Testosteron (heptanian testosteronu)

Działanie - Testosteron (heptanian testosteronu)

Mechanizm działania
Naturalny hormon androgenny wytwarzany przez komórki miąższowe jąder (komórki Leydiga) u mężczyzn i w niewielkim stopniu w korze nadnerczy. Zależnie od narządu docelowego, spektrum działania testosteronu jest głównie androgenne (np. gruczoł krokowy, pęcherzyki nasienne, najądrze) lub białkowo-anaboliczne (mięśnie, kości, hematopoeza, nerki, wątroba). Działanie testosteronu w niektórych narządach występuje po obwodowej konwersji testosteronu do estradiolu, który wówczas wiąże się z receptorami estrogenowymi w jądrze komórki docelowej, np. przysadki, tkanki tłuszczowej, mózgu, kości i komórki Leydiga w jądrze. Odgrywa zasadniczą rolę w pobudzaniu i utrzymaniu funkcji seksualnych mężczyzny. Pod jego wpływem następuje rozwój jąder, pęcherzyków nasiennych, moszny, gruczołu krokowego, prącia, ma wpływ na spermatogenezę oraz powstawanie drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych, męski typ owłosienia, odpowiednie ustawienie strun głosowych, rozkład tkanki tłuszczowej, utrzymanie popędu płciowego itp. Testosteron wykazuje działanie anaboliczne: zatrzymywanie w organizmie sodu, potasu, fosforu, zwiększanie tworzenia białek i zmniejszanie ich katabolizmu, wywołuje dodatni bilans azotowy, ma wpływ na rozrost mięśni szkieletowych, zwiększenie gęstości mineralnej kości, jędrności skóry, pobudza do wzrostu w okresie dojrzewania, powoduje zarastanie chrząstek nasadowych kości, stymuluje produkcję erytropoetyny w nerkach, zwiększa liczbę erytrocytów i stężenie hemoglobiny. U zdrowych mężczyzn testosteron podawany z zewnątrz powoduje zahamowanie wydzielania LH, co wtórnie prowadzi do hamowania wydzielania endogennego testosteronu. W dużych dawkach hamuje także wydzielanie FSH, powodując zahamowanie spermatogenezy. W niedoczynności przysadki mózgowej likwiduje objawy hipogonadyzmu. U kobiet działa antagonistycznie w stosunku do estrogenów, zmniejsza nadmierne krwawienie, bolesne obrzęki piersi przed menstruacją, hamuje wydzielanie gonadotropin z przysadki, laktację, a także powstawanie przerzutów w raku piersi. Może być przyczyną wirylizacji u kobiet.

