Borowina jest rodzajem torfu stosowanym tradycyjnie w lecznictwie sanatoryjnym i uzdrowiskowym. Borowinę wykorzystuje się przede wszystkim w leczeniu chorób układu ruchu przebiegających z bólem, np. choroby zwyrodnieniowej stawów, zespołów bólowych kręgosłupa, a także po urazach. Działanie borowiny opiera się na jej efekcie termicznym oraz prawdopodobnie przenikaniu przez skórę składników zawartych w borowinie
Co to jest borowina?
Borowina to rodzaj torfu, który powstaje w wyniku długotrwałego rozkładu roślin w warunkach wodnych i małego dostępu tlenu. Borowina jest surowcem naturalnym, należy do peloidów. Nazwa borowina pochodzi od słowa bór, ponieważ polska borowina wywodzi się z starodawnych borów. Jest bogata w różne składniki mineralne i organiczne, minerały (np. żelazo, wapń) oraz witaminy.
Borowina - zastosowanie
Borowina jest od wiekówstosowana w lecznictwie i kosmetyce. W leczeniu wykorzystuje się ją przede wszystkim w tzw. peloidoterapii w postaci okładów lub kąpieli borowinowych, którym przypisuje się działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne i regenerujące. Zabiegi takie są dostępne w ramach leczenia uzdrowiskowego i sanatoryjnego. Można ją także znaleźć w produktach kosmetycznych, takich jak maseczki do twarzy czy balsamy, które mają na celu poprawę kondycji skóry, jej nawilżenie i odżywienie.
Obecnie najwięcej borowiny znajduje się na terenach Europy Środkowo-Wschodniej.
Jak powstaje borowina?
Borowina jest produktem powstałym w wyników procesów biochemicznych zachodzących naturalnie w torfowiskach, gdzie rośliny nie ulegają całkowitemu rozkładowi, lecz w warunkach małego dostępu tlenu i dużej wilgotności przekształcają się w torf. Jest to długotrwały proces, a końcowy produkt, czyli borowina, jest bogaty w różne kwasy, garbniki oraz minerały, w tym żelazo, wapń i magnez.
Przetworzona borowina jest surowcem w przemyśle farmaceutycznym i kosmetycznym.
Borowina - co zawiera, właściwości
Borowina jest tradycyjnie stosowana w celach leczniczych ze względu na swoje właściwości. Borowina zawiera między innymi: aminokwasy, kwasy humusowe, fulwonowe, hymatomelanowe i huminowe, bituminy, żywicę, woski, tłuszcze, celulozę, siarczany magnezu, potasu i wapnia pektyny, fitohormony, związki glinu, sodu, krzemu oraz żelaza, enzymy, a także mikroorganizmy, czyli bakterie i grzyby.
Zabiegi borowinowe
Borowina jest stosowana w uzdrowiskach i sanatoriach w formie zabiegów, takich jak:
- kąpiele (częściowe i całkowite)
- zawijania
- okłady.
Używana do nich borowina ma temperaturę 40–45°C. Kąpiele borowinowe trwają zwykle 10–20 minut i polegają na zanurzeniu się wannie z ciepłą borowiną. Zawijania i okłady polegają na obłożeniu ciała lub konkretnych okolic płatami ciepłej borowiny. Zwykle trwają do 30 minut. Można też stosować okłady borowinowe na mniejsze okolice ciała, np. na stawy kolanowe.
Borowina – działanie
Borowina stosowana w sanatoriach i uzdrowiskach ma wysoką temperaturę, dlatego okłady i kąpiele borowinowe należą do zabiegów z obszaru ciepłolecznictwa, czyli leczenia temperaturą. Okłady borowinowe powodują długotrwałe, głębokie i równomierne rozgrzanie okolicy ciała poddanej zabiegowi. Powoduje to między innymi reakcję ze strony układu krążenia – rozszerzenie naczyń krwionośnych, lepsze ukrwienie danego obszaru, relaksację mięśni. Przeczytaj więcej: Ciepło terapeutyczne
Składniki organiczne zawarte w borowinie mogą przenikać przez skórę, wywołując korzystne reakcje układu nerwowego oraz układu ruchu - mięśni i stawów.
Istnieją badania wskazujące, że borowina może działać korzystnie na układ hormonalny, przede wszystkim na hormony wydzielane przez nadnercza i jajniki.
Borowina wpływa także korzystnie na skórę, co jest wykorzystywane nie tylko w leczeniu, ale także w kosmetyce. Borowina wspomaga leczenie stanów zapalnych skóry i hamuje rozwój bakterii.
W jakich chorobach stosuje się borowinę?
Borowinę stosuje się w głównie w chorobach układu ruchu, takich jak choroby reumatyczne (np. w zwyrodnieniu stawów, reumatoidalnym zapaleniu stawów), zespoły bólowe kręgosłupa, po urazach, a także w stanach przeciążenia układu ruchu, napięciu mięśni. Istnieją badania potwierdzające korzystny wpływ zabiegów borowinowych, zwłaszcza na odczuwanie bólu u osób z chorobami układu ruchu, a także zwiększenie funkcjonalności stawów i poprawę jakości życia.
Borowina – przeciwwskazania
Przeciwwskazania do kąpieli borowinowych to:
- gorączka
- ciąża
- nowotwory złośliwe
- zaburzenia czucia
- gruźlica
- ostre stany zapalne, także choroby infekcyjne, np. grypa i COVID-19
- zaostrzenie chorób reumatycznych
- choroba zakrzepowo-zatorowa
- żylaki
- choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy
- duże osłabienie organizmu
- uszkodzenie skóry w miejscach, na które ma być nakładana borowina
- ciężkie choroby układu krążenia lub oddechowego (należy skonsultować się z lekarzem).
Czy borowiny można używać wielokrotnie?
Nie. Borowiny do zabiegów można użyć tylko raz, a następnie należy ją zutylizować.
Gdzie w Polsce można skorzystać z zabiegów borowinowych?
Miejscowości, w których można korzystać z zabiegów borowinowych: Augustów, Busko-Zdrój, Ciechocinek, Cieplice Śląskie-Zdrój, Dąbki, Duszniki-Zdrój, Goczałkowice-Zdrój, Horyniec-Zdrój, Inowrocław, Iwonicz-Zdrój, Kamień Pomorski, Kołobrzeg, Konstancin, Krynica-Zdrój, Krzeszowice, Lądek-Zdrój, Międzyzdroje, Piwniczna, Połczyn-Zdrój, Polanica-Zdrój, Polańczyk, Przerzeczyn-Zdrój, Rymanów-Zdrój, Solec-Zdrój, Supraśl, Swoszowice, Świeradów-Zdrój, Świnoujście, Ustka, Ustroń, Wapienne, Wieniec-Zdrój, Wysowa-Zdrój, Złockie.
