Mechanizm działania
Talazoparyb jest inhibitorem enzymów PARP1 i PARP2. Enzymy te są elementem szlaków sygnalizacyjnych odpowiedzi komórkowej na uszkodzenie DNA, np. naprawy DNA, transkrypcji genów i śmierci komórki. Inhibitory PARP (PARPi) wywierają działanie cytotoksyczne na komórki nowotworowe przez hamowanie aktywności katalitycznej PARP oraz przez wychwytywanie białka PARP; białko PARP związane z PARPi nie oddziela się łatwo od uszkodzonego DNA, uniemożliwiając w ten sposób naprawę, replikację i transkrypcję DNA i przez to powodując apoptozę komórki nowotworowej.
Zastosowanie talazoparybu w monoterapii, wobec linii komórek nowotworowych wykazujących defekty w genach naprawy DNA, prowadzi do zwiększenia stężeń białka γH2AX, będącego markerem pęknięć dwuniciowego DNA, do zmniejszenia proliferacji komórek i do nasilenia apoptozy. Aktywność przeciwnowotworową talazoparybu obserwowano także w modelu raka piersi w przeszczepie ksenogenicznym pochodzącym od pacjenta z mutacjami w genach BRCA, w którym pacjent był wcześniej poddawany chemioterapii opartej na związkach platyny oraz w modelu raka gruczołu krokowego z obecnością receptora androgenowego w przeszczepie ksenogenicznym pochodzącym od pacjenta. W modelach tych talazoparyb zmniejszał wzrost guza nowotworowego i zwiększał poziom γH2AX oraz nasilał apoptozę w guzach.
Działanie przeciwnowotworowe terapii skojarzonej, polegającej na hamowaniu aktywności PARP oraz receptora androgenowego (AR), opiera się na tym, że hamowanie sygnalizacji AR tłumi ekspresję genów zaangażowanych w naprawę przez rekombinację homologiczną (HRR), w tym genu BRCA1, co powoduje wrażliwość na hamowanie PARP; wykazano, że aktywność PARP1 jest niezbędna dla optymalnego funkcjonowania sygnalizacji AR, a zatem hamowanie PARP może upośledzić sygnalizację AR i zwiększyć wrażliwość na inhibitory sygnalizacji AR. Oporność kliniczna na blokadę AR jest niekiedy powiązana z kodelecją genów RB1 i BRCA2, co z kolei wiąże się z wrażliwością na hamowanie PARP.
Farmakokinetyka
Ekspozycja na talazoparyb ogólnie zwiększała się proporcjonalnie do dawki w zakresie dawek 0,025–2 mg po wielokrotnym podawaniu według dawkowania 1 ×/d.
Po podaniu talazoparybu p.o. mediana tmax wynosi zazwyczaj 1–2 h. Nie przeprowadzono badania bezwzględnej dostępności biologicznej u ludzi, jednak na podstawie danych dotyczących wydalania z moczem szacuje się, że wynosi ≥41%. Nie oczekuje się, aby leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku wywierały znaczący wpływ na ekspozycję na talazoparyb, zważywszy, że lek ten wykazuje wystarczającą rozpuszczalność przy wartościach pH 1–6,8. Spożycie pokarmu zmniejsza szybkość, ale nie stopień wchłaniania talazoparybu. Wykazano, że podanie p.o. pojedynczej dawki z bogatym w tłuszcze, wysokokalorycznym posiłkiem powoduje zmniejszenie średniej wartości cmax talazoparybu o ok. 46% i wydłużenie mediany tmax do 4 h, natomiast nie ma żadnego wpływu na wartość AUCinf, w związku z tym talazoparyb można przyjmować niezależnie od posiłków. W warunkach in vitro talazoparyb wiąże się z białkami osocza w ok. 74%. W przypadku podawania w dawkach wielokrotnych 1 ×/d jego stężenie w osoczu osiągało stan stacjonarny w ciągu 2–3 tyg., gdy podawano go w monoterapii, oraz w ciągu ok. 9 tyg. podczas stosowania w skojarzeniu z enzalutamidem. Talazoparyb ulega metabolizmowi wątrobowemu w minimalnym stopniu. Jest substratem glikoproteiny P i białka BCRP. Po podaniu p.o. pojedynczej dawki 1 mg talazoparybu znakowanego izotopem węgla [14C] nie stwierdzono żadnych metabolitów głównych krążących w osoczu, a niezmodyfikowana cząsteczka talazoparybu była jedyną zidentyfikowaną w osoczu substancją pochodzącą od talazoparybu. Średnia wartość t1/2 talazoparybu w osoczu w końcowej fazie eliminacji wyniosła 90 h (DS±58 h). Główną drogą eliminacji jest eliminacja przez nerki w postaci niezmienionej (na drodze biernej filtracji i czynnego wydzielania). Glikoproteina P prawdopodobnie bierze udział w czynnym wydzielaniu nerkowym. Wydalanie niezmienionej postaci talazoparybu z moczem było główną drogą eliminacji, stanowiąc 55% podanej dawki, podczas gdy niezmieniona postać talazoparybu odzyskana z kałem stanowiła 14%. Nie zidentyfikowano żadnych metabolitów talazoparybu wydalonych z moczem ani kałem, które indywidualnie stanowiłyby >10% podanej dawki.