Farmakokinetyka
Testosteron podany p.o. ulega całkowitemu zmetabolizowaniu w wątrobie w czasie „pierwszego przejścia”, dlatego w leczeniu konieczne jest pozajelitowe stosowanie testosteronu.
Domięśniowo stosuje się estry testosteronu, m.in.: heptanian, propionian, cypionian w postaci roztworów olejowych. Po wstrzyknięciu związki te są stopniowo uwalniane z mięśni i niemal całkowicie rozkładane przez esterazy osocza na testosteron i kwas organiczny. Tylko wolną frakcję testosteronu uważa się za biologicznie czynną. Farmakokinetyka różni się w zależności od rodzaju estru. t_max preparatu, będącego mieszaniną estrów testosteronu (propionianu, izokapronianu, fenylopropionianu, dekanianu), wynosi 24–48 h, a stężenie testosteronu w osoczu wraca do wartości wyjściowych po 21 dniach; działanie androgenne propionianu testosteronu rozpoczyna się natychmiast po wstrzyknięciu i trwa przez 24 h; działanie izokapronianu i fenylopropionianu testosteronu rozpoczyna się po 24 h od podania i utrzymuje przez ok. 2 tyg.; działanie dekanianu testosteronu zaczyna się w czasie, gdy ustaje działanie izokapronianu i fenylopropionianu testosteronu i trwa do 2 tyg. Po podaniu enantanu testosteronu pełne działanie osiągane jest od kilku do 14 dni od momentu wstrzyknięcia; efekt leczniczy wygasa po 7–10 dniach. Po wstrzyknięciu dawki 1000 mg undecylanu testosteronu średnie wartości c_max uzyskano po 7 dniach; 2. dawkę podano 6 tyg. po pierwszym wstrzyknięciu, a kolejne – co 10 tyg.; stan stacjonarny osiągnięto między podaniem 3. a 5. dawki; t_1/2 leku w tej postaci wynosi 50–130 dni.
Testosteron można podawać przezskórnie w postaci żelu. Farmakokinetyka może różnić się w zależności od preparatu. W przypadku podawania żelu w dawce 16,2 mg/g, przez skórę wchłania się 1–8,5% podanej dawki, stężenie osoczowe zwiększa się powoli, osiągając stan równowagi przed 2. dobą. Dobowe zmiany stężenia testosteronu mają w takim przypadku podobną amplitudę, jak rytmu okołodobowego endogennego testosteronu. Po zaprzestaniu stosowania przezskórnego stężenie osoczowe zaczyna zmniejszać się po upływie 24 h, a wraca do normy po 72–96 h. W przypadku żelu w dawce 20 mg/g, mediana t_max wynosi ok. 2–4 h, a stężenia całkowitego testosteronu powracają do wartości sprzed podania dawki po ok. 12 h po podaniu i nie dochodzi do akumulacji po codziennym podawaniu przez 10 dni. Kąpiel pod prysznicem 1 i 2 h po zastosowaniu żelu zmniejszała średnie stężenie testosteronu w osoczu odpowiednio o 19,2% i 14,3% w porównaniu z pacjentami, którzy nie brali prysznica po zastosowaniu leku; kąpiel pod prysznicem 6 h po zastosowaniu żelu nie powodowała zmniejszenia stężenia testosteronu w osoczu.
We krwi testosteron w ok. 98% wiąże się ze specyficzną frakcją globulin wiążących hormony płciowe. Metabolizm w wątrobie polega na przekształcaniu testosteronu w 17-ketosteroidy, które następnie ulegają koniugacji z kwasem glukuronowym i siarkowym. Głównymi czynnymi metabolitami testosteronu są estradiol i dihydrotestosteron. Skoniugowane metabolity testosteronu w ok. 90% wydalane są z moczem. 6% podanej dawki ulega wydaleniu z kałem w postaci nieskoniugowanej. t_1/2 po podaniu i.v. wynosi ok. 1 h.

Wskazania do stosowania - Testosteron (heptanian testosteronu)

Mężczyźni
Terapia zastępcza w hipogonadyzmie męskim, gdy niedobór testosteronu jest potwierdzony przez objawy kliniczne i badania biochemiczne.
Opóźnione dojrzewanie u chłopców, zespoły pokastracyjne, impotencja z niedoboru testosteronu, zaburzenia spermatogenezy.

Kobiety
U kobiet wyjątkowo w chorobach związanych z hiperestrogenizmem.

Wyjątkowo w przypadkach odwrócenia płci w różnych formach obojnactwa.

Przeciwwskazania stosowania - Testosteron (heptanian testosteronu)

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, rak piersi u mężczyzn lub jego podejrzenie, rak gruczołu krokowego lub jego podejrzenie, łagodny rozrost gruczołu krokowego, zespół nerczycowy, nowotwory wątroby obecnie lub w przeszłości.

Bolesny wzwód prącia
W przypadku wystąpienia bolesnego wzwodu prącia należy przerwać stosowanie leku.

