Karbetocyna

Działanie - Karbetocyna

Mechanizm działania
Analog oksytocyny charakteryzujący się właściwościami farmakologicznymi i klinicznymi długo działających agonistów oksytocyny. Podobnie jak oksytocyna, karbetocyna wiąże się wybiórczo z receptorami oksytocyny w mięśniach gładkich macicy, pobudza rytmiczne skurcze macicy, zwiększa częstość skurczów i zwiększa napięcie mięśniówki macicy. Po porodzie może zwiększyć częstość i siłę samoistnych skurczów macicy. Obkurczanie się macicy po podaniu karbetocyny zaczyna się bardzo szybko; stabilne obkurczenie uzyskuje się w ciągu 2 min. Pojedyncza dawka podana po urodzeniu dziecka wystarcza do utrzymania odpowiedniego obkurczenia się macicy, zapobiegającego atonii macicy i nadmiernemu krwawieniu. Działanie pojedynczej dawki karbetocyny porównywalne jest z działaniem wielogodzinnego wlewu oksytocyny.

Farmakokinetyka
Po podaniu i.v. eliminacja ma charakter dwufazowy. Mediana t_1/2 w fazie eliminacji po podaniu i.v. i i.m. wynosi odpowiednio 33 min i 55 min. Po podaniu i.m. t_max wynosi 30 min, a średnia dostępność biologiczna – 77%. Mniej niż 1% dawki wydala się przez nerki w postaci niezmienionej.

Wskazania do stosowania - Karbetocyna

Zapobieganie krwotokowi poporodowemu spowodowanemu atonią macicy.

Przeciwwskazania stosowania - Karbetocyna

Ciąża i okres porodu przed urodzeniem dziecka, nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu lub oksytocynę, choroby wątroby lub nerek, ciężkie zaburzenia sercowo-naczyniowe, padaczka. Nie stosować do indukcji porodu.

Stosowanie przed urodzeniem dziecka
Działanie obkurczające macicę utrzymuje się przez kilka godzin po wstrzyknięciu pojedynczej dawki leku, dlatego jego stosowanie w którymkolwiek okresie przed urodzeniem dziecka jest przeciwwskazane.

Utrzymywanie się krwawienia z macicy
W przypadku utrzymywania się krwawienia z macicy po podaniu karbetocyny, należy ustalić jego przyczynę, biorąc pod uwagę zatrzymane fragmenty łożyska, uszkodzenie krocza, pochwy i szyjki macicy, nieodpowiednie zszycie macicy, zaburzenia krzepliwości krwi.

Jednorazowe podanie
Karbetocyna przeznaczona jest tylko do jednokrotnego podania – w przypadku utrzymującej się hipotonii lub atonii macicy i wynikającego stąd nadmiernego krwawienia, należy rozważyć dodatkowe podanie innych leków uterotonicznych. Nie ma danych na temat dodatkowych dawek karbetocyny ani stosowania karbetocyny w przypadku atonii macicy utrzymującej się po uprzednim podaniu oksytocyny.

Hiponatremia
Karbetocyna nieznacznie działa przeciwdiuretycznie, dlatego nie można wykluczyć ryzyka hiponatremii, zwłaszcza u pacjentek otrzymujących równolegle dużą objętość płynów i.v.

Senność, apatia, ból głowy
Należy rozpoznać wczesne oznaki senności, apatii i bólów głowy, aby zapobiec wystąpieniu drgawek i śpiączki.

Stany wymagające zachowania ostrożności
Należy zachować ostrożność u pacjentek z migreną, astmą i chorobami układu sercowo-naczyniowego, a także we wszelkich stanach, w których szybkie zwiększenie objętości płynu pozakomórkowego może zagrozić już przeciążonemu układowi.

Rzucawka i stan przedrzucawkowy
Brak danych dotyczących stosowania karbetocyny u pacjentek z rzucawką. Pacjentki z rzucawką i stanem przedrzucawkowym należy uważnie obserwować.

Cukrzyca ciężarnych
Brak badań dotyczących stosowania w cukrzycy ciężarnych.

Dzieci i młodzież
Stosowanie karbetocyny u dzieci w wieku <12 lat nie jest właściwe. Nie określono bezpieczeństwa ani skuteczności stosowania u młodzieży.

Interakcje - Karbetocyna

Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji.