Wyniki analizy farmakokinetyki populacyjnej wykazały, że wiek, płeć i masa ciała nie miały klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę talazoparybu. Wynik tej analizy wskazały jednak, że ekspozycja na lek (AUC) u pacjentów pochodzenia azjatyckiego jest o 19% mniejsza w porównaniu do pacjentów pochodzenia nieazjatyckiego. Nie oceniano farmakokinetyki talazoparybu u pacjentów w wieku <18 lat.
Dane z badania farmakokinetycznego przeprowadzonego u pacjentów z zaawansowaną chorobą nowotworową i różnym stopniem zaburzeń czynności nerek, którym podawano talazoparyb w monoterapii wykazały, że całkowita ekspozycja na talazoparyb (AUC0-24) po wielokrotnym podaniu dawek talazoparybu 1 ×/d zwiększyła się, odpowiednio, o 92% i 169% u pacjentów z umiarkowanymi (eGFR 30–< 60 ml/min) i ciężkimi (eGFR <30 ml/min) zaburzeniami czynności nerek w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek (eGFR ≥90 ml/min). Wartość cmax talazoparybu zwiększyła się, odpowiednio, o 90% i 107% u pacjentów z umiarkowanymi i ciężkimi zaburzeniami czynności nerek w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. U pacjentów z łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (eGFR 60–<90 ml/min) ekspozycja na talazoparyb była podobna do zaobserwowanej u pacjentów z prawidłową czynnością nerek. W przypadku pacjentów którym podawano talazoparyb w skojarzeniu z enzalutamidem, wartość AUC talazoparybu zwiększyła się o odpowiednio 9% i 37% u pacjentów z łagodnymi i umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek w porównaniu z pacjentami z prawidłową czynnością nerek. Nie badano farmakokinetyki talazoparybu u pacjentów wymagających hemodializy.
Wyniki analizy farmakokinetyki populacyjnej wykazały, że łagodne, umiarkowane lub ciężkie zaburzenia czynności wątroby nie miały istotnego wpływu na farmakokinetykę talazoparybu podawanego w monoterapii. Nie przeprowadzono badań dotyczących farmakokinetyki talazoparybu w skojarzeniu z enzalutamidem u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby.
Monoterapia w leczeniu dorosłych pacjentów z mutacjami germinalnymi w genach BRCA1/2, u których występuje HER2-ujemny rak piersi miejscowo zaawansowany lub z przerzutami. Pacjenci powinni być uprzednio poddani chemioterapii neoadjuwantowej/adjuwantowej lub opartej na antracyklinach i/lub taksanach (z powodu miejscowo zaawansowanego/przerzutowego raka piersi), chyba że nie kwalifikowali się do takiego leczenia. Pacjenci z (HR)-dodatnim (z obecnością receptora hormonalnego) rakiem piersi powinni być uprzednio poddani hormonoterapii, chyba że nie kwalifikowali się do niej.