Dzieci i młodzież
Skuteczność i bezpieczeństwo stosowania testosteronu u dzieci i młodzieży nie została odpowiednio określona. U pacjentów z opóźnionym dojrzewaniem testosteron należy stosować ze szczególną ostrożnością. W celu uniknięcia przedwczesnego zamknięcia nasady kości i przedwczesnego pokwitania, należy oceniać wiek kostny co 6 mies.

Diagnoza
Przed rozpoczęciem leczenia należy potwierdzić hipogonadyzm (hiper- lub hipogonadotropowy) oraz wykluczyć inną przyczynę objawów niedoboru testosteronu. Niedobór testosteronu należy stwierdzić na podstawie wyraźnych objawów klinicznych (regresja drugorzędowych cech płciowych, zmiana budowy ciała, astenia, osłabienie libido, zaburzenia erekcji itp.) oraz dwóch niezależnych badań laboratoryjnych. Z powodu zmienności wyników laboratoryjnych, wszystkie pomiary stężenia testosteronu zaleca się przeprowadzać w tym samym laboratorium.

Badania lekarskie i laboratoryjne
Przed rozpoczęciem leczenia u pacjentów należy wykluczyć raka gruczołu krokowego. W trakcie leczenia należy wykonywać badania gruczołu krokowego i sutków zgodnie z zalecaną metodyką (w tym badanie per rectum, oznaczanie PSA w osoczu) co najmniej raz w roku, a u pacjentów w podeszłym wieku i z grupy zwiększonego ryzyka 2 razy w roku.
Należy monitorować stężenie testosteronu na początku leczenia i regularnie w jego trakcie, dostosowując indywidualnie dawkowanie. U pacjentów otrzymujących długoterminowe leczenie androgenami należy również regularnie monitorować: stężenie hemoglobiny, hematokryt, parametry czynnościowe wątroby i profil lipidowy.

Nowotwory
Androgeny mogą przyspieszać progresję bezobjawowego raka gruczołu krokowego i łagodnego rozrostu gruczołu krokowego.
Należy zachować ostrożność, stosując testosteron u chorych z nowotworami, którzy są zagrożeni hiperkalcemią (i następczą hiperkalciurią) z powodu przerzutów do kości. U tych pacjentów zaleca się monitorowanie stężenia wapnia w osoczu. Występująca hiperkalcemia może wymagać przerwania podawania testosteronu.
U kobiet leczonych androgenami z powodu raka sutka należy monitorować stężenie wapnia we krwi.
Stwierdzono przypadki łagodnych i złośliwych nowotworów wątroby u pacjentów otrzymujących testosteronową terapię zastępczą. W przypadku wystąpienia objawów, mogących świadczyć o chorobie nowotworowej wątroby, należy rozważyć wykonanie odpowiedniej diagnostyki różnicowej.

Ciężka niewydolność serca, wątroby lub nerek, choroba niedokrwienna serca
U pacjentów z ciężką niewydolnością serca, wątroby lub nerek lub chorobą niedokrwienną serca, leczenie testosteronem może powodować poważne powikłania w postaci obrzęków, przebiegających z zastoinową niewydolnością serca lub bez niej. W takim przypadku należy natychmiast przerwać podawanie testosteronu.
Ze względu na brak badań, u osób z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby testosteronową terapię zastępczą należy stosować ostrożnie.
Długotrwałe stosowanie dużych dawek testosteronu może być przyczyną plamicy wątrobowej lub zmian nowotworowych wątroby. W przypadku wystąpienia zapalenia wątroby należy przerwać stosowanie leku i ustalić przyczynę tych zmian. Podczas leczenia należy monitorować czynność wątroby.

Nadciśnienie
Testosteron może powodować podwyższenie ciśnienia tętniczego, dlatego u osób z nadciśnieniem tętniczym należy zachować ostrożność.