Podczas badań klinicznych karbetocynę podawano z różnymi lekami przeciwbólowymi, przeciwskurczowymi oraz środkami stosowanymi do znieczulenia zewnątrzoponowego lub dokanałowego i nie stwierdzono żadnych interakcji.

Blokada ogona końskiego, metyloergometryna, prostaglandyny
Nie można wykluczyć interakcji, o których wiadomo, że są związane z oksytocyną (np. ciężkie nadciśnienie tętnicze po podaniu oksytocyny 3–4 h po profilaktycznym zastosowaniu leku naczynioskurczowego równocześnie z blokadą ogona końskiego; możliwość wzajemnego nasilania działania zwiększającego ciśnienie tętnicze przez metyloergometrynę, oksytocynę i karbetocynę; prostaglandyny nasilają działanie oksytocyny, dlatego nie zaleca się równoległego stosowania prostaglandyn i karbetocyny).

Halotan, cyklopropan
Halotan i cyklopropan mogą nasilać działanie hipotensyjne i osłabiać wpływ karbetocyny na macicę. Podczas ich równoczesnego stosowania z oksytocyną stwierdzano przypadki zaburzeń rytmu.

Działania niepożądane - Karbetocyna

Podanie i.v. w przypadku cięcia cesarskiego

Bardzo często: nudności, bóle brzucha, uczucie ciepła, ból głowy, drżenie, świąd, obniżenie ciśnienia tętniczego, uderzenia gorąca.

Często: niedokrwistość, metaliczny smak w ustach, wymioty, dreszcze, ból pleców, ból o innej lokalizacji, zawroty głowy, ból w klatce piersiowej, duszność.

Z nieznaną częstością: nadwrażliwość (w tym reakcja anafilaktyczna), tachykardia, bradykardia mogąca prowadzić do zatrzymania krążenia.

Podanie i.m. w przypadku porodu naturalnego

Niezbyt często: niedokrwistość, ból i zawroty głowy, tachykardia, obniżenie ciśnienia tętniczego, ból w klatce piersiowej, nudności, ból brzucha, wymioty, ból pleców, ból o innej lokalizacji, osłabienie mięśni, dreszcze, gorączka.

Rzadko: drżenie, uderzenia gorąca, duszność, świąd, zatrzymanie moczu.

Z nieznaną częstością nadwrażliwość (w tym reakcja anafilaktyczna).

Ponieważ karbetocyna ma budowę podobną do budowy oksytocyny, nie można wykluczyć wystąpienia działań niepożądanych obserwowanych po podaniu oksytocyny, takich jak: zaburzenia rytmu serca, niedokrwienie mięśnia sercowego i wydłużenie odstępu QT.

Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania może wystąpić nadaktywność skurczowa macicy. Nadmierne pobudzenie z silnymi (hipertonicznymi) lub przedłużonymi (tężcowymi) skurczami, wynikające z przedawkowania oksytocyny, może prowadzić do pęknięcia macicy lub krwotoku poporodowego. W ciężkich przypadkach przedawkowanie oksytocyny może prowadzić do hiponatremii i zatrucia wodnego, zwłaszcza w razie równoległego podawania dużej ilości płynów. Ponieważ karbetocyna jest analogiem oksytocyny, nie można wykluczyć ryzyka podobnych zdarzeń. Leczenie objawowe i podtrzymujące.

Ciąża i laktacja - Karbetocyna

Nie stosować u kobiet w ciąży do wywoływania porodu.

Niewielkie ilości karbetocyny przenikają do pokarmu kobiecego. Uważa się, że małe ilości karbetocyny połykane przez dziecko ulegają degradacji enzymatycznej w jelicie.

Dawkowanie - Karbetocyna

100 µg (1 ml) jednorazowo jak najszybciej po porodzie, najlepiej przed usunięciem łożyska, w warunkach szpitalnych. W przypadku cięcia cesarskiego wykonywanego w znieczuleniu zewnątrzoponowym lub dokanałowym podawać wyłącznie we wstrzyknięciu i.v., natomiast po porodzie naturalnym – we wstrzyknięciu i.v. lub i.m. Nie należy podawać kolejnych dawek karbetocyny. Wstrzyknięcie i.v. wykonywać powoli (>1 min).

Preparaty na rynku polskim zawierające karbetocyna