Leczenie w skojarzeniu z enzalutamidem dorosłych pacjentów z przerzutowym, opornym na kastrację rakiem gruczołu krokowego (mCRPC), u których chemioterapia nie jest klinicznie wskazana.
Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Karmienie piersią.
Zahamowanie czynności szpiku kostnego
U pacjentów leczonych talazoparybem obserwowano zahamowanie czynności szpiku, objawiające się niedokrwistością, leukopenią, neutropenią, małopłytkowością. Nie należy rozpoczynać stosowania talazoparybu, dopóki objawy toksyczności hematologicznej spowodowanej wcześniejszym leczeniem nie zmniejszą się do akceptowalnego poziomu (co najwyżej 1. stopnia). U pacjentów leczonych talazoparybem należy rutynowo monitorować parametry hematologiczne i objawy związane z niedokrwistością, leukopenią, neutropenią i małopłytkowością. W przypadku wystąpienia takich objawów niepożądanych zaleca się modyfikację dawki (zmniejszenie dawki lub przerwanie stosowania). W razie konieczności można zastosować leczenie wspomagające, które może obejmować przetoczenia krwi i/lub płytek krwi lub bez niej i/lub podawanie czynników pobudzających tworzenie kolonii.
Zespół mielodysplastyczny, ostra białaczka szpikowa
Zaobserwowano, że u pacjentów, którzy otrzymywali inhibitory PARP, w tym talazoparyb, wystąpiły przypadki zespołu mielodysplastycznego (MDS)/ostrej białaczki szpikowej (AML). W badaniach klinicznych przypadki MDS/AML zgłoszono u <1% pacjentów z nowotworem litym leczonych talazoparybem. Do potencjalnych czynników ryzyka rozwoju MDS/AML należą: wcześniejsza chemioterapia oparta na związkach platyny, leczenie innymi lekami uszkadzającymi DNA lub radioterapia. Przed rozpoczęciem leczenia u pacjenta należy oznaczyć morfologię krwi i powtarzać ją 1 ×/mies., pod kątem objawów toksyczności hematologicznej podczas leczenia. W przypadku potwierdzenia MDS/AML, leczenie talazoparybem należy przerwać.
Wpływ na układ sercowo-naczyniowy
U pacjentów z rakiem gruczołu krokowego, u których stosowano talazoparyb w skojarzeniu z enzalutamidem, obserwowano większą częstość żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej niż u pacjentów, u których stosowano enzalutamid w monoterapii. Pacjentów należy monitorować pod kątem klinicznych objawów zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej oraz w razie konieczności podjąć leczenie zgodnie z obowiązującymi wytycznymi.
Nie stwierdzono klinicznie istotnego wpływu talazoparybu na wydłużenie odstępu QTc przy maks. zalecanej klinicznie, stosowanej w monoterapii, dawce 1 mg 1 ×d.
Enzalutamid
Wykazano, że równoległe stosowanie talazoparybu z enzalutamidem w dawce 160 mg zwiększa ekspozycję na talazoparyb ok. 2-krotnie. Po podaniu talazoparybu w dawce 0,5 mg/d w skojarzeniu z enzalutamidem, uzyskuje się w przybliżeniu takie samo cmin w stanie stacjonarnym, jak w przypadku talazoparybu w dawce 1 mg/d w monoterapii. W przypadku stosowania talazoparybu jednocześnie z enzalutamidem dawka początkowa talazoparybu to 0,5 mg. Nie określono ilościowo wpływu interakcji enzalutamidu w dawkach innych niż 160 mg na talazoparyb.
Leki zmniejszające wydzielanie kwasu solnego w żołądku
Analiza farmakokinetyki populacyjnej wykazała, że równoległe podawanie leków zmniejszających wydzielanie kwasu solnego w żołądku, w tym inhibitorów pompy protonowej oraz antagonistów receptora histaminowego H2, nie miało istotnego wpływu na wchłanianie talazoparybu.