Zaburzenia krzepnięcia krwi
Należy zachować ostrożność w przypadku stosowania testosteronu u osób z trombofilią lub czynnikami ryzyka żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), ze względu na przypadki występowania incydentów zakrzepowych (np. zakrzepicy żył głębokich, zatorowości płucnej, zakrzepicy w oku) w tej grupie chorych. U pacjentów z trombofilią notowano przypadki ŻChZZ nawet pomimo stosowania leczenia przeciwzakrzepowego, dlatego po wystąpieniu pierwszego zdarzenia zakrzepowego należy dokładnie rozważyć kontynuowanie leczenia testosteronem, a w przypadku kontynuacji leczenia należy podjąć dalsze działania w celu minimalizacji indywidualnego ryzyka wystąpienia ŻChZZ.
Należy pamiętać o ograniczeniach stosowania wstrzyknięć domięśniowych u pacjentów z nabytymi lub wrodzonymi zaburzeniami krzepnięcia krwi.

Insulina
U pacjentów leczonych insuliną androgeny mogą zmniejszać stężenie glukozy i zapotrzebowanie na insulinę. U pacjentów leczonych androgenami, u których po terapii zastępczej dochodzi do normalizacji stężeń testosteronu w osoczu, może nastąpić poprawa wrażliwości na insulinę.

Padaczka, migrena
Należy zachować ostrożność stosując testosteron u chorych z padaczką lub migreną, ponieważ może dojść do zaostrzenia tych stanów.

Osoby w podeszłym wieku
Doświadczenie dotyczące bezpieczeństwa i skuteczności stosowania testosteronu u pacjentów w wieku >65 lat jest ograniczone. Należy uwzględnić, że fizjologiczne stężenie testosteronu w surowicy zmniejsza się wraz z wiekiem.

Wyniki testów antydopingowych
Androgeny nie są odpowiednim środkiem do przyspieszania rozwoju mięśni u osób zdrowych ani do zwiększania sprawności fizycznej i mogą powodować poważne działania niepożądane.
Sportowców leczonych substytucyjnie testosteronem z powodu hipogonadyzmu męskiego należy pouczyć, że lek może dawać dodatni wynik w testach antydopingowych.

Nagłe zaprzestanie stosowania
Nie ma przeciwwskazań do nagłego zaprzestania stosowania leków zawierających testosteron o przedłużonym działaniu. Oprócz powolnego powrotu objawów hipogonadyzmu, zespołu niedoboru androgenów u starszych mężczyzn (ADAM) lub zespołu częściowego niedoboru androgenów u starszych mężczyzn (PADAM), czy też utraty libido u niektórych kobiet, nie opisano objawów zagrażających życiu czy zdrowiu.

Nadużywanie leku i uzależnienie
Nadużywanie testosteronu i innych steroidów anaboliczno-androgennych wiąże się z poważnym zagrożeniem dla zdrowia i może prowadzić do ciężkich działań niepożądanych, w tym dotyczących układu sercowo-naczyniowego (niekiedy prowadzących do zgonu), wątroby i/lub zdarzeń psychicznych. Może też prowadzić do uzależnienia i/lub wystąpienia objawów odstawiennych po znaczącym zmniejszeniu dawki lub nagłym przerwaniu stosowania.

Mikrozatorowość płucna
Roztwory olejowe należy wstrzykiwać bardzo powoli (przez 2 minuty) ze względu na ryzyko wystąpienia mikrozatorowości płucnej wywołanej roztworem olejowym (POME). Mikrozatory płuc wywołane roztworem olejowym mogą rzadko prowadzić do wystąpienia takich objawów jak: kaszel, duszność, złe samopoczucie, nadmierne pocenie się, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, parestezje, omdlenie. Reakcje te mogą pojawić się podczas wykonywania wstrzyknięcia lub bezpośrednio po nim i mają charakter odwracalny. Podczas każdego wstrzyknięcia leku oraz bezpośrednio po nim, pacjenta należy obserwować pod kątem wystąpienia POME. Leczenie jest zazwyczaj wspomagające, np. przez dodatkowe podanie tlenu.

