Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Rozwarstwienie siatkówki

prof. dr hab. med. Marek Prost
Centrum Okulistyki Dziecięcej w Warszawie
Rozwarstwienie siatkówki

Co to jest i jakie są przyczyny?

Rozwarstwienie siatkówki to choroba polegająca na rozszczepieniu jej warstw (zob. Budowa narządu wzroku – warstwy siatkówki). Jednocześnie dochodzi do przerwania połączeń między komórkami nerwowymi w siatkówce. Najczęściej występująca jej postać u dzieci (tzw. wrodzone lub młodzieńcze rozwarstwienie) jest dziedziczona w sposób sprzężony z chromosomem X. Zidentyfikowano gen (XLRS1) odpowiedzialny za wystąpienie choroby. W tej samej grupie wiekowej o wiele rzadziej występuje zwyrodnieniowa postać rozwarstwienia, która jest chorobą nabytą i powstaje na przykład po długotrwałym odwarstwieniu siatkówki w wyniku zmian degeneracyjnych w jej obrębie.

Jak często występuje?

Wrodzone rozwarstwienie siatkówki to choroba występująca dość rzadko. Jej częstość występowania szacuje się na 1 przypadek na 5 000–25 000 osób w populacji.

Jak się objawia?

Pierwsze objawy występują zazwyczaj około 5.–10. roku życia i polegają na pogorszeniu ostrości wzroku.

Co robić w razie wystąpienia objawów?

Rozwarstwienie siatkówki może być rozpoznane i leczone tylko przez lekarza okulistę.

Jak lekarz stawia diagnozę?

Lekarz okulista stawia diagnozę na podstawie wyniku wziernikowania dna oka (zob. Wziernikowanie dna oka). U 100% chorych w plamce w dnie oka widoczne są torbielowate zmiany rozwarstwieniowe, układające się w obraz przypominający „koło rowerowe”. Objaw ten jest bardzo charakterystyczny i stanowi podstawę rozpoznania wrodzonego rozwarstwienia siatkówki. U 50% chorych dodatkowo występuje obwodowe rozwarstwienie w postaci bardzo cienkich welonów z naczyniami krwionośnymi poruszającymi się przy ruchach gałki. Czasami w obrębie rozwarstwionej siatkówki widać otwory. Powikłaniami choroby są krwotoki do ciała szklistego i odwarstwienie siatkówki.

Wrodzone rozwarstwienie siatkówki
Ryc. 1. Wrodzone rozwarstwienie siatkówki. W plamce widoczne są torbielowate zmiany rozwarstwieniowe układające się w obraz „koła rowerowego”.

Jakie są sposoby leczenia?

Obecnie nie ma możliwości leczenia zmian w plamce związanych z rozwarstwieniem siatkówki. W przypadku powiększania się obszaru obwodowego rozwarstwienia można wykonać zabieg laserowy w siatkówce w celu zahamowania progresji zmian.

Czy możliwe jest całkowite wyleczenie?

Jak już wspomniano, na obszarze rozwarstwionej siatkówki dochodzi do przerwania połączeń między komórkami nerwowymi poszczególnych jej warstw. Ponieważ siatkówka jest tkanką, która się nie regeneruje, nie można odtworzyć jej prawidłowej struktury na tym obszarze. W związku z tym zajęte części siatkówki nie odbierają bodźców świetlnych, wówczas w odpowiadającej im części pola widzenia występują ubytki (ciemna plama w tej części pola). Choroba nie postępuje szybko i rzadko prowadzi do ślepoty.

Co trzeba robić po zakończeniu leczenie?

Dziecko z wrodzonym rozwarstwieniem siatkówki powinno być okresowo badane okulistycznie w celu stwierdzenia, czy nie dochodzi do powiększania się obszaru obwodowych zmian i czy ewentualnie nie jest konieczne wykonanie zabiegu laserowego.

Co robić, aby uniknąć zachorowania?

Nie ma możliwości zapobiegania wystąpieniu choroby. Wskazane jest ograniczenie aktywności fizycznej, która mogłaby wiązać się z urazami głowy. W przypadku występowania wrodzonego rozwarstwienia siatkówki należy zbadać innych członków rodziny dla wykrycia u nich ewentualnych zmian.

02.12.2013
Zobacz także

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?