Pytanie nadesłane do redakcji
Mąż leczy nadciśnienie od 10 lat, w tym czasie zmieniano leki przeciwnadciśnieniowe 4 razy i nadal jest źle. Dokuczają mu szumy w głowie i skoki ciśnienia, raz 160/105, a za kilka godzin 105/70. Co jest przyczyną takiego stanu ciśnienia? Aktualnie przyjmuje Noliprel Bi-forte 10 mg+2,5 mg.
Odpowiedziała
dr hab. med. Teresa Nieszporek
Katedra i Klinika Nefrologii, Endokrynologii i Chorób Przemiany Materii
Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach
W warunkach fizjologicznych ciśnienie tętnicze wykazuje dużą zmienność zarówno w krótkich odstępach czasu, jak i w ciągu doby. W godzinach nocnych ciśnienie obniża się, natomiast rano, bezpośrednio po przebudzeniu następuje wzrost ciśnienia tętniczego. U osób chorujących na nadciśnienie tętnicze mogą też występować wahania ciśnienia, należy jednak dążyć do uzyskania wartości ciśnienia niższych od 140/90 mm Hg, a jednocześnie unikać nadmiernego obniżenia ciśnienia skurczowego poniżej 110 mm Hg. U starszych osób, po 80. roku życia ciśnienie tętnicze należy obniżać ostrożnie, do wartości ciśnienia skurczowego poniżej 150 mm Hg.
Warunkiem optymalnej kontroli ciśnienia jest regularne stosowanie dobrze dobranych leków. Najczęściej konieczne jest stosowanie 2 lub 3, a nawet 4 leków (czasami są to preparaty złożone). U pewnej grupy chorych pomimo stosowania leków hipotensyjnych nie udaje się uzyskać optymalnego ciśnienia.
Wśród czynników, które utrudniają dobrą kontrolę ciśnienia tętniczego należy wymienić zbyt dużą zawartość soli w diecie (optymalna zawartość soli u chorego na nadciśnienie wynosi 5–6 g/dobę), nadmiar alkoholu (dobowe spożycie czystego alkoholu w ilości większej niż 20 g u kobiet i 30 g u mężczyzn) oraz jednoczesne stosowanie niektórych leków (np. niesteroidowych leków przeciwzapalnych, doustnych leków antykoncepcyjnych). Znacznie trudniej osiągnąć też dobrą kontrolę ciśnienia tętniczego u osób otyłych, zwłaszcza gdy otyłości towarzyszy obturacyjny bezdech w czasie snu. Oporność na leczenie dotyczy też chorych, u których nadciśnienie tętnicze spowodowane jest chorobami nerek, zwężeniem tętnicy nerkowej lub zaburzeniami endokrynnymi.
Gdy u chorego leczonego z powodu nadciśnienia tętniczego występują duże wahania ciśnienia, w tym również znaczne obniżenie ciśnienia, tak jak w opisanym przypadku, warto wykonać całodobowy pomiar ciśnienia tętniczego i na podstawie wyniku tego badania dobrać leki z uwzględnieniem dawki i godziny podawania leków.