Inhibitory glikoproteiny P
Dane z badania interakcji lekowych u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami litymi wykazały, że jednoczesne podawanie wielokrotnych dawek dobowych itrakonazolu (inhibitora glikoproteiny P) w dawce 100 mg 2 ×/d z pojedynczą dawką 0,5 mg talazoparybu, zwiększa AUCinf i cmax talazoparybu odpowiednio o ok. 56% i 40% w stosunku do samej pojedynczej dawki 0,5 mg talazoparybu. Analiza farmakokinetyki populacyjnej wykazała również, że jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów glikoproteiny P zwiększa ekspozycję na talazoparyb o 45% w porównaniu z ekspozycją na talazoparyb podawany bez takiego inhibitora. Należy unikać jednoczesnego stosowania silnych inhibitorów glikoproteiny P (w tym m.in. amiodaronu, karwedilolu, klarytromycyny, kobicystatu, darunawiru, dronedaronu, erytromycyny, indynawiru, itrakonazolu, ketokonazolu, lapatynibu, lopinawiru, propafenonu, chinidyny, ranolazyny, rytonawiru, sakwinawiru, telaprewiru, typranawiru i werapamilu). Jeśli nie da się tego uniknąć, dawkę talazoparybu należy zmniejszyć. Nie badano wpływu jednoczesnego stosowania innych inhibitorów glikoproteiny P na ekspozycję na talazoparyb podczas podawania go w skojarzeniu z enzalutamidem. Jeśli nie można uniknąć równoległego stosowania inhibitorów glikoproteiny P podczas skojarzonego stosowania tych leków, należy pacjenta monitorować pod kątem potencjalnego nasilenia działań niepożądanych.
Induktory glikoproteiny P
Dane z badania interakcji lekowych u pacjentów z zaawansowanymi nowotworami litymi wykazały, że jednoczesne podawanie pojedynczej dawki talazoparybu 1 mg z wielokrotnymi dawkami ryfampicyny (induktora glikoproteiny P) w dawce 600 mg/d, gdy podawano ją 30 min przed podaniem talazoparybu, zwiększało cmax talazoparybu o ok. 37% i jednocześnie nie miało wpływu na wartość AUCinf, w porównaniu z cmax po podaniu samej pojedynczej dawki 1 mg talazoparybu. Jest to prawdopodobnie wynik zarówno indukcji jak i hamowania glikoproteiny P przez ryfampicynę w badanych warunkach. Nie ma konieczności dostosowywania dawki talazoparybu podczas równoległego stosowania z ryfampicyną, nie badano jednak wpływu innych induktorów glikoproteiny P na ekspozycję na talazoparyb; inne induktory (w tym m. in. karbamazepina, fenytoina i ziele dziurawca) mogą zmniejszać tę ekspozycję.
Inhibitory BCRP
Nie badano wpływu inhibitorów białka BCRP na farmakokinetykę talazoparybu w warunkach in vivo. Równoległe podawanie talazoparybu z inhibitorami BCRP może zwiększyć ekspozycję na talazoparyb. Należy unikać jednoczesnego stosowania talazoparybu z silnymi inhibitorami BCRP (w tym m. in. z kurkuminą i cyklosporyną); jeśli nie można tego uniknąć, pacjenta należy monitorować pod kątem potencjalnych nasilonych działań niepożądanych.
Profil bezpieczeństwa talazoparybu opiera się na danych zgromadzonych zarówno od pacjentów, którzy otrzymywali talazoparyb w monoterapii nowotworów litych jak i pacjentów z mCRPC, którzy otrzymywali talazoparyb w skojarzeniu z enzalutamidem.
Konieczność zmniejszenia dawki lub przerwy w podawaniu z powodu jakiegokolwiek działania niepożądanego wystąpiła u 58,7% pacjentów leczonych talazoparybem w monoterapii. Konieczność odstawienia leczenia z powodu któregokolwiek z działań niepożądanych wystąpiła u 2,9% pacjentów leczonych talazoparybem w monoterapii. Przerwy w podawaniu talazoparybu z powodu działań niepożądanych wystąpiły u 62,1% pacjentów z mCRPC leczonych w skojarzeniu z enzalutamidem. Konieczność całkowitego zaprzestania leczenia ze względu na działania niepożądane wystąpiła u 18,8% pacjentów leczonych w skojarzeniu z enzalutamidem.
