Jodopowidon (opis profesjonalny)

Działanie

Mechanizm działania
Jodowany poliwinylopirolidon, zaliczany do jodoforów. Nie barwi trwale skóry wskutek wiązania jodu przez wielkocząsteczkowy nośnik. W porównaniu z roztworami wodnymi jodu słabiej drażni tkanki i działa bardzo słabo korodująco. Uwolniony z kompleksu jod wykazuje działanie bakteriobójcze na bakterie Gram-dodatnie i Gram-ujemne, prątki, wirusy, grzyby, drożdżaki, pierwotniaki oraz zarodniki, nie powodując powstawania oporności. Większość form wegetatywnych drobnoustrojów zostaje zabita w ciągu 15–30 s. Aktywność niszcząca utrzymuje się przez pewien czas, i dzięki temu preparat ma przedłużone działanie. Jodowany związek powidonu wykazuje mniejszą aktywność niż wolny jod, jednak jest także mniej toksyczny. W kontakcie ze skórą lub błonami śluzowymi preparat rozpada się powoli, uwalniając nieorganiczny jod. W porównaniu z roztworami alkoholowymi roztwory wodne wykazują słabsze działanie drażniące, gdyż kryształki jodu nie wytrącają się na skórze i nie wykazują działania utleniającego.

Wskazania

Zakażenia skóry i błon śluzowych
Profilaktyka oraz leczenie zakażeń skóry i błon śluzowych, w tym jamy ustnej, wywołanych przez bakterie, grzyby i wirusy, jak również ran, otarć, oparzeń i owrzodzeń troficznych.

Zapalenie pochwy, przygotowanie pochwy do zabiegów
Ostre i przewlekłe zapalenie pochwy spowodowane drożdżycą, rzęsistkowicą, niespecyficznymi i mieszanymi zakażeniami (np. Gardenella vaginalis), przygotowanie pochwy przed zabiegami chirurgicznymi lub diagnostycznymi.

Dezynfekcja
Dezynfekcja skóry przed wprowadzeniem igły lub cewnika oraz przed zabiegami chirurgicznymi.
Całkowita i częściowa dezynfekcja chorego przed operacją (kąpiel antyseptyczna).

Dodatkowo
Stosowany również do pędzlowania ubytków próchniczych, odkażania rąk, dezynfekcji instrumentów chirurgicznych, sprzętu i pomieszczeń szpitalnych i laboratoryjnych. Znajduje szerokie zastosowanie w chirurgii, dermatologii, pediatrii, urologii, ginekologii, stomatologii i w innych działach medycyny.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na związki jodu, nadczynność lub inne objawowe choroby tarczycy, zaburzenia czynności nerek, opryszczkowe zapalenie skóry Duhringa. Nie stosować przed i po terapii radioaktywnym izotopem jodu.

Scyntygrafia, leczenie radioaktywnym izotopem jodu
Nie stosować przed wykonaniem scyntygrafii oraz przed leczeniem raka tarczycy radioaktywnym izotopem jodu.

Lit
Nie stosować u osób przyjmujących preparaty litu.

Ciąża, karmienie piersią, noworodki
Nie zaleca się stosowania w ciąży, okresie karmienia piersią oraz u niemowląt; należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz monitorować czynność tarczycy.

Odkażanie pępowiny
Nie zaleca się stosowania do odkażania pępowiny ze względu na znaczące zwiększenie stężenia jodu w surowicy noworodka.

Czynność tarczycy
W przypadku konieczności dłuższego stosowania (powyżej 14 dni) lub na duże powierzchnie skóry należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka oraz monitorować czynność tarczycy, również po zakończeniu leczenia (do 3 mies.).

Interakcje

Reakcje utleniania i redukcji
Lek może reagować z białkami i innymi nieutlenionymi związkami organicznymi, prowadząc do osłabienia ich działania. Nie stosować równocześnie z preparatami o właściwościach utleniających lub redukujących jak również zawierającymi alkaloidy.

Rtęć, srebro, nadtlenek wodoru, inne środki antyseptyczne, taurolidyna
Preparatów zawierających rtęć, srebro, nadtlenek wodoru, inne środki antyseptyczne czy taurolidynę nie należy stosować równocześnie z jodopowidonem.