Narażenie innych osób na lek podawany w postaci żelu
W przypadku podania na skórę należy podjąć środki ostrożności zapobiegające przeniesieniu żelu na skórę innych osób, szczególnie kobiet w ciąży i dzieci, na przykład w trakcie bliskiego kontaktu fizycznego. Są to: mycie rąk wodą z mydłem po nałożeniu żelu, przykrywanie, po wyschnięciu żelu, miejsca jego nałożenia za pomocą ubrania (np. koszulą z rękawami), umycie miejsca nałożenia żelu przed przewidywanymi bliskimi kontaktami, a w razie przypadkowego kontaktu osoby nieleczonej testosteronem umycie wodą z mydłem obszaru skóry, na który mógł zostać przeniesiony testosteron oraz zgłoszenie lekarzowi pojawienia się objawów nadmiernego narażenia na androgeny, takich jak trądzik czy zmiany porostu i rozmieszczenia włosów.

Zaburzenia spermatogenezy
Podawanie dużych dawek androgenów może zaburzać spermatogenezę poprzez zwrotne hamowanie wydzielania FSH, wywierając potencjalnie szkodliwy wpływ na parametry nasienia, w tym liczbę plemników.

Inne
Niektóre objawy kliniczne, takie jak: drażliwość, nerwowość, zwiększenie masy ciała, przedłużone lub częste erekcje mogą wskazywać na nadmierną ekspozycję na androgeny, wymagającą zmiany dawkowania.
Może dojść do nasilenia wcześniej istniejącego bezdechu sennego, szczególnie u osób z czynnikami ryzyka, takimi jak otyłość lub przewlekła choroba układu oddechowego.
W razie utrzymywania się objawów nadmiaru androgenów albo nawrotów tych objawów podczas leczenia zalecanymi dawkami, lek należy odstawić na stałe.

Substancje pomocnicze
Preparatów zawierających olej arachidowy nie stosować u osób z nadwrażliwością na orzeszki ziemne lub soję.
Preparaty zawierające alkohol benzylowy należy podawać bardzo ostrożnie osobom z zaburzeniami czynności nerek lub wątroby z powodu ryzyka kumulacji toksyczności (kwasica metaboliczna).

Interakcje - Testosteron (heptanian testosteronu)

Doustne leki przeciwzakrzepowe
Testosteron nasila działanie doustnych leków przeciwzakrzepowych z grupy pochodnych kumaryny; zaleca się częstsze monitorowanie parametrów krzepnięcia (PT i INR).

Insulina
U osób leczonych insuliną androgeny mogą zmniejszać stężenie glukozy i zapotrzebowanie na insulinę. U osób przyjmujących androgeny, u których po terapii zastępczej dochodzi do normalizacji stężenia testosteronu w osoczu, może nastąpić poprawa wrażliwości na insulinę.

Induktory enzymatyczne
Niektóre leki zwiększające aktywność enzymów wątrobowych, np. barbiturany, fenytoina, ryfampicyna, karbamazepina, salicylany, prymidon, mogą osłabiać działanie testosteronu.

Oksyfenbutazon
Testosteron zwiększa stężenie osoczowe jednocześnie stosowanego oksyfenbutazonu.

ACTH, kortykosteroidy
Równoczesne stosowanie z ACTH lub kortykosteroidami zwiększa ryzyko powstawania obrzęków, zwłaszcza u osób z chorobami serca, nerek lub wątroby.

Testy laboratoryjne
Androgeny mogą zmniejszać stężenia globuliny wiążącej tyroksynę, powodując zmniejszenie stężenia całkowitego T4 i nasilone wiązanie T3 i T4 przez żywicę. Jednak stężenia wolnych hormonów tarczycy mogą pozostać niezmienione i nie ma objawów klinicznych zaburzeń czynności tarczycy.