Bardzo często: małopłytkowość (w tym zmniejszenie liczby płytek krwi), niedokrwistość (w tym zmniejszenie wartości hematokrytu, zmniejszenie stężenia hemoglobiny i zmniejszenie liczby krwinek czerwonych), neutropenia (w tym zmniejszenie liczby neutrofili), leukopenia (w tym zmniejszenie liczby krwinek białych), zmniejszenie apetytu, ból głowy, zawroty głowy, wymioty, biegunka, nudności, ból brzucha (w tym ból nadbrzusza, dyskomfort w jamie brzusznej i ból podbrzusza), łysienie. zmęczenie, osłabienie.
Często: limfopenia (w tym zmniejszenie liczby limfocytów), zaburzenia smaku, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa (w tym zatorowość płucna, zakrzepica żył głębokich, zatorowość żylna i zakrzepica żylna), zapalenie jamy ustnej, niestrawność.
Niezbyt często: zespół mielodysplastyczny/ostra białaczka szpikowa.
Przedawkowanie
Dane dotyczące przedawkowania talazoparybu są ograniczone. W badaniach klinicznych odnotowano 1 przypadek niezamierzonego przyjęcia 30 kapsułek talazoparybu w dawce 1 mg w 1. dniu podawania leku; natychmiast wykonano dekontaminację przewodu pokarmowego i nie zgłoszono żadnych działań niepożądanych. Nie ustalono objawów przedawkowania. W przypadku przedawkowania należy przerwać leczenie talazoparybem, rozważyć przeprowadzenie dekontaminacji przewodu pokarmowego i zastosować ogólne środki wspomagające oraz leczenie objawowe.
Ciąża
Talazoparyb wykazywał działanie klastogenne w badaniu aberracji chromosomowych w ludzkich limfocytach krwi obwodowej in vitro oraz w teście mikrojąderkowym na szpiku kostnym u szczurów in vivo, ale nie wykazywał działania mutagennego w teście Amesa. Może mieć szkodliwy wpływ na płód po podaniu kobietom podczas ciąży.
Kobiety w wieku rozrodczym nie powinny zajść w ciążę podczas leczenia talazoparybem i w momencie rozpoczynania leczenia nie powinny być w ciąży. Przed rozpoczęciem leczenia u wszystkich kobiet w wieku rozrodczym należy wykonać test ciążowy. W trakcie leczenia i przez co najmniej 7 mies. po jego zakończeniu konieczne jest stosowanie bardzo skutecznej metody antykoncepcji u kobiet. Nie wykonano badań interakcji talazoparybu i doustnych środków antykoncepcyjnych. Ponieważ nie zaleca się stosowania antykoncepcji hormonalnej u pacjentów z rakiem piersi, należy stosować dwie niehormonalne, uzupełniające się metody antykoncepcji. Mężczyzn, którzy mają partnerki w wieku rozrodczym lub partnerki w ciąży, należy poinformować o konieczności stosowania skutecznej metody antykoncepcji (nawet po zabiegu wazektomii) w trakcie leczenia i przez co najmniej 4 mies. po przyjęciu ostatniej dawki. Pacjentki w ciąży należy poinformować o potencjalnym zagrożeniu dla płodu.
Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy talazoparyb przenika do pokarmu kobiecego. Nie można wykluczyć ryzyka dla dzieci karmionych piersią, dlatego podczas leczenia i przez co najmniej 1 mies. po podaniu ostatniej dawki karmienie piersią jest przeciwwskazane.
Leczenie powinien rozpoczynać i nadzorować lekarz doświadczony w stosowaniu leków przeciwnowotworowych.
Do leczenia raka piersi talazoparybem powinni przystąpić pacjenci, u których występują szkodliwe lub prawdopodobnie szkodliwe mutacje germinalne w genach BRCA, które potwierdzono przy użyciu zwalidowanej metody. Nie ma wymogu przeprowadzania badań mutacji nowotworu w celu wyboru pacjentów z mCRPC do leczenia talazoparybem.
