Lenalidomid

Działanie - Lenalidomid

Mechanizm działania
Analog strukturalny talidomiduo działaniu przeciwnowotworowym, przeciwangiogenetycznym, immunomodulującym i proertyropoetycznym. Wiąże się bezpośrednio z cereblonem, który jest elementem pierścienia kulinowego kompleksu ligazy ubikwitynowej E3, który tworzy wraz z białkiem DDB1, kuliną 4 (CUL4) oraz białkiem regulatorowym kulin 1 (Roc1). W wyniku tego następuje przyłączenie do kompleksu czynników transkrypcyjnych Aiolos i Ikaros, a następnie ich ubikwitynizacja i degradacja, co wywołuje skutki cytotoksyczne i immunomodulujące. Lenalidomid hamuje proliferację oraz indukuje apoptozę niektórych nowotworowych komórek hematopoetycznych (w tym nowotworowych komórek plazmatycznych szpiczaka, komórek nowotworowych chłoniaka grudkowego oraz komórek z delecjami w obrębie chromosomu 5), zwiększa odporność komórkową zależną od komórek T i komórek NK oraz zwiększa liczbę komórek NK, T, i NKT. W zespołach mielodysplastycznych z delecją 5q wybiórczo hamuje aktywność nieprawidłowego klonu, nasilając apoptozę komórek z delecją 5q. Leczenie skojarzone z rytuksymabem nasila cytotoksyczność komórkową zależną od przeciwciał (ADCC) w komórkach nowotworowych chłoniaka grudkowego. Ponadto lenalidomid hamuje angiogenezę poprzez hamowanie migracji i adhezji komórek śródbłonka i tworzenia mikronaczyń, zwiększa wytwarzanie hemoglobiny płodowej przez hematopoetyczne komórki macierzyste CD34+ oraz hamuje wytwarzanie cytokin prozapalnych (np. TNF-α i IL-6). Skuteczność kliniczną lenalidomidu badano u chorych z nowo rozpoznanym szpiczakiem plazmocytowym (szpiczakiem mnogim), z nawrotowym szpiczakiem plazmocytowym, u chorych z zespołami mieloblastycznymi oraz u chorych z chłoniakiem z komórek płaszcza i chłoniakiem grudkowym.

Farmakokinetyka
Lenalidomid szybko wchłania się po podaniu p.o. na czczo. Szybkość wchłaniania jest porównywalna u pacjentów ze szpiczakiem plazmocytowym (szpiczakiem mnogim), z zespołami mielodysplastycznymi i z chłoniakiem z komórek płaszcza. c_max w osoczu osiągane jest w ciągu 0,5–2 h od podania. Przyjmowanie leku wraz z posiłkami o dużej zawartości tłuszczu i wysokokalorycznymi obniża wartość AUC o ok. 20% a c_max o ok. 50%, jednak w związku z tym, że badania nad skutecznością i bezpieczeństwem stosowania lenalidomidu były prowadzone bez uwzględniania wpływu przyjmowania pokarmu, lek może być podawany niezależnie od posiłku. Lek w małym stopniu wiąże się z białkami osocza (23% u chorych ze szpiczakiem plazmocytowym i 29% u osób zdrowych), jest obecny w spermie ludzkiej, gdzie pozostaje w ilości wykrywalnej do 3 dni po zakończeniu podawania leku. Lenalidomid jest metabolizowany w niewielkim stopniu. Jest wydalany głównie przez nerki, większość przyjętej dawki, w postaci niezmienionej, jest wydalana z moczem (90% wydalania całkowitego z moczem, 4% z kałem). t_1/2 leku wynosi ok. 3 h u osób zdrowych i 3–5 h u osób ze szpiczakiem plazmocytowym, zespołem mielodysplastycznym lub chłoniakiem z komórek płaszcza. Nie badano wpływu podeszłego wieku na farmakokinetykę leku. Łagodna niewydolność wątroby nie wpływa na farmakokinetykę, dane dotyczące farmakokinetyki w umiarkowanej lub ciężkiej niewydolności wątroby nie są dostępne. Badania wskazują, że wraz z pogorszeniem czynności nerek (klirens kreatyniny <50 ml/min)następuje proporcjonalne zmniejszenie całkowitego klirensu lenalidomidu. t_1/2 wydłuża się z ok. 3,5 h u osób z klirensem kreatyniny >50 ml/min do >9 h u osób z klirensem kreatyniny <50 ml/min.

