Szanowni Państwo,

Medycyna Praktyczna wykorzystuje w swoich serwisach pliki cookies i inne pokrewne technologie. Używamy cookies w celu dostosowania naszych serwisów do Państwa potrzeb oraz do celów analitycznych i marketingowych. Korzystamy z cookies własnych oraz innych podmiotów – naszych partnerów biznesowych.

Ustawienia dotyczące cookies mogą Państwo zmienić samodzielnie, modyfikując ustawienia przeglądarki internetowej. Informacje dotyczące zmiany ustawień oraz szczegóły dotyczące wykorzystania wspomnianych technologii zawarte są w naszej Polityce Prywatności.

Korzystając z naszych serwisów bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie plików cookies i podobnych technologii, opisanych w Polityce Prywatności.

Państwa zgoda jest dobrowolna, jednak jej brak może wpłynąć na komfort korzystania z naszych serwisów. Udzieloną zgodę mogą Państwo wycofać w każdej chwili, co jednak pozostanie bez wpływu na zgodność z prawem przetwarzania dokonanego wcześniej na podstawie tej zgody.

Klikając przycisk Potwierdzam, wyrażacie Państwo zgodę na stosowanie wyżej wymienionych technologii oraz potwierdzacie, że ustawienia przeglądarki są zgodne z Państwa preferencjami.

Wolne kwasy tłuszczowe

lek. Kornel Gajewski
Oddział Anestezjologii i Intensywnej Terapii
SP CSK im. prof. K. Gibińskiego SUM w Katowicach
Wolne kwasy tłuszczowe
www.pixabay.com

Co to są wolne kwasy tłuszczowe?

Wolne kwasy tłuszczowe (NEFA) to jeden z rodzajów lipidów osocza stanowiący około 2–5% całkowitej ilości kwasów tłuszczowych. We krwi wolne kwasy tłuszczowe związane są z albuminą i transportowane do tkanek, gdzie służą jako materiał energetyczny. Są szczególnie przydatne w czasie głodzenia. Głównym źródłem wolnych kwasów tłuszczowych jest tkanka tłuszczowa, w mniejszym stopniu wątroba. Stężenie NEFA we krwi zależy przede wszystkim od równowagi pomiędzy ich uwalnianiem z tkanki tłuszczowej, a wychwytem przez tkanki.

Jakie są wskazania do badania wolnych kwasów tłuszczowych?

Badania wolnych kwasów tłuszczowych nie wykonuje się rutynowo. Wskazania do badania stężenia NEFA to:

  • monitorowanie przebiegu i leczenia cukrzycy
  • podejrzenie guza chromochłonnego nadnerczy lub guzów wydzielających glukagon, hormon tyreotropowy i adrenokortykotropinę
  • ocena stanu metabolicznego osób z zaburzeniami endokrynologicznymi.

Jak przygotować się do badania?

Do badania stężenia wolnych kwasów tłuszczowych we krwi wskazane jest zgłoszenie się na czczo (12 godzin bez przyjmowania pokarmów). Nie należy spożywać alkoholu w ciągu 24 godzin poprzedzających badanie. Stosowanie heparyny zwiększa stężenie NEFA.

Jakie są przeciwwskazania do badania wolnych kwasów tłuszczowych?

Nie ma przeciwwskazań do oznaczania stężenia wolnych kwasów tłuszczowych. Wystarczy pobranie niewielkiej ilości krwi żylnej.

Interpretacja wyników badania

Norma stężenia wolnych kwasów tłuszczowych u dorosłych: 8–25 mg/dl = 0,28–0,89 mmol/l

Norma stężenia wolnych kwasów tłuszczowych u dzieci: ok. 31 mg/dl = 1 mmol/l

Podane normy są orientacyjne – w zależności od laboratorium przeprowadzającego oznaczenie oraz dokładnego wieku pacjenta mogą się nieznacznie różnić.

Przyczyny wzrostu stężenia wolnych kwasów tłuszczowych we krwi:

  • otyłość
  • cukrzyca typu 2, insulinooporność
  • nadczynność tarczycy
  • alkoholizm
  • ostry zespół wieńcowy (zawał serca)
  • choroba von Gierkego
  • zespół Reye’a
  • guz chromochłonny nadnerczy, guzy wydzielające glukagon, adrenalinę, TSH, ACTH
  • długotrwałe głodzenie
  • ekspozycja na zimno
  • palenie papierosów.

Przyczyny małego stężenia wolnych kwasów tłuszczowych we krwi:

  • mukowiscydoza
  • zespół złego wchłaniania
  • długotrwałe żywienie pozajelitowe
  • niedobór cynku.

20.09.2017

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Na co choruje system ochrony zdrowia

  • Pięć minut dla pacjenta
    Lekarze rodzinni mają na zbadanie jednego pacjenta średnio po kilka minut. Taka sytuacja rodzi frustracje po obu stronach – wśród chorych, bo chcieliby więcej uwagi, oraz wśród lekarzy, bo nie mogą jej pacjentom poświęcić.
  • Dlaczego pacjenci muszą czekać w kolejkach?
    Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje rocznie na leczenie pacjentów ponad 60 mld zł. Ale ani te pieniądze, ani rozwiązania wprowadzane przez Ministerstwo Zdrowia – tzw. pakiet onkologiczny i pakiet kolejkowy – nie zmienią sytuacji. Dlaczego?