane cechy węzłów chłonnych na wyniku badania.
Jakie choroby mogą być rozpoznane dzięki USG węzłów chłonnych?
Dzięki ocenie węzłów chłonnych w USG lekarz może rozpoznać, czy węzły chłonne są prawidłowe, czy ich wygląd wskazuje na to, że są zmienione zapalnie lub nowotworowo.