Podawać p.o., niezależnie od posiłku; kapsułki połykać w całości. Leczenie należy kontynuować do czasu progresji choroby lub wystąpienia niemożliwych do zaakceptowania objawów toksyczności. W przypadku pominięcia dawki lub wystąpienia wymiotów nie należy przyjmować dodatkowej dawki; kolejną dawkę przyjąć o zwykłej porze.
Monoterapia. 1 mg 1 ×/d. Podczas leczenia należy unikać stosowania silnych inhibitorów glikoproteiny P; równoległe stosowanie można rozważyć wyłącznie po dokładnej ocenie ryzyka i korzyści; w przypadku konieczności takiego stosowania należy zmniejszyć dawkę talazoparybu o 0,25 mg; po odstawieniu silnego inhibitora glikoproteiny P należy powrócić do uprzednio stosowanej dawki po upływie 3–5 t1/2 inhibitora glikoproteiny P.
Leczenie skojarzone z enzalutamidem. 0,5 mg 1 ×/d w skojarzeniu z enzalutamidem w dawce 160 mg 1 ×/d. Należy unikać równoległego stosowania z inhibitorami glikoproteiny P. U pacjentów niepoddanych kastracji chirurgicznej należy w trakcie leczenia kontynuować kastrację farmakologiczną analogami hormonu uwalniającego hormon luteinizujący (LHRH).
Badanie morfologii krwi należy wykonać przed rozpoczęciem leczenia a następnie 1 ×/mies. oraz w razie wskazań klinicznych. W przypadku wystąpienia działań niepożądanych wymagających leczenia należy rozważyć przerwanie podawania leku lub zmniejszenie jego dawki; dawkę można zmniejszyć 3-krotnie, za każdym razem o 0,25 mg w przypadku monoterapii, natomiast w leczeniu skojarzonym z enzalutamidem dawkę zmniejszać kolejno do 0,35 mg/d, 0,25 mg/d i do 0,1 mg/d. Jeśli podczas leczenia liczba płytek zmniejszy się <50 000/µl, liczba neutrofili <1000/µl lub stężenie hemoglobiny <8 g/dl należy wstrzymać podawanie talazoparybu do czasu, gdy liczba płytek krwi wyniesie ≥75 000/µl, liczba neutrofili ≥1500/µl, a stężenie hemoglobiny ≥9/µl, a następnie wznowić leczenie w kolejnej mniejszej dawce. W przypadku wystąpienia niehematologicznych działań niepożądanych 3. lub 4. stopnia należy wstrzymać podawanie talazoparybu do czasu ustąpienia objawów ≤1. stopnia, a następnie rozważyć wznowienie podawania leku w kolejnej mniejszej dawce albo trwale odstawić lek.
Nie ma konieczności dostosowania dawki u chorych w wieku ≥65 lat, z zaburzeniami czynności wątroby lub łagodnymi zaburzeniami czynności nerek (klirens kreatyniny 60–90 ml/min). Nie zaleca się stosowania w skojarzeniu z enzalutamidem u osób z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby. Podczas monoterapii zalecana dawka początkowa w przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności nerek (klirens kreatyniny 30–60 ml/min) wynosi 0,75 mg 1 ×/d, a u osób z zaburzeniami o ciężkim nasileniu (klirens kreatyniny 15–30 ml/min) – 0,5 mg 1 ×/d. W leczeniu skojarzonym z enzalutamidem zalecana dawka początkowa w przypadku umiarkowanych zaburzeń czynności nerek wynosi 0,35 mg 1 ×/d, natomiast w zaburzeniach o ciężkim nasileniu – 0,25 mg 1 ×/d. Brak badań dotyczących stosowania u chorych z klirensem kreatyniny <15 ml/min lub wymagających hemodializy.
Talazoparyb wywiera niewielki wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn; po przyjęciu leku może wystąpić uczucie zmęczenia lub osłabienia albo zawroty głowy. W przypadku stosowania leku w skojarzeniu z enzalutamidem, należy wziąć pod uwagę, że nie przeprowadzono badań oceniających wpływ enzalutamidu na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, ale może on wywierać umiarkowany wpływ na tą zdolność, ponieważ odnotowano jego neurologiczne i psychiczne działania niepożądane, w tym wystąpienie napadu drgawkowego.
w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 29 zł