×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Skurczowe bóle brzucha

Pytanie nadesłane do redakcji

Nadwrażliwość jelit – jak pozbyć się bolesnych skurczy?

Odpowiedziała

lek. med. Magdalena Przybylska-Feluś
Klinika Gastroenterologii i Hepatologii UJCM w Krakowie

Przyczyn skurczowych bólów brzucha jest dużo i obejmują one głównie przyczyny z przewodu pokarmowego, ale także np. z układu moczowego czy u kobiet z układu rodnego. Zasadnicze pytanie, to gdzie w obrębie jamy brzusznej są zlokalizowane skurcze, w jakich okolicznościach się one pojawiają i czy ich przyczyna została wyjaśniona.

Drugim ważnym pytaniem jest co rozumiemy przez nadwrażliwość jelit – często jest to określenie używane zarówno dla alergii, nietolerancji pokarmowych, jak i zespołu jelita drażliwego.

W przypadku alergii bądź nietolerancji pokarmowych (nie są to tożsame określenia) postępowaniem z wyboru jest unikanie pokarmów/substancji, które wywołują reakcje alergiczne/nietolerancję.

W przypadku zespołu jelita drażliwego postępowanie niefarmakologiczne polega na tzw. higienicznym spożywaniu posiłków, czyli diecie łatwostrawnej (z wykluczeniem potraw tłustych, wzdymających), spokojnym spożywaniu posiłków, posiłki powinny był nieobfite, ale często spożywane. U osób z towarzyszącymi biegunkami konieczne jest zmniejszenie ilości błonnika pokarmowego w diecie; w przypadku towarzyszących zaparć, odwrotnie, należy zwiększyć ilość błonnika oraz zadbać o regularne wypróżnienia. Większość osób ma pokarmy, które nasilają dolegliwości – tu ważna jest samoobserwacja. Doraźnie można stosować leki dostępne bez recepty, np. leki rozkurczające (np. preparaty drotaweryny), leki zmniejszające wzdęcia (simetikon, dimetikon). W przypadku przewlekających się skurczy konieczny jest kontakt z lekarzem.

Pragnę zwrócić uwagę, że bolesne skurcze mogą być także objawem innych chorób w obrębie jamy brzusznej. Dlatego, jeśli ból nie reaguje na stosowane „domowe” postępowanie, konieczna jest konsultacja lekarska mająca na celu diagnostykę i wdrożenie leczenia (w tym lekami na receptę). Zarówno bolesne skurcze, jak i inne bóle w obrębie jamy brzusznej należy rozpatrywać pod kątem innych objawów (jak np. zmiany masy ciała, nudności, wymioty, zmiana rytmu wypróżnień).

Podstawowe pytania lekarza odnoszące się do bólu mają na celu określenie lokalizacji bólu (w trakcie wizyty można pokazać ręką, gdzie boli), jego charakteru (czy ból jest stały, ostry, tępy, kolkowy itp.), promieniowania, czynników wpływających na jego nasilenie, czasu trwania i innych objawów towarzyszących.

Często konieczna jest wiedza na temat innych chorób pacjenta i zażywanych przez niego lekach, wywiadu rodzinnego (choroby w rodzinie).

Wielu pacjentów twierdzi, że ogrom pytań zadawanych przez lekarza wydaje się zbędna, ale spojrzenie na całego chorego pozwala, np. na połączenie ze sobą pozornie niezwiązanych objawów i przybliżenie pełnej diagnozy.

W badaniu fizykalnym brzucha, lekarz określa wygląd brzucha, bolesność podczas palpacji (dotykania), opukiwania, obecność oporów w jamie brzusznej, osłuchuje ruchy jelita. Często konieczne jest badanie per rectum, czyli badanie przez odbyt.

Na podstawie wywiadu i badania fizykalnego zapada decyzja co do dalszej diagnostyki (np. badania z krwi, badania obrazowe) i leczenia. W niektórych chorobach wywiad (objawy, odchylenia w badaniu fizykalnym) są bardzo charakterystyczne i postawienie diagnozy jest szybkie, w innych przypadkach proces diagnostyczny może być dłuższy.

Piśmiennictwo:

Dubiel J.P.: Propedeutyka chorób wewnętrznych. Część II, wyd. IV, skrypt Akademii Medycznej im. M. Kopernika w Krakowie.

06.12.2013

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.