Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Plamki na zębach

Pytanie nadesłane do redakcji:

Mam plamki na zębach, ale mój dentysta powiedział, że to zdrowe zęby i nic nie trzeba z nimi robić. Zastanawiam się jednak, czy z tych plamek nie powstaną ubytki.

Odpowiedziała:

lek. stom. Wioletta Bereziewicz
Zakład Epidemiologii i Badań Populacyjnych IZP CMUJ w Krakowie
Zakład Stomatologii Zintegrowanej IS CMUJ w Krakowie
Europejskie Centrum Profilaktyki w Krakowie

Szkliwo zębów jest najtwardszą tkanką organizmu człowieka, która w 98% składa się z substancji nieorganicznych (hydroksyapatytów) i w 2% z substancji organicznych. Pełni funkcję ochronną dla zębiny przed wpływem bodźców termicznych, chemicznych i bakteryjnych. Plamy kredowe zaznaczone szczególnie w okolicy szyjek zębów są zarysem uszkodzeń próchnicowych w stadium początkowym1 (ryc. 1). Po zastosowaniu remineralizacji mogą się cofnąć.1 Jeśli remineralizacja się nie powiedzie, wówczas powstanie ubytek próchnicowy, który należy opracować i wypełnić odpowiednim materiałem.

Rycina 1. Białe przebarwienia na zębach szczęki. Pęknięcia szkliwa na dolnych siekaczach (fot. W. Bereziewicz)

Próchnica zębów, choroba infekcyjna związana z płytką nazębną, jest procesem patologicznym wywołanym przez czynniki zewnątrzustrojowe (działanie drobnoustrojów na ulegające fermentacji węglowodany dostarczane z dietą).2 Proces próchnicowy składa się z przebiegających naprzemiennie okresów destrukcji i naprawy toczących się przy powierzchni zęba.2 Ślina jest naturalnym systemem chroniącym szkliwo zębów przed działaniem szkodliwych kwasów (np. napojów o niskim pH, takich jak soki owocowe, lub kwasów organicznych produkowanych przez płytkę bakteryjną podczas fermentacji resztek pokarmu). Bakterie płytki z węglowodanów wytwarzają kwasy, co powoduje miejscowe obniżenie pH (poniżej 5,5 = pH krytyczne) i rozpuszczenie (demineralizację) szkliwa (na zasadzie dyfuzji jonów wapniowych i fosforanowych do płytki i śliny).2 Po powrocie pH neutralnego (ślina nasycona jonami wapniowymi i fosforanowymi przyczynia się do dyfuzji uprzednio rozpuszczonych minerałów zęba z powrotem do szkliwa) zmienia się kierunek dyfuzji jonów i występuje remineralizacja (odbudowa/naprawa).2 Powstaje nowa „powłoka” kryształu o budowie podobnej do fluoroapatytu (jest on bardziej odporny na atak kwasów w porównaniu z hydroksyapatytem szkliwa).2 Remineralizacja jest możliwa dzięki wyrównaniu równowagi mineralnej w jamie ustnej. Wiadomo, że niski poziom fluorków ma wpływ na kryształy szkliwa - znacząco hamuje rozpuszczanie substancji mineralnej (np. fluorki w pastach do zębów, płynach do płukania jamy ustnej).2

Przebieg próchnicy jest modyfikowany przez ilość śliny i jej składniki oraz obecność jonów fluorkowych.2 Podsumowując, warto pamiętać, iż miejscowy mechanizm działania fluoru polega na hamowaniu demineralizacji i aktywności bakteryjnej oraz zwiększeniu remineralizacji.2 Dlatego tak ważna jest profilaktyka próchnicy, która powinna się opierać na:

  • zmianie nawyków związanych z prawidłowym odżywianiem (wyeliminowaniu cukru z pożywienia, unikaniu pojadania między posiłkami)
  • higienie jamy ustnej (optymalna pielęgnacja to czyszczenie zębów po każdym posiłku, a przynajmniej dwa razy dziennie – rano i wieczorem po ostatnim posiłku)
  • stosowaniu dodatkowych preparatów przywracających równowagę mineralną szkliwa zębów (np. płynne szkliwo GC Tooth Mousse – zawierające kompleks Recaldent CPP-ACP – fosfopeptyd kazeiny – amorficzny fosforan wapnia) lub preparatów z fluorem (stosowane w domu w postaci past np. Fluorożel, Elmex żel z amino fluorkiem, płynów, nici lub stosowane w gabinecie stomatologicznym lakiery np. Duraphat, Fluor Protector)
  • regularnych wizytach kontrolnych u lekarza stomatologa co 6 miesięcy

Piśmiennictwo:

  1. Potoczek S.: Stomatologia zachowawcza. Cz. II. Stomatologia Praktyczna 3. Wyd. 1, Urban & Partner, Wrocław 1995: 43
  2. Jańczuk Z.: Stomatologia zachowawcza – zarys kliniczny. Podręcznik dla studentów stomatologii. Wyd. 3 rozszerzone, Wydaw. Lekarskie PZWL, Warszawa 2008: 201 227

29.07.2015

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Jak pojechać do sanatorium?
    Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można skorzystać z sanatorium bez zakwaterowania?
  • Jak długo ważna jest recepta w 2020?
    Pacjent, który otrzymał receptę od lekarza, musi pamiętać, że nie jest ważna bezterminowo. Każda recepta ma ściśle określony czas, w którym można ją zrealizować. Dotyczy to zarówno recepty w formie „papierowej”, jak i tzw. e-recepty.