Wskazania do stosowania - Lenalidomid

Szpiczak plazmocytowy (szpiczak mnogi)
Monoterapia w leczeniu podtrzymującym u dorosłych pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem plazmocytowym (szpiczakiem mnogim) po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych.
Leczenie skojarzone z deksametazonem lub bortezomibem i deksametazonem lub melfalanem i prednizonem dorosłych pacjentów z wcześniej nieleczonym szpiczakiem plazmocytowym (szpiczakiem mnogim), którzy nie kwalifikują się do autologicznego przeszczepienia.
Leczenie skojarzone z deksametazonem dorosłych pacjentów ze szpiczakiem plazmocytowym (szpiczakiem mnogim), u których zastosowano wcześniej co najmniej jeden schemat leczenia.

Zespoły mielodysplastyczne
Monoterapia dorosłych pacjentów z niedokrwistością zależną od przetoczeń w przebiegu zespołów mielodysplastycznych z izolowaną delecją 5q, u osób z grupy małego lub pośredniego-1 ryzyka, jeżeli inne sposoby leczenia są niewystarczające lub niewłaściwe.

Chłoniak z komórek płaszcza
Monoterapia w leczeniu dorosłych pacjentów z nawracającym lub opornym na leczenie chłoniakiem z komórek płaszcza.

Chłoniak grudkowy
Leczenie skojarzone z rytuksymabem dorosłych pacjentów z wcześniej leczonym chłoniakiem grudkowym.

Przeciwwskazania stosowania - Lenalidomid

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu, ciąża, okres karmienia piersią.

Kobiety w wieku rozrodczym
Ze względu na właściwości teratogenne, u kobiet mogących zajść w ciążę, lenalidomid należy przepisywać z uwzględnieniem programu zapobiegania ciąży, chyba, że istnieją wiarygodne dowody, że pacjentka nie może zajść w ciążę. Lenalidomid jest przeciwwskazany w przypadku, gdy pacjentka mogąca zajść w ciążę nie przestrzega zasad programu zapobiegania ciąży lub nie wyraża na nie zgody oraz gdy lekarz nie uzyska potwierdzenia odpowiedniego poziomu ich zrozumienia przez pacjentkę. Odpowiednie środki bezpieczeństwa należy podjąć również u mężczyzn przyjmujących lenalidomid, ponieważ niewielkie ilości leku mogą znajdować się w spermie.

Zawał serca
Podczas leczenia zgłaszano przypadki zawału serca, szczególnie o osób ze znanymi czynnikami ryzyka oraz w ciągu pierwszych 12 mies. leczenia skojarzonego z deksametazonem. Pacjentów ze znanymi czynnikami ryzyka wystąpienia zawału serca, w tym z wcześniejszymi epizodami zakrzepicy, należy dokładnie obserwować; należy również podjąć działania mające na celu minimalizację czynników ryzyka w przypadkach, w których jest to możliwe (np. palenie, nadciśnienie tętnicze, hiperlipidemia).

Żylna choroba zakrzepowo-zatorowa
Stosowanie lenalidomidu w skojarzeniu z deksametazonem u pacjentów ze szpiczakiem plazmocytowym (szpiczakiem mnogim) wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej. Mniejsze ryzyko obserwowano w przypadku stosowania lenalidomidu w monoterapii lub w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem. Dodatkowo, równoległe podawanie czynników wpływających na erytropoezę lub występujące w wywiadzie epizody choroby zakrzepowo-zatorowej mogą zwiększać ryzyko zakrzepicy. W związku z tym zaleca się dokładną obserwację pacjentów ze znanymi czynnikami ryzyka choroby zakrzepowo-zatorowej, możliwą minimalizację czynników ryzyka, oraz ostrożne podawanie leków, które mogą wpływać na erytropoezę lub mogą zwiększać ryzyko zakrzepicy (np. HTZ). Zaleca się poinformowanie pacjentów, aby zgłaszali się do lekarza, jeśli zaobserwują objawy takie jak: duszność, ból w klatce piersiowej, obrzęki nóg lub ramion. Zaleca się też profilaktyczne stosowanie leków przeciwzakrzepowych, zwłaszcza u pacjentów z dodatkowymi czynnikami ryzyka zakrzepicy. Jeżeli u pacjenta wystąpią objawy choroby zakrzepowo-zatorowej, należy przerwać leczenie i rozpocząć standardową terapię przeciwzakrzepową. Po ustabilizowaniu pacjenta w terapii przeciwzakrzepowej i po opanowaniu wszelkich objawów choroby zakrzepowo-zatorowej, można ponownie podjąć leczenie lenalidomidem w pierwotnej dawce, po rozważeniu ryzyka i potencjalnych korzyści; pacjent podczas wznowionego leczenia lenalidomidem powinien stosować terapię przeciwzakrzepową.

