Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Plomby amalgamatowe

lek. stom. Wioletta Bereziewicz
Zakład Epidemiologii i Badań Populacyjnych IZP CMUJ w Krakowie
Zakład Stomatologii Zintegrowanej IS CMUJ w Krakowie
Europejskie Centrum Profilaktyki w Krakowie

Czy to prawda, że nie powinno się mieć więcej niż 7 plomb amalgamatowych?

Ze względu na skład amalgamaty dzielą się na konwencjonalne z fazą gamma 2 (niskomiedziowe) i wolne od fazy gamma 2 (wysokosrebrowe, niskosrebrowe). Te pierwsze to amalgamaty srebrowo-cynowe.3 Cząsteczki tego stopu po połączeniu się z rtęcią tworzą fazę srebrowo-rtęciową (gamma 1), a potem cynowo-rtęciową (gamma 2) i srebrowo-cynową.3 Natomiast amalgamaty wysokosrebrowe wolne od fazy gamma 2 zawierają 70% srebra, 18% cyny i 12% miedzi, niskosrebrowe wolne od fazy gamma 2 zawierają 60% srebra, 28% cyny i 11-13% miedzi, a wysokomiedziowe wolne od fazy gamma 2 zawierają 41-50% srebra, 27-31% cyny i 29-39% miedzi.3 Wg zaleceń American Dental Association, Federation Dentaire Internationale i International Standard Organization konwencjonalny amalgamat powinien mieć następujący skład: srebro 65%, cyna 29%, miedź 6%, cynk 2% i rtęć 3%.3 W badaniach wykazano, że w ciągu 9 dni po wypełnieniu amalgamatem wysokomiedziowym wolnym od fazy gamma 2 we krwi i moczu badanych pacjentów nie ma nawet śladu rtęci niezależnie od liczby założonych wypełnień.3 Ulepszone amalgamaty bez fazy gamma 2 zawierające do 30% miedzi są uznane za bezpieczne.3

Rycina 1. Wypełnienie amalgamatowe zęba drugiego przedtrzonowego w żuchwie
(fot. W. Bereziewicz)

Zgodnie z prawem Rebla zaleca się, by nie przekraczać liczby 7 wypełnień średniej wielkości u jednego pacjenta. Mimo że przeciętna absorpcja rtęci u pacjentów z wypełnieniami amalgamatowymi wynosi 1-2 µg w ciągu 24 godzin - jest to zaledwie 10% normalnego spożycia codziennego rtęci z pożywienia, powietrza i wody (L.E. Nyman).3

Tabela 1. Testy fizyczne materiałów do wypełnień w porównaniu ze szkliwem i zębiną wg Otta3

materiałwytrzymałość na zgięcie w MPamoduł zgięciowo-zgięciowytwardość wg skali Vickersaodporność na ściskaniewspółczynnik rozszerzalności cieplnej
kompozyt60-1602,5-12200-1200300-40050-70
amalgamat65-10040-501500-1600360-60022-28
porcelana80-12050-705000-6000120-20012-14
szkliwo-20-1002000-4500200-40011-12
zębina-12-20600-800250-3508-9

Z powyższej tabeli wynika, że żadnego z tych materiałów (kompozytu, amalgamatu, porcelany) nie można porównać ze szkliwem tak, aby uzyskać idealną zgodność materiałów ze wszystkimi 5 cechami fizycznymi. Amalgamaty charakteryzują się jednak większą twardością i odpornością na ściskanie oraz wyższym modułem zgięciowo-zgięciowym niż materiały kompozytowe (stosowane do wypełnień estetycznych) oraz mniejszym współczynnikiem rozszerzalności cieplnej. Duża wytrzymałość mechaniczna i stosunkowo mniejsza wrażliwość amalgamatów na wilgoć tłumaczy ich powszechne stosowanie jako materiał do wypełnień ubytków w zębach bocznych mlecznych i stałych.1 W piśmiennictwie podaje się, że miejscowa reakcja na rtęć stanowiącą składnik wypełnień amalgamatowych może spowodować odczyny liszajowe w jamie ustnej.2

Jedynym przeciwwskazaniem do zastosowania wypełnień amalgamatowych jest ciąża.3 Amerykańscy badacze (Mackert i wsp., 1991 r.), porównując dwie grupy osób z wypełnieniami amalgamatowymi i bez nich, stwierdzili, że wypełnienia amalgamatowe nie mają żadnego ujemnego wpływu na układ odpornościowy.3 Obecnie nie ma niepodważalnych dowodów na związek między wypełnieniami amalgamatowymi, a chorobami ogólnoustrojowymi.2-4

Piśmiennictwo:

Szpringer-Nodzak M., Wochna-Sobańska M.: Stomatologia wieku rozwojowego. Wyd. 4, Wydaw. Lekarskie, Warszawa 2007: 418 419
Lamey P.J., Lewis M.A.: Choroby jamy ustnej w ogólnej praktyce stomatologicznej. Wyd. 1, tłum. i red. Kaczmarek U., Wydaw. Medyczne Sanmedica, Warszawa 1995: 41 61
Jańczuk Z.: Stomatologia zachowawcza – zarys kliniczny. Podręcznik dla studentów stomatologii. Wyd. 3 rozszerzone, Wydaw. Lekarskie PZWL, Warszawa 2008: 83 88
Felton A., Chapman A., Felton S.: Zdrowie jamy ustnej. Edukacja i promocja. Wyd. 1, Wydaw. Lekarskie PZWL, Warszawa 2011
09.03.2016

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Jak pojechać do sanatorium?
    Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można wybrać sobie miejsce, do którego chce się jechać i termin wyjazdu? Czy można skorzystać z sanatorium bez zakwaterowania?
  • Jak długo ważna jest recepta w 2020?
    Pacjent, który otrzymał receptę od lekarza, musi pamiętać, że nie jest ważna bezterminowo. Każda recepta ma ściśle określony czas, w którym można ją zrealizować. Dotyczy to zarówno recepty w formie „papierowej”, jak i tzw. e-recepty.