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych
Lek może zmniejszać wychwyt jodu przez tarczycę i przez to wpływać na wyniki testów czynnościowych tego narządu; zaleca się zachowanie 1–2-tygodniowego odstępu między zakończeniem stosowania leku a scyntygrafią tarczycy.
Powidon jodowany może wpływać na niektóre testy wykrywające obecność krwi i glukozy w kale lub w moczu dając fałszywie dodatnie wyniki (np. test z toluidyną wykrywający obecność hemoglobiny oraz glukozy w stolcu i w moczu).

Stosowanie przewlekłe
Należy unikać przewlekłego stosowania jodopowidonu, zwłaszcza na duże obszary skóry, u osób leczonych solami litu.

Działania niepożądane

Rzadko skórne reakcje nadwrażliwości, takie jak kontaktowa alergia typu późnego, przebiegająca ze świądem, rumieniem i pęcherzykami. W pojedynczych przypadkach ostra, uogólniona reakcja anafilaktyczna.

Długotrwałe stosowanie na duże rany i rozległe oparzenia może powodować zwiększenie stężenia jodu w surowicy krwi; może dochodzić do wystąpienia zaburzeń równowagi elektrolitowej, kwasowo-zasadowej, osmolarności osocza w postaci kwasicy metabolicznej oraz podwyższonego stężenia sodu we krwi.

Ponadto: podrażnienie i obrzęk powiek, pieczenie lub ból w ustach oraz gardle, ślinotok, biegunka, obrzęk płuc. W pojedynczych przypadkach u pacjentów z chorobami tarczycy w wywiadzie może wystąpić indukowana jodem nadczynność tarczycy z takimi objawami jak: tachykardia czy niepokój. Dodatkowo: zaburzenia czynności nerek w postaci ostrej niewydolności nerek.

Przedawkowanie
Przedawkowanie może prowadzić do powstawania wola z objawami niedoczynności lub nadczynności tarczycy oraz trudności w oddychaniu włącznie z obrzękiem płuc. Mogą wystąpić inne objawy ogólne takie jak: metaliczny smak w ustach, podrażnienie i obrzęk powiek, pieczenie lub ból w ustach oraz gardle, ślinotok, biegunka, bezmocz, zapaść krążeniowa, obrzęk krtani, zaburzenia metaboliczne. Leczenie objawowe i podtrzymujące; w przypadku połknięcia podać kilka szklanek mleka, rozpuszczonego w wodzie białka jaj, wodną zawiesinę skrobi lub roztwór tiosiarczanu sodu.

Ciąża i laktacja

Należy unikać stosowania w ciąży i okresie karmienia piersią; jeżeli leczenie jest konieczne, należy monitorować czynność tarczycy u matki i u dziecka. Jod wchłonięty do organizmu matki przenika przez łożysko oraz do pokarmu kobiecego.

Dawkowanie

Miejscowo w postaci maści, kremu, żelu lub roztworu 1–10% 1–2 ×/d nie dłużej niż przez 14 dni.

W przypadku całkowitej i częściowej dezynfekcji chorego przed operacją rozprowadzić równomiernie 1% roztwór na ciele chorego i pozostawić co najmniej na 2 min, a następnie spłukać letnią wodą.

W postaci globulek dopochwowych zwykle 1 ×/d nie dłużej niż przez 14 dni; niekiedy lek stosuje się 2 ×/d przez dłuższy okres.

Uwagi

Korozja
Unikać kontaktu powidonu z przedmiotami srebrzonymi, miedzianymi, aluminiowymi (słabe działanie korodujące). Może być stosowany do dezynfekcji przedmiotów ocynkowanych i ze stali nierdzewnej.

Barwienie przedmiotów
W małym stopniu barwi przedmioty dezynfekowane.

Odkażanie pępowiny
Nie zaleca się stosowania do odkażania pępowiny ze względu na znaczące zwiększenie stężenia jodu w surowicy noworodka.

Przeczytaj też artykuły

Preparaty na rynku polskim zawierające jodopowidon

Betadine (maść) Betadine - roztwór na skórę (płyn) Betadine VAG (globulki dopochwowe) Braunol 2000 (płyn) Braunovidon (maść) Jodi Gel 10% (żel) PV Jod 10% (roztwór)

Zobacz substancje złożone zawierające jodopowidon

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Zachorowania w Polsce - aktualne dane

Covid - aktualne dane
Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.