Okuliści biorący udział w kampanii Polscy Okuliści Kontra Jaskra przez ostatnią dekadę sprawili, że coraz więcej osób jest świadomych tego zagrożenia, a prawie 20 tys. Polaków poddało się specjalistycznym badaniom. W tym roku cykl bezpłatnych badań w ramach akcji Polscy Okuliści Kontra Jaskra odbędzie się już w dniach 8-14 marca w kilkudziesięciu miastach w Polsce. Lista placówek znajduje dostępna jest na stronie tydzienjaskry.pl/lista-gabinetow.
Fot. istockphoto.com
Według Światowego Stowarzyszenia Jaskry na tę chorobę cierpi aż 78 milionów ludzi, a do roku 2040 liczba ta wzrośnie do ponad 111 milionów. Jaskra to – po zaćmie – druga najczęstsza przyczyna utraty wzroku. Choć choroba ta występuje częściej u osób starszych, może także dotknąć młodsze osoby i dzieci. W Polsce na jaskrę choruje około 800 tys. osób, z czego ponad połowa nie została jeszcze zdiagnozowana. A właśnie dzięki wczesnemu wykryciu jaskry można zapobiec utracie wzroku.
Już po raz dziesiąty Polskie Towarzystwo Okulistyczne przyłącza się do globalnej inicjatywy Światowego Tygodnia Jaskry i razem z okulistami z całego kraju organizuje akcję Polscy Okuliści Kontra Jaskra. Między 8 a 14 marca 2026 roku każdy chętny może skorzystać z bezpłatnych badań w placówkach, które włączyły się do akcji. Lista placówek jest już dostępna na www.tydzienjaskry.pl.
Prof. Ewa Mrukwa-Kominek, prezes Polskiego Towarzystwa Okulistycznego mówi: – Intensywnie zapraszamy pacjentów do skorzystania z tej możliwości i – bez żadnego skierowania – przebadania się w kierunku jaskry. Podczas dziewięciu wcześniejszych edycji pomogliśmy 20 tysiącom osób z całej Polski, a blisko 40 procent z nich skierowaliśmy do dalszej diagnostyki i leczenia. Jesteśmy niezmiernie wdzięczni wszystkim gabinetom i przychodniom, które poświęcają swój czas i zasoby, by zorganizować u siebie takie dodatkowe wizyty. Wszyscy bowiem wiemy, że umożliwiając bezpłatne badania, dajemy szansę osobom, które nie mogłyby sobie na to pozwolić. Tylko wspólnymi siłami możemy powstrzymać jaskrę.
I gwałtownie, i podstępnie
Zazwyczaj początkowe objawy jaskry postępują łagodnie. Naszą czujność powinno wzbudzić stopniowe zmniejszenie ostrości widzenia, światłowstręt, częste łzawienie oczu czy niezdiagnozowane bóle głowy. Podczas ataku pojawiają się tęczowe koła wokół źródeł światła, może doskwierać silny ból z towarzyszącymi nudnościami i wymiotami.
Jaskra objawiła się gwałtownie u pani Ewy z Warszawy: – Nagle potwornie rozbolały mnie głowa i oczy, zrobiło mi się słabo. Wezwany internista powiedział, że mam zapalenie zatok i jeśli w ciągu pięciu dni mi nie przejdzie, mam zgłosić się do lekarza. Te pięć dni to był koszmar. Ból był tak straszny, że pojechałam do szpitala i tam w końcu usłyszałam prawidłową diagnozę: ostry atak jaskry! Od tego czasu walczę o zachowanie wzroku.
Najważniejsze są jednak regularne wizyty u okulisty. To dzięki nim można rozpoznać chorobę i zatrzymać jej rozwój. Tak było w przypadku pana Tomasza z Warszawy, projektanta wnętrz, dla którego zmysł wzroku to podstawa egzystencji. Ze względu na potrzebę noszenia okularów do okulisty chodzi regularnie. Jako 45-latek usłyszał, że ma podwyższone ciśnienie w oku i dostał na to odpowiednie krople. Lekarka nie wspomniała jednak, że następstwem takiej sytuacji może być właśnie jaskra, a co za tym idzie utrata wzroku.
– Z zaleceń wnioskowałem, że należy po prostu zużyć krople i tyle – opowiada pan Tomasz. – Po dwóch latach, przy kolejnym okazjonalnym badaniu wzroku pod kątem doboru nowych okularów, okulista zaproponował, by przy okazji zbadać ciśnienie. Wtedy, po dodatkowym badaniu OCT dostałem jednoznaczną diagnozę o zaawansowanej jaskrze obu oczu oraz skierowanie na dodatkowe badania specjalistyczne. Szczęście w nieszczęściu, trafiłem w ręce wspaniałych specjalistów i po kolejnych dwóch latach jestem już po operacjach obu oczu i jak na razie, nie śmiem narzekać, bo funkcjonuję normalnie, a zawodowe zmęczenie oczu traktuję teraz jako jednoznaczny komunikat, że czas na odpoczynek.
Prof. Jacek P. Szaflik, przewodniczący Sekcji Jaskry PTO podkreśla: – Okulistyka rozwija się nieustannie, a postęp, który dokonuje się w leczeniu jaskry, przede wszystkim w technikach mikrochirurgicznych i laserowych, ma realne przełożenie na bezpieczeństwo wzroku naszych pacjentów. Dysponujemy dziś nowoczesnymi metodami terapii, dzięki którym możemy skutecznie hamować postęp choroby i uchronić wielu chorych przed utratą widzenia. Warunkiem powodzenia jest jednak szybka i trafna diagnoza – tylko ona pozwala wdrożyć odpowiednie leczenie i prowadzić je w sposób przemyślany i konsekwentny.
