Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Protruzja a przepuklina krążka międzykręgowego

Pytanie nadesłane do redakcji

Czy protruzja i przepuklina krążka międzykręgowego to jest to samo? Dlaczego noszą różne nazwy. Gdzieś doczytałam, że protruzja to przepuklina krążka, czy to prawda?

Odpowiedział

dr hab. n. med. Andrzej Maciejczak, prof. UR
neurochirurg

W nazewnictwie wyglądu dysku w badaniach rezonansu magnetycznego (MRI) panuje sporo zamieszania nie tylko wśród chorych, ale i samych lekarzy. Moja praktyka mówi mi, że znakomita większość lekarzy (z wyjątkiem tych, którzy parają się chirurgią kręgosłupa i części radiologów) nie zna lub nie czuje różnicy między tymi terminami. Wielu lekarzy używa tych terminów zamiennie.

Generalnie różnica między protruzją a przepukliną dysku jest taka, jak np. między wzgórzem a górą albo dołkiem a dołem w ziemi. Przepuklina to coś więcej niż protruzja. Protruzja oznacza łagodne uwypuklenie pierścienia włóknistego dysku poza swoje normalne granice. Tą granicą jest ucisk korzeni nerwowych (ryc. 5 i 6). Dopóki uwypuklenie pierścienia włóknistego dysku nie jest takiego stopnia, że uciska korzenie nerwowe w kręgosłupie, dopóty jest protruzją.

Protruzja jest wyrazem starzenia się albo zużycia (w terminologii medycznej „zwyrodnienia”) kręgosłupa. Często „zużycie” i „starzenie” idzie w parze, nierzadko „zużycie” wyprzedza „starzenie” (czyli pojawia się wcześniej niż statystycznie powinno). Tak samo jest z elementami maszyn: w niektórych maszynach elementy zużywają się szybciej, w innych zaś wolniej. Protruzja nie jest wyrazem „choroby” dysku, podobnie jak zmarszczki na twarzy lub łysina nie są objawami choroby, ale starzenia się organizmu.

Protruzję można by porównać do starej opony. Jeśli opona jest zużyta (podobnie jak dysk), to jest balonowato rozdęta. W protruzji dysku pierścień włóknisty dysku nie jest uszkodzony, nie ma w nim pęknięć, nie ma scieńczenia.

Przepuklina oznacza już „chorobę” (patologię) z zastrzeżeniem, że nie zawsze i nie u każdego powoduje wystąpienie konkretnych objawów klinicznych (np. bólów). Istotą przepukliny dysku (poprawnie „przepukliny jądra miażdżystego dysku”) jest obecność szczeliny pęknięcia (lub licznych szczelin pęknięcia) w pierścieniu włóknistym, przez które to szczeliny zawartość dysku (czyli jądro miażdżyste) jest mniej lub bardziej wypchnięta do światła kanału kręgowego, w którym przebiegają korzenie nerwowe (ryc. 1 i 2). Wypchnięte jądro miażdżyste jeśli uciska na korzenie (ryc. 2), to efektem jest ból promieniujący od krzyża wzdłuż kończyny dolnej zwany rwą kulszową.

Jądro miażdżyste niekoniecznie samo bezpośrednio uciska korzenie nerwowe. Szczeliny pęknięcia pierścienia włóknistego powodują osłabienie tego ostatniego. W tym miejscu pierścień włóknisty jest tak słaby i scieńczały, że jądro miażdżyste, napierając w tym miejscu łatwo uwypukla pierścień na tyle, że to uwypuklenie (zwane przepukliną jądra miażdżystego), tak samo jak jądro miażdżyste, może uciskać na korzenie nerwowe (ryc. 3).

Taka przepuklina jądra miażdżystego, w której zachowana jest ciągłość pierścienia włóknistego w miejscu uwypuklenia (choćby był w tym miejscu cieniutki jak papier) nazywana jest „zamkniętą” przepukliną jądra miażdżystego (ryc. 3). Tam gdzie w miejscu przepukliny pierścień jest całkowicie przerwany, a jądro „gołe” miażdżyste mniej lub bardziej wystaje poza pierścień, nazywamy taką przepuklinę jądra miażdżystego „otwartą”. Jeśli w wyniku zadziałania gwałtownych sił, jądro miażdżyste (lub jego fragment) wydostanie się całkowicie poza dysk (poza pierścień włóknisty), to mówimy o tzw. sekwestrze jądra miażdżystego (ryc. 4).




Data utworzenia: 29.04.2015
Protruzja a przepuklina krążka międzykręgowegoOceń:
(4.14/5 z 21 ocen)

Publikacje, którym ufa Twój lekarz

Medycyna Praktyczna jest wiodącym krajowym wydawcą literatury fachowej. 98% lekarzy podejmuje decyzje diagnostyczne lub terapeutyczne z wykorzystaniem naszych publikacji.

Partner


Akcja społeczna "Leczyć po ludzku" prowadzona jest przez Gazetę Wyborczą oraz Instytut Praw Pacjenta i Edukacji Zdrowotnej.