Nadciśnienie płucne
Podczas leczenia lenalidomidem zgłaszano przypadki nadciśnienia płucnego, niekiedy prowadzące do zgonu. Przed rozpoczęciem leczenia oraz w trakcie jego trwania chorych należy badać w kierunku objawów podmiotowych i przedmiotowych choroby podstawowej układu krążenia i układu oddechowego.

Zaburzenia hematologiczne
W celu kontrolowania cytopenii należy wykonywać oznaczenia morfologii krwi obejmujące liczbę krwinek białych z rozmazem, liczbę płytek krwi, stężenie hemoglobiny i hematokryt przed rozpoczęciem leczenia lenalidomidem, co tydzień przez pierwsze 8 tyg. leczenia, a następnie 1 ×/mies. U pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza badania kontrolne należy przeprowadzać co 2 tyg. w 3. i 4. cyklu, a następnie na początku każdego cyklu, natomiast u pacjentów z chłoniakiem grudkowym co tydzień przez pierwsze 3 tyg. pierwszego cyklu, co 2 tyg. w 2.–4. cyklu, a następnie na początku każdego cyklu. Należy poinformować pacjentów o konieczności natychmiastowego zgłaszania epizodów gorączki, a w przypadku stwierdzenia neutropenii rozważyć zastosowanie czynników wzrostu. Należy również poinformować chorych, aby zwracali szczególną uwagę na objawy podmiotowe i przedmiotowe krwawienia, w tym wybroczyny i krwawienia z nosa, szczególnie w przypadku jednoczesnego podawania leków, mogących wywoływać krwawienie. Należy zachować ostrożność podczas równoczesnego podawania lenalidomidu z innymi lekami o działaniu mielosupresyjnym.

Zaburzenia czynności tarczycy
Przed rozpoczęciem leczenia zaleca się optymalną kontrolę współistniejących chorób mających wpływ na czynność tarczycy oraz kontrolowanie czynności tarczycy na początku leczenia i w jego trakcie.

Neuropatia obwodowa
Lenalidomid ma budowę zbliżoną do talidomidu, o którym wiadomo, że może wywoływać ciężką neuropatię obwodową. Nie obserwowano zwiększonej częstości występowania neuropatii obwodowej w powiązaniu ze stosowaniem lenalidomidu w monoterapii, w skojarzeniu z deksametazonem lub melfalanem i prednizonem ani w przypadku długotrwałego stosowania lenalidomidu u pacjentów z nowo rozpoznanym szpiczakiem mnogim. Większą częstość występowania neuropatii obwodowej stwierdzano w przypadku leczenia skojarzonego z bortezomibem i.v. i deksametazonem; częstość występowania była mniejsza, gdy bortezomib podawano s.c.

Reakcja typu „tumour flare” i zespół rozpadu guza
W związku z działaniem przeciwnowotworowym lenalidomidu mogą wystąpić powikłania w postaci zespołu rozpadu guza (TLS). Odnotowano przypadki TLS i reakcje typu „tumour flare” (TFR), w tym przypadki zgonów. Ryzyko TLS i TFR dotyczy pacjentów z dużym rozmiarem guza przed rozpoczęciem leczenia; należy zachować ostrożność, zwłaszcza na początku leczenia oraz podczas zwiększania dawki leku.

Zakażenia
Wszystkich pacjentów należy pouczyć, aby w przypadku pierwszych objawów zakażenia (np. kaszel, gorączka, itd.) skontaktowali się z lekarzem w celu wdrożenia odpowiedniego leczenia.