Działania niepożądane - Testosteron (heptanian testosteronu)

Podanie i.m.
Często: czerwienica prawdziwa, zwiększony hematokryt, zwiększona liczba erytrocytów, zwiększone stężenie hemoglobiny, zwiększenie masy ciała, uderzenia gorąca, trądzik, zwiększone stężenie PSA, nieprawidłowy wynik badania gruczołu krokowego, łagodny rozrost gruczołu krokowego, różne rodzaje reakcji w miejscu wstrzyknięcia (ból, uczucie dyskomfortu, świąd, rumień, krwiak, podrażnienie).
Niezbyt często: reakcje nadwrażliwości, zwiększenie apetytu, zwiększone stężenie hemoglobiny glikozylowanej, hipercholesterolemia, zwiększone stężenie triglicerydów we krwi, zwiększone stężenie cholesterolu we krwi, depresja, zaburzenia emocjonalne, bezsenność, niepokój, agresja, drażliwość, ból głowy, migrena, drżenie, zaburzenia sercowo-naczyniowe, nadciśnienie, zawroty głowy, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, kaszel, duszność, chrapanie, dysfonia, biegunka, nudności, nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby, zwiększona aktywność AST, łysienie, rumień, wysypka, w tym wysypka grudkowa, świąd, sucha skóra, ból stawów, ból kończyny, zaburzenia mięśniowe (skurcze mięśnia, uszkodzenie mięśnia, ból mięśniowy), sztywność mięśni szkieletowych, zwiększenie aktywności fosfokinazy kreatynowej, zmniejszony wypływ moczu, zatrzymanie moczu, zaburzenie czynności układu moczowego, oddawanie moczu w nocy, bolesne lub utrudnione oddawanie moczu, dysplazja gruczołu krokowego, stwardnienie gruczołu krokowego, zapalenie gruczołu krokowego, zaburzenie czynności gruczołu krokowego, zaburzenia libido, ból jąder, stwardnienie piersi, ból piersi, ginekomastia, zwiększone stężenie estradiolu, zwiększone stężenie testosteronu we krwi, zmęczenie, znużenie, astenia, nadmierne pocenie się, poty nocne.
Rzadko: mikrozatory płuc wywołane roztworem olejowym.
Częstość nieznana: nowotwory wątroby, krwawienie u pacjentów otrzymujących doustne leki przeciwzakrzepowe, hamowanie czynników krzepnięcia II, V, VI i X, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, zaburzenia czynności wątroby, łysienie typu męskiego, retencja sodu, chloru, wody, potasu, wapnia i nieorganicznych fosforanów, nerwowość, wrogość, bezdech senny, różne reakcje skórne, w tym łojotok, przyśpieszony porost włosów, zwiększenie częstości erekcji, żółtaczka.
Leczenie dużymi dawkami testosteronu prowadzi często do przemijającego zahamowania lub zmniejszenia spermatogenezy, skutkiem czego jest zmniejszenie rozmiaru jąder. Testosteronowa terapia zastępcza w leczeniu upośledzonej czynności hormonalnej jąder (hipogonadyzm) może rzadko powodować długotrwałe, bolesne erekcje (priapizm). Duże dawki lub długoterminowe podawanie testosteronu sporadycznie prowadzi do zatrzymania wody w organizmie oraz wystąpienia obrzęków.

Podanie na skórę
Często: reakcje w miejscu aplikacji leku (w tym wysypka, rumień, świąd, zapalenie skóry, suchość skóry i podrażnienie skóry), zwiększone stężenie triglicerydów/hipertriglicerydemia, zwiększone stężenie PSA, zwiększony hematokryt, nadciśnienie.
Niezbyt często: zwiększone stężenie hemoglobiny, ból głowy.

Przedawkowanie
W razie przedawkowania nie stosuje się szczególnego postępowania leczniczego oprócz odstawienia leku lub zmniejszenia dawki.

