Estradiol

Estradiol jest hormonem naturalnie wytwarzanym w organizmie kobiety.

17-β-estradiol jest naturalnym hormonem syntetyzowanym i uwalnianym w 95% przez komórki ziarniste jajnika. W niewielkiej ilości powstaje także w tkankach docelowych oraz w wyniku przemian dehydroepiandrosteronu (DHEA) i testosteronu poza jajnikiem. Estradiol działa za pośrednictwem swoistych receptorów, a głównymi narządami docelowymi są: narządy płciowe, gruczoł sutkowy, podwzgórze i przysadka. Stężenie hormonu w surowicy zależy od fazy cyklu i u kobiet w wieku rozrodczym waha się w granicach 60–1300 pmol/l. Estrogeny warunkują drugo- i trzeciorzędowe cechy płciowe u kobiet: pobudzają rozwój macicy, jajowodów, pochwy, zewnętrznych narządów płciowych i gruczołów sutkowych. W endometrium (błona śluzowa macicy) wywołują zmiany proliferacyjne (rozrastanie), powodują zwiększenie masy mięśnia macicy, a poprzez pobudzenie syntezy prostaglandyn zwiększają jej pobudliwość skurczową; pobudzają wydzielanie śluzu szyjkowego z jednoczesnym rozkurczaniem błony mięśniowej szyjki macicy, umożliwiając penetrację plemników. W pochwie wywołują wzrost, dojrzewanie i złuszczanie komórek nabłonka. W sutku pobudzają rozwój podścieliska i tkanki tłuszczowej oraz wzrost nabłonka kanalików i pęcherzyków gruczołowych. Wpływ ogólnoustrojowy estradiolu przejawia się działaniem: kościotwórczym, pobudzającym syntezę białek w wątrobie, zwiększającym wytwarzanie tlenku azotu, prostacykliny oraz hamującym wytwarzanie tromboksanu i endoteliny, zmniejszającym stężenie frakcji LDL cholesterolu, zwiększającym stężenie frakcji HDL (z wyjątkiem estradiolu stosowanego przezskórnie), VLDL i triglicerydów. Estradiol zwiększa w surowicy stężenie czynnika krzepnięcia VII oraz białka C, zmniejsza stężenie inhibitora aktywatora plazminogenu 1, fibrynogenu i antytrombiny III. Wpływa na biosyntezę tłuszczów, białek, zasad purynowych i pirymidynowych, zmniejsza stężenie glukozy na czczo; zwiększa przepuszczalność błon komórkowych poprzez większe nawodnienie – poprawia elastyczność skóry i stan błon śluzowych. Wpływa na rozmieszczenie tkanki tłuszczowej (ukształtowanie sylwetki kobiecej). Działa korzystnie na stan psychiczny i emocjonalny oraz libido. Estradiol można podawać doustnie, domięśniowo, przezskórnie, donosowo i dopochwowo. Wchłania się z przewodu pokarmowego, skóry i błon śluzowych.

Estradiol jest wskazany do stosowania w następujących przypadkach: hormonalna terapia zastępcza w przypadku hipogonadyzmu u kobiet (pierwotny i wtórny brak miesiączki), zespołu pokastracyjnego, objawów wypadowych u kobiet w okresie około- i pomenopauzalnym lub w przypadku osteoporozy u kobiet wywołanej niedoborem estrogenów. Dopochwowo stosuje się go w zanikowym zapaleniu pochwy zależnym od niedoboru estrogenów.

Po podaniu domięśniowym powoli się wchłania z miejsca wstrzyknięcia. Po wchłonięciu w ok. 50% wiąże się z białkami osocza. W trakcie „pierwszego przejścia” przez wątrobę jest szybko metabolizowany do mniej czynnych metabolitów – estriolu i estronu. Dostępność biologiczna estradiolu podanego doustnie wynosi ok. 5–7%. Biologiczny okres półtrwania w osoczu wynosi ok. 7 godzin. Wydalany jest głównie z moczem w postaci metabolitów (siarczanów, glukuronianów), częściowo w postaci niezmienionej.

Estradiol stosuje się w postaci preparatów jednoskładnikowych (wskazania do ich stosowania zapisano powyżej) oraz preparatów złożonych z innymi hormonami, stosowanych najczęściej jako hormonalna terapia zastępcza.

Osoby z predyspozycją do występowania chorób zakrzepowo-zatorowych nie powinny stosować estradiolu i innych leków z tej grupy. Estradiol osłabia działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych. Ze względu na ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych należy zachować ostrożność w przypadkach, gdy konieczne jest unieruchomienie chorej (na przykład w wyniku złamania nogi).

Estradiolu nie wolno stosować u kobiet w ciąży, przed rozpoczęciem leczenia należy wykonać test ciążowy w celu wykluczenia tego stanu.

Przeczytaj też artykuły

Preparaty na rynku polskim zawierające estradiol

Climara-50 (system transdermalny) Divigel (żel) Estreva (żel) Estrofem (tabletki powlekane) Estrofem mite (tabletki powlekane) Lenzetto (aerozol przezskórny, roztwór) Systen 50 (system transdermalny) Vagifem (tabletki dopochwowe) Vagirux (tabletki dopochwowe)

Zobacz substancje złożone zawierające estradiol

Zbiórka dla szpitali w Ukrainie!
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.
Poradnik świadomego pacjenta
  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.