×
COVID-19: wiarygodne źródło wiedzy

Badanie stężenia acetonu w moczu

dr hab. n. med. Piotr Kopiński
NZOZ „Atopia” Kraków
Krakowska Wyższa Szkoła Promocji Zdrowia

Co to jest badanie stężenia acetonu i na czym polega?

Aceton, wraz z innymi metabolitami związkami – acetooctanem i beta-hydroksymaślanem, nosi wspólną nazwę ciał ketonowych. Badanie stężenia acetonu polega na oznaczeniu stężenia acetonu w moczu. Prawidłowo aceton powinien być w moczu nieobecny. Głównym wskazaniem do badania jest cukrzyca typu 1, w szczególności podejrzenie tzw. cukrzycowej śpiączki ketonowej. U chorych na cukrzycę aceton jest głównym ciałem ketonowym obecnym w moczu oraz w wydychanym powietrzu, co powoduje charakterystyczny zapach jabłek z ust chorego.

Jakie są wskazania do badania stężenia acetonu?

Wypada zaznaczyć, że badanie stężenia acetonu należy do podstawowych badań wykonywanych z moczu. Rutynowe badanie ogólne moczu zawsze zawiera informację o obecności acetonu. Prawidłowo wynik jest ujemny.

Badanie acetonu w moczu jest szczególnie ważne przy podejrzeniu cukrzycowej śpiączki ketonowej. Badanie to zleca się doraźnie i nieraz w warunkach szpitalnych, np. u przywiezionego nieprzytomnego chorego. Badanie stężenia acetonu w moczu jest tylko jednym z kilku badań służących ustaleniu rozpoznania. Podstawowe to oznaczenie stężenia glukozy we krwi i w moczu. W cukrzycy może wystąpić kilka rodzajów śpiączek i ustalenie rozpoznania właśnie kwasicy i śpiączki ketonowej w przebiegu cukrzycy, a nie innej śpiączki występującej w cukrzycy jest ważne dla dalszego postępowania. Nieleczona śpiączka ketonowa bezpośrednio zagraża życiu, więc wykazanie obecności acetonu w moczu jest kluczowe dla chorego.

Ciała ketonowe w moczu mogą pojawić się także u osób dorosłych głodzonych lub z jakichkolwiek powodów nieprzyjmujących pokarmu, np. przy uporczywych wymiotach, anoreksji. Szczególnie łatwo ciała ketonowe pojawiają się w moczu u dzieci – wystarczy krótkotrwałe zatrucie pokarmowe, połączone z wymiotami. Dodatni wynik badania acetonu w moczu u tych pacjentów jest wówczas wskazówką świadczącą o konieczności intensywnego leczenia (np. zatrucia pokarmowego).

Jak przebiega badanie stężenia acetonu w moczu?

Mocz oddaje się jak do rutynowego badania.

Jak przygotować się do badania stężenia acetonu w moczu?

W stanach nagłych nie ma zaleceń. Jak wspomniano, u nieprzytomnego chorego mocz można pobrać do badania przy okazji cewnikowania pęcherza moczowego.

Ponadto oznaczanie ciał ketonowych stanowi część każdego planowo wykonywanego badania ogólnego moczu i zalecenia są wówczas, takie jak zawsze w tym badaniu – chory pobiera materiał sam, z reguły rano, na czczo i ze środkowego strumienia moczu.

Jakie są przeciwwskazania do badania stężenia acetonu?

W rzadkich przypadkach, u pacjentów w śpiączce, odwodnionych, konieczne jest założenie cewnika do dróg moczowych oraz czasem także szybkie nawodnienie chorego za pomocą wlewów dożylnych („kroplówek”).

Jakie powikłania mogą wystąpić po wykonaniu badania stężenia acetonu? Jak postępować po badaniu acetonu?

Brak powikłań. Niekiedy u zacewnikowanych chorych może wystąpić zakażenie dróg moczowych. Jednak powodem jest samo cewnikowanie, a nie badanie acetonu.

03.10.2017

Przychodnie i gabinety lekarskie w pobliżu

Doradca Medyczny
  • Czy mój problem wymaga pilnej interwencji lekarskiej?
  • Czy i kiedy powinienem zgłosić się do lekarza?
  • Dokąd mam się udać?
+48

w dni powszednie od 8.00 do 18.00
Cena konsultacji 12 zł

Zaprenumeruj newsletter

Na podany adres wysłaliśmy wiadomość z linkiem aktywacyjnym.

Dziękujemy.

Ten adres email jest juz zapisany w naszej bazie, prosimy podać inny adres email.

Na ten adres email wysłaliśmy już wiadomość z linkiem aktywacyjnym, dziękujemy.

Wystąpił błąd, przepraszamy. Prosimy wypełnić formularz ponownie. W razie problemów prosimy o kontakt.

Jeżeli chcesz otrzymywać lokalne informacje zdrowotne podaj kod pocztowy

Nie, dziękuję.

Poradnik świadomego pacjenta

  • Wyjątkowe sytuacje. Towarzyszenie osobie chorej na COVID-19
    Czy szpital może odmówić zgody na towarzyszenie hospitalizowanemu dziecku? Jak uzyskać zgodę na towarzyszenie osobie, która umiera w szpitalu z powodu COVID-19?
    Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.
  • Wyjątkowe sytuacje. Kiedy chorujesz na COVID-19
    Czy chory na COVID-19 może wyjść ze szpitala na własne żądanie? Jak zapewnić sobie prawo do niezastosowania intubacji. Na pytania dotyczące pobytu w szpitalu podczas pandemii koronawirusa odpowiada Rzecznik Praw Pacjenta, Bartłomiej Łukasz Chmielowiec.