Ponieważ możliwości produkcyjne są ograniczone i przynajmniej w pierwszym sezonie liczba dawek szczepionek pandemicznych nie wystarczy dla wszystkich zainteresowanych, WHO dbając o sprawiedliwy i równy dostęp do szczepień dla osób najbardziej zagrożonych ciężkimi konsekwencjami zachorowania, zaleciła producentom, aby dystrybucja odbywała się poprzez zamówienia rządowe.
Tylko rządy posiadają bowiem odpowiednie instrumenty oddziaływania w zakresie zdrowia publicznego, aby sprawnie zorganizować kampanię szczepień przeciwko grypie pandemicznej i dotrzeć w krótkim czasie do wszystkich osób z grup największego ryzyka, a także aktywnie zachęcić najbardziej zagrożonych obywateli do poddania się szczepieniu. Taka kampania będzie bowiem tym skuteczniejsza, im więcej najbardziej zagrożonych osób podda się szczepieniu. Rząd decyduje także, które kluczowe służby państwowe objąć kampanią szczepień, aby zabezpieczyć sprawne funkcjonowanie newralgicznych sektorów państwa na czas pandemii grypy.
W zdecydowanej większości krajów na świecie szczepionki przeciwko aktualnej grypie pandemicznej są dystrybuowane poprzez rządy, a kampanie są organizowane przez Ministerstwa Zdrowia i odpowiednie, podległe im służby. Szczepienia nie są jednak obowiązkowe, a każdy obywatel po uzyskaniu odpowiednich informacji sam podejmuje ostateczną decyzję. Powierzenie organizacji kampanii szczepień rządom umożliwia także sprawne i sprawiedliwe wykorzystanie niezużytych dawek deficytowego preparatu, które mogą być skierowane dla chętnych osób spoza grup największego ryzyka lub przekazane innym krajom, w których szczepionek zabrakło lub których nie stać na ich zakup (kraje rozwijające się). Dopuszczenie, przynajmniej w pierwszym sezonie, szczepionek pandemicznych do wolnej sprzedaży mogłoby skutkować spekulacją lub koniecznością zniszczenia niewykorzystanych dawek.
Wiele szczepionek pandemicznych (np. 2 z 3 zarejestrowanych przez EMEA w Europie) jest dostępnych tylko w opakowaniach wielodawkowych, przeznaczonych do masowych akcji szczepień, i nie nadają się do sprzedaży w aptekach. Ograniczenie produkcji tylko do takich opakowań prawdopodobnie wynikało z konieczności wyprodukowania bardzo dużej liczby dawek w ciągu krótkiego czasu, bo produkcja opakowań wielodawkowych jest szybsza i tańsza. W Europie tylko jedna szczepionka pandemiczna zarejestrowana lokalnie na Węgrzech, dostępna wyłącznie w opakowania jednodawkowych, została tam dopuszczona do sprzedaży w aptekach.
Na pytanie odpowiedział
Dr med. Jacek Mrukowicz
Medycyna Praktyczna
Autorzy odpowiedzi oraz Medycyna Praktyczna nie ponoszą odpowiedzialności za jakiekolwiek szkody pośrednio lub bezpośrednio związane z informacjami zawartymi w niniejszej odpowiedzi. W każdym przypadku ostateczną decyzję dotyczącą postępowania oraz leczenia należy podejmować indywidualnie po ocenie pacjenta przez lekarza.