Wirus półpaśca
W przypadku reaktywacji zakażenia wirusem półpaśca, które może prowadzić do wystąpienia rozsianego półpaśca, zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wywołanego przez wirusa półpaśca lub ocznej postaci półpaśca, konieczne może być tymczasowe wstrzymanie lub przerwanie podawania lenalidomidu oraz wprowadzenie odpowiedniego leczenia przeciwwirusowego.

WZW typu B
Przed rozpoczęciem leczenia lenalidomidem należy wykonać badanie w kierunku nosicielstwa wirusa HBV. W przypadku pacjentów z dodatnim wynikiem zakażenia, zaleca się konsultację z lekarzem doświadczonym w leczeniu WZW typu B. Należy zachować środki ostrożności, jeśli lenalidomid jest stosowany u pacjentów zakażonych w przeszłości HBV, w tym u pacjentów HBc-dodatnich, ale HBsAg-negatywnych. Pacjentów tych należy poddawać dokładnej obserwacji w kierunku objawów aktywnego zakażenia HBV przez cały okres leczenia.

Rozmiar guza
U pacjentów z chłoniakiem z komórek płaszcza z dużym rozmiarem guza w chwili rozpoczęcia leczenia występuje zwiększone ryzyko wczesnego zgonu. Lenalidomid nie jest zalecany w leczeniu tych pacjentów, jeśli możliwe jest zastosowanie innych schematów leczenia.

Reakcje alergiczne i ciężkie reakcje skórne
Podczas leczenia lenalidomidem odnotowano przypadki reakcji alergicznych (w tym obrzęk naczynioruchowy, reakcja anafilaktyczna) i ciężkich reakcji skórnych, takich jak zespół Stevensa i Johnsona (SJS), toksyczna rozpływna martwica naskórka (TEN), wysypka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi (DRESS). Pacjentów należy poinformować o przedmiotowych i podmiotowych objawach tych reakcji oraz o konieczności natychmiastowego zwrócenia się o pomoc medyczną w przypadku wystąpienia tych objawów. Należy zakończyć stosowanie leku w razie wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, reakcji anafilaktycznej, wysypki złuszczającej lub pęcherzowej oraz w przypadku podejrzenia SJS, TEN lub DRESS. Nie należy wznawiać leczenia przerwanego z powodu tych reakcji. W przypadku wystąpienia innych form reakcji skórnej, w zależności od stopnia ciężkości tych reakcji, należy rozważyć przerwanie lub zakończenie leczenia. Pacjentów, u których wcześniej występowały reakcje alergiczne w trakcie leczenia talidomidem należy poddać szczególnej obserwacji, ze względu na udokumentowane przypadki wystąpienia reakcji krzyżowej pomiędzy lenalidomidem i talidomidem; u osób, u których wystąpiła w przeszłości ciężka wysypka w związku z leczeniem talidomidem, nie należy stosować lenalidomidu.

Drugie nowotwory pierwotne
W badaniach klinicznych u pacjentów otrzymujących wcześniej lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem obserwowano większą częstość występowania drugich nowotworów pierwotnych (SPM) w porównaniu z grupą kontrolną. Nieinwazyjne SPM obejmują podstawnokomórkowe lub płaskonabłonkowe raki skóry. W większości przypadków inwazyjne SPM to guzy lite. W badaniach klinicznych dotyczących nowo rozpoznanego szpiczaka mnogiego u pacjentów niekwalifikujących się do przeszczepu obserwowano 4,9-krotne zwiększenie częstości występowania hematologicznych SPM u osób otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z melfalanem i prednizonem w porównaniu do pacjentów leczonych melfalanem w skojarzeniu z prednizonem. Przed rozpoczęciem terapii lenalidomidem w skojarzeniu z melfalanem lub bezpośrednio po leczeniu z wykorzystaniem dużych dawek melfalanu i autologicznym przeszczepie komórek macierzystych należy uwzględnić ryzyko wystąpienia hematologicznych drugich pierwotnych nowotworów; przed leczeniem oraz w jego trakcie należy dokładnie badać pacjentów używając standardowych onkologicznych metod przesiewowych czy występują u nich drugie pierwotne nowotwory oraz w razie potrzeby wdrażać leczenie zgodnie ze wskazaniami. W badaniu z udziałem pacjentów z nawrotowym i opornym na leczenie indolentnym chłoniakiem nieziarniczym, w którym uczestniczyli także chorzy z chłoniakami grudkowymi, nie zaobserwowano zwiększonego ryzyka wystąpienia SPM w grupie otrzymującej lenalidomid w skojarzeniu z rytuksymabem w porównaniu z grupą otrzymującą placebo i rytuksymab.