Ciąża i laktacja - Testosteron (heptanian testosteronu)

Ciąża
Testosteron stanowi zagrożenie dla płodu, może powodować jego wirylizację i dlatego jest przeciwwskazany do stosowania u kobiet w ciąży.
Kobiety w ciąży powinny unikać kontaktu skóry z miejscami nałożenia testosteronu w postaci żelu; w przypadku kontaktu kobieta powinna natychmiast umyć narażoną okolicę wodą z mydłem.

Karmienie piersią
Nie stosować u kobiet karmiących piersią. Jeśli konieczne jest stosowanie leku w okresie laktacji, należy zaprzestać karmienia piersią.

Płodność
Testosteron może hamować spermatogenezę w sposób odwracalny.

Dawkowanie - Testosteron (heptanian testosteronu)

Dawki muszą być dobierane indywidualnie, w zależności od wskazań i reakcji pacjenta.

Hipogonadyzm męski

Podanie i.m.
Wstrzykiwać głęboko w mięsień pośladkowy. Roztwory olejowe należy podawać bardzo powoli (przez 2 minuty).
Roztwór do wstrzykiwań zawierający enantan testosteronu
Dorośli. Początkowo 100–200 mg, a w razie konieczności 300 mg 1 ×/tydz., po uzyskaniu poprawy 100 mg co 2–4 tyg.
Roztwór do wstrzykiwań zawierający undecylan testosteronu
Dorośli. 1000 mg co 10–14 tyg. Przed rozpoczęciem leczenia i w trakcie jego trwania należy oznaczać stężenie testosteronu w osoczu. W zależności od stężenia testosteronu w osoczu i objawów klinicznych, pierwszy odstęp między wstrzyknięciami można skrócić do 6 tyg., aby szybciej uzyskać stężenie testosteronu w stanie stacjonarnym. W leczeniu podtrzymującym stężenie testosteronu należy oznaczać pod koniec przerw między wstrzyknięciami, oceniając objawy kliniczne; stężenia testosteronu powinny się mieścić w dolnej 1/3 zakresu normy; w zależności od wartości stężeń należy skrócić lub wydłużyć odstępy między wstrzyknięciami.
Roztwór do wstrzykiwań zawierający fenylopropionian testosteronu, propionian testosteronu, izoheksanian testosteronu, dekanian testosteronu
Dorośli. W zależności od stopnia zaburzenia czynności gruczołów płciowych 1 amp. co 7, 14 lub 21 dni.

Podanie na skórę
Żel należy rozprowadzić, dłonią lub za pomocą aplikatora, na czystą, suchą, zdrową skórę ramion i barków, następnie, przed założeniem ubrania, pozostawić na kilka min do wyschnięcia. Należy odczekać przynajmniej 1–2 h przed wzięciem prysznica lub kąpielą. Dorośli. W zależności od preparatu: 23 mg (1 naciśnięcie pompki dozującej) 1 ×/d lub 40,5 mg (2 naciśnięcia pompki dozującej) 1 ×/d, mniej więcej o tej samej porze, najlepiej rano. Okresowo należy wykonywać oznaczenie stężenia testosteronu we krwi. Dawkę dostosować indywidualnie, stopniowo, o ilość żelu odpowiadającą 1 naciśnięciu pompki. Dawka maks. w zależności od preparatu: 69 mg/d (3 naciśnięcia pompki dozującej) lub 81 mg/d (4 naciśnięcia pompki dozującej).

Inne wskazania

Roztwór do wstrzykiwań zawierający fenylopropionian testosteronu, propionian testosteronu, izoheksanian testosteronu, dekanian testosteronu
Zwykle 1 amp. co 4 tyg. W niektórych przypadkach niepłodności męskiej 2 wstrzyknięcia w odstępach 2 tyg.

Uwagi dla Testosteron (heptanian testosteronu)

Testosteron nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługę maszyn.

Przeczytaj też artykuły

• Niedoczynność przysadki

Preparaty na rynku polskim zawierające testosteron (heptanian testosteronu)