Wzmożona czujność
Pan Tomasz dodaje: – Dopiero, gdy opowiedziałem rodzinie o mojej diagnozie, moja mama z pewną niefrasobliwością oznajmiła, że ona też od kilku lat bierze na to krople… Nie przypominam sobie, by kiedykolwiek wcześniej wspomniała o tym, lub po prostu nigdy nie wybrzmiało to dla mnie wystarczająco dobitnie. Na pewno jednak nie zdawała sobie sprawy, że to może być dziedziczne i powinienem się regularnie badać. Moi synowie już to wiedzą.
Około 65 proc. przypadków jaskry to spadek po rodzicach, za wystąpienie choroby odpowiadają geny. Rozwojowi jaskry sprzyjają: wiek powyżej 35 lat, niskie ciśnienie ogólne krwi, intensywnie leczone nadciśnienie krwi, migrena, objawy naczynioskurczowe (stale zimne stopy i dłonie), podwyższony poziom ciśnienia w oku czy krótkowzroczność powyżej – 4.0.
Prof. Iwona Grabska-Liberek, inicjatorka akcji, przewodnicząca Sekcji Schorzeń Rogówki PTO dodaje: – Najważniejszą rolę odgrywają pacjenci. Jaskrę, niezależnie od efektów przeprowadzonych zabiegów, należy stale monitorować, współpracować z lekarzami i stosować się do zaleceń lekarzy na każdym etapie. Jaskra jest złożoną, wieloczynnikową chorobą, dlatego w celu osiągnięcia długotrwałych efektów konieczna jest współpraca również z lekarzami innych specjalności: kardiologami, internistami, neurologami czy pediatrami.
W jaskrze kluczowe jest właściwe dopasowanie terapii – tak, aby osiągnąć optymalną skuteczność leczenia przy zachowaniu dobrej tolerancji i komfortu pacjenta. Jeśli chodzi o farmakoterapię jaskry, wybór leczenia powinien być zawsze dostosowany indywidualnie do pacjenta. – U części chorych, szczególnie tych z nadwrażliwością powierzchni oka, dobrym rozwiązaniem mogą być leki generyczne pozbawione konserwantów, które zmniejszają ryzyko podrażnień i poprawiają tolerancję terapii. Inni pacjenci z prawidłową powierzchnią oka – jeżeli dobrze tolerują konserwanty i leki dobrze działają – mogą na nich pozostać.
Również dzieci chorują
Według Światowego Stowarzyszenia Jaskry w grupie czterdziestolatków choruje na jaskrę jedna na 200 osób, a grupie 80-latków co ósma. Co ważne, problem jaskry nie dotyczy wyłącznie osób starszych, bo tak zwyczajowo myśli się o tej chorobie. Jaskra u dzieci może być wrodzona, co oznacza, że już nawet małe dzieci odczuwają objawy jaskry.
Co powinno zaniepokoić rodziców małych dzieci? Dr hab. Wojciech Hautz, Kierownik Kliniki Okulistyki w „Pomniku-Centrum Zdrowia Dziecka” wylicza: – Tak zwane „duże ładne” oczy, łzawienie, światłowstręt, kurcz powiek i niczym nieuzasadniony płacz, co – jak wiemy – oznacza dyskomfort dziecka. Konieczna jest wtedy konsultacja z okulistą.
Pan Bartosz z Gdańska ma dziś 30 lat. Gdy był półtorarocznym dzieckiem, rodzice zauważyli, że ma kłopoty ze wzrokiem. Dopiero dwa lata później – ku zaskoczeniu wszystkich – padła w końcu konkretna diagnoza: jaskra. Przeszedł 34 zabiegi operacyjne, widzi słabo, porusza się z psem przewodnikiem. Jest – jak sam mówi – rzadkim przypadkiem. Ale ważnym, bo przypomina wszystkim, nawet lekarzom, że nie ma czegoś takiego, jak „za młody na jaskrę”.
– Objawy jaskry u młodych osób często się bagatelizuje, przez co dajemy szansę chorobie na jej rozwój – przypomina dr Hautz. – Jak w przypadku jaskry u dorosłych, najważniejsze jest jak najwcześniejsze rozpoznanie choroby. Im wcześniej zastosowane leczenie – u dzieci zawsze operacyjne – tym większa szansa na zachowanie dobrej ostrości wzroku.
Jak skorzystać z badań?
W tym roku 60 gabinetów okulistycznych z 29 miejscowości bierze udział w akcji i otwiera swoje podwoje dla osób, które do tej pory nie miały możliwości, by przebadać się pod kątem jaskry. Liczba ta może się jeszcze zwiększyć, bo kolejne placówki okulistyczne zgłaszają zainteresowanie udziałem w akcji.
Lista gabinetów i przychodni okulistycznych biorących udział w akcji jest już dostępna na stronie www.tydzienjaskry.pl/lista-gabinetow. Każdy pacjent może sprawdzić, gdzie w jego okolicy i w jakich terminach może się bezpłatnie przebadać. Na konkretną wizytę trzeba się umówić telefonicznie w wybranej placówce. Propozycja dotyczy osób, które nie mają zdiagnozowanej jaskry i nie korzystały z opieki okulisty (NFZ) w ciągu ostatniego roku.
Pełny zestaw informacji na temat X edycji akcji Polscy Okuliści Kontra Jaskra znajduje się na stronie www.tydzienjaskry.pl w zakładce „Dla Pacjenta”.
