17 listopada w Krakowie odbyła się konferencja szkoleniowa pt. „Wiele wymiarów FASD – z perspektywy specjalistów”. W całodziennym spotkaniu wzięło udział ponad sto osób.
Fot. www.istockphoto.com/Nenov
Zebrani w sali konferencyjnej hotelu Galaxy w czasie czterech sesji wykładowych mogli wysłuchać kilkunastu wystąpień. Poruszano tematy m.in. z zakresu diagnostyki, rehabilitacji, psychologii rodzinnej i społecznej.
O konsekwencjach neurorozwojowych spowodowanych używaniem alkoholu mówił dr n. med. Maciej Pilecki. W czasie swojego wystąpienia podkreślił, że w Polsce około 80% dorosłych używa alkoholu. Po alkohol – mimo obowiązujących zakazów – sięgają także nieletni, w tym m.in. 84% gimnazjalistów klas trzecich i 96% uczniów II klas ponadgimnazjalnych. Prelegent zwrócił uwagę także na wzrastający wskaźnik spożycia alkoholu wśród dziewcząt.
Pilecki zaznaczył, że dla neurorozwoju bardzo istotny jest moment, w którym po raz pierwszy sięga się po alkohol. – Jeśli pije się od około 13. roku życia, to prawdopodobieństwo nadużywania alkoholu drastycznie wzrasta już w 17. roku życia – mówił do zebranych.
Odnosząc się do zagadnienia picia kobiet w ciąży, Pilecki podkreślił, że umiarkowane picie ma „istotny wpływ” na zachowanie dziecka po porodzie, a picie powyżej 4 dawek jednorazowo ma wpływ na poznawcze wartości dzieci. Ponadto wykładowca podkreślił, że u niektórych z badanych dzieci, u których stwierdzono najniższe z umiarkowanego narażenia na alkohol, występowały takie niepokojące zachowania, jak nasilona potrzeba uwagi, problemy z regulacją zachowań czy gorsza umiejętność zabawy.
Jak mówił wykładowca, kobiety, które planują ciążę, nie powinny sięgać po alkohol nawet do pół roku przed planowanym poczęciem.
Światowe kryteria diagnostyczne FASD dla zebranych porównała lek. Katarzyna Dyląg. W swoim wystąpieniu wskazała na kierunki rozwoju kryteriów diagnostycznych. Są wśród nich m.in. opracowanie siatek centylowych dla poszczególnych populacji oraz lip-philtrum guide dla poszczególnych etniczności. Ponadto istotne jest określenie roli wzrostu w patofizjologii FASD, a także ujednolicenie kryteriów do celów badawczych oraz stworzenie rekomendacji dla poszczególnych krajów.
Dr Zofia Szepczyńska mówiła o różnicowaniu zaburzeń autyzmu, ADHD i FASD. Prelegentka podkreśliła, że nie ma przeciwwskazań do łączenia diagnoz autyzmu, ADHD oraz FASD, jednak wymaga to wnikliwej analizy. Szczególnie istotna jest analiza sytuacji dziecka z trudną historią opiekuńczo-rodzinną.
Wśród objawów, które występują zarówno w przypadku FASD, jak i autyzmu, dr Szepczyńska wymieniła m.in. zdecydowane trudności w funkcjonowaniu szkolnym, w tym w nabywaniu wiedzy, niezharmonizowany rozwój poznawczy, trudności w myśleniu przyczynowo-skutkowym oraz zaburzenia koordynacji ruchowej.
– Tych cech wspólnych jest dość sporo, więc nie jest łatwo zadecydować o tym, że mając jednocześnie objawy jednego i drugiego zaburzenia, postawimy tylko jedno rozpoznanie – mówiła.
Dr Szepczyńska mówiła także o objawach rozłącznych FASD i autyzmu. Do objawów tego pierwszego zaliczyła m.in. zaburzenia pamięci oraz deficyty w umiejętnościach matematycznych. – Tego państwo nie znajdziecie pośród objawów autyzmu – wskazała. Z kolei wśród objawów autyzmu wyróżniła zaburzenia w komunikacji niewerbalnej, zaburzenia dialogowania, bierność w kontakcie, trudności w naśladowaniu i współdziałaniu oraz brak zabaw tematycznych i schematyczność w działaniu.
Jak podkreśliła w swoim wystąpieniu, etiologia ADHD i autyzmu nie jest w pełni wyjaśniona. Przyczyną jest najprawdopodobniej jednoczesne wystąpienie czynników genetycznych i środowiskowych, przy wyraźnym udziale tych pierwszych.
Organizatorem konferencji był Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Dziecięcy im. św. Ludwika w Krakowie oraz Miejskie Centrum Profilaktyki Uzależnień w Krakowie. Wzięło w niej udział około stu specjalistów: pediatrów, psychiatrów, psychologów i logopedów z całego kraju.
Medycyna Praktyczna objęła patronat nad tym wydarzeniem.
