Zapisy o klauzuli sumienia lekarzy są częściowo niekonstytucyjne - uznał Trybunał Konstytucyjny. Chodzi o obowiązek wskazania innego lekarza lub szpitala przy odmowie świadczenia z powołaniem się na klauzulę sumienia oraz niemożność powołania się lekarza na klauzulę sumienia "w innych przypadkach niecierpiących zwłoki". TK zajmował się sprawą na wniosek Naczelnej Rady Lekarskiej.
O klauzuli sumienia mowa jest w ustawie o zawodzie lekarza. Czytamy w niej: "Lekarz może powstrzymać się od wykonania świadczeń zdrowotnych niezgodnych z jego sumieniem, z zastrzeżeniem art. 30, z tym że ma obowiązek wskazać realne możliwości uzyskania tego świadczenia u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym oraz uzasadnić i odnotować ten fakt w dokumentacji medycznej. Lekarz wykonujący swój zawód na podstawie stosunku pracy lub w ramach służby ma ponadto obowiązek uprzedniego powiadomienia na piśmie przełożonego".
Wniosek o zbadanie zgodności tych przepisów z konstytucją złożyła Naczelna Rada Lekarska. W piśmie skierowanym do TK kwestionuje m.in. konstytucyjność przepisu, że lekarz nie może powołać się na klauzulę sumienia i odmówić pomocy "w innych przypadkach niecierpiących zwłoki", co zdaniem NRL jest nieprecyzyjne. Według NRL nakazuje to lekarzowi wykonać świadczenie niezgodne z jego sumieniem w przypadku niecierpiącym zwłoki - ale niezagrażającym życiu pacjenta, ani niegrożącym ciężkim rozstrojem zdrowia.
Jako łamiący klauzulę sumienia NRL podważa też przepis, że lekarz powołujący się na tę klauzulę ma wskazać pacjentowi "realne możliwości uzyskania tego świadczenia u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym". Według NRL nakłada to na niego "ciężar zagwarantowania ich uzyskania u innego lekarza lub w podmiocie leczniczym, co czyni iluzorycznym prawo do wolności sumienia". NRL kwestionuje też, że lekarz ma obowiązek uzasadnienia i odnotowania odmowy świadczenia w dokumentacji medycznej coraz uprzedniego powiadomienia o tym przełożonego - bo ujawnia to jego światopogląd.
Trybunał, który w pełnym składzie zebrał się już rano, badał sprawę przez niemal osiem godzin.
Od redakcji: Do sprawy wyroku TK wrócimy jutro.