Progresja do innych nowotworów w przypadku chłoniaka z komórek płaszcza
W przypadku chłoniaka z komórek płaszcza stwierdzono ryzyko wystąpienia ostrej białaczki szpikowej, nowotworów z komórek typu B i nieczerniakowego raka skóry.

Oddawanie krwi lub nasienia
Podczas leczenia lenalidomidem (w tym w trakcie przerw w dawkowaniu) oraz co najmniej przez 7 dni po jego zakończeniu, pacjent nie może oddawać krwi ani nasienia.

Postępująca ogniskowa leukoencefalopatia (PML)
Przypadki PML odnotowywano w okresie od kilku mies. do kilku lat po rozpoczęciu leczenia lenalidomidem. Najczęściej były zgłaszane u pacjentów przyjmujących jednocześnie deksametazon lub stosujących w przeszłości inną chemioterapię immunosupresyjną. Należy regularnie kontrolować chorego w kierunku nowych lub nasilających się objawów neurologicznych, zaburzeń poznawczych oraz behawioralnych. Diagnostyka w kierunku PML powinna opierać się na badaniu neurologicznym, rezonansie magnetycznym i analizie płynu mózgowo-rdzeniowego w celu wykrycia DNA wirusa JC (JCV) metodą PCR lub biopsji mózgu z badaniem w kierunku zakażenia JCV. Negatywny wynik badania PCR JCV nie wyklucza PML. Jeśli nie można ustalić innego rozpoznania wskazana jest dalsza obserwacja i dodatkowe badania. W razie podejrzenia PML podawanie lenalidomidu należy wstrzymać do czasu jej wykluczenia. W przypadku potwierdzenia rozpoznania PML należy trwale zaprzestać stosowania lenalidomidu.

Zaćma
Zgłaszano większą częstość występowania zaćmy u pacjentów otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem, szczególnie w przypadku długotrwałego stosowania; zaleca się regularne kontrolowanie wzroku.

Nietolerancja leczenia
Częstość występowania przypadków nietolerancji leczenia (działania niepożądane 3. lub 4. stopnia, ciężkie działania niepożądane, przerwanie leczenia) w przypadku stosowania lenalidomidu w ramach terapii skojarzonej była większa w grupie pacjentów w wieku >75 lat, ze szpiczakiem w III stopniu zaawansowania wg ISS, stanem sprawności w skali ECOG ≥2 lub klirensem kreatyniny <60 ml/min.

Zaburzenia czynności wątroby
U pacjentów leczonych lenalidomidem w terapii skojarzonej odnotowano przypadki niewydolności wątroby (w tym śmiertelne): ostrą niewydolność wątroby, toksyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, cholestatyczne zapalenie wątroby i mieszane cytolityczne/cholestatyczne zapalenie wątroby. Mechanizm ciężkiej hepatotoksyczności polekowej jest nieznany, jednak w niektórych przypadkach, przebyte wirusowe zapalenie wątroby, zwiększona aktywność enzymów wątrobowych oraz antybiotykoterapia mogą stanowić czynniki ryzyka. Należy monitorować czynność wątroby, szczególnie u pacjentów z wirusowym zakażeniem wątroby obecnie lub w wywiadzie oraz w przypadku jednoczesnego stosowania lenalidomidu z lekami, o których wiadomo, że zaburzają czynność wątroby.

Dzieci i młodzież
Lenalidomidu nie należy stosować u dzieci i młodzieży w wieku do 18 lat.

Substancje dodatkowe
Preparaty zawierające laktozę nie powinny być stosowane przez osoby z dziedziczną nietolerancją galaktozy, pierwotnym niedoborem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.

Interakcje - Lenalidomid

Izoenzymy cytochromu P-450
Lenalidomid nie jest substratem dla izoenzymów CYP450. Dostępne dane wskazują, że podawanie lenalidomidu z lekami, będącymi inhibitorami CYP450 nie powinno powodować interakcji metabolicznych.Lenalidomid nie jest inhibitorem CYP1A2, CYP2C9, CYP2C19, CYP2D6, CYP2E1, CYP3A lub UGT1A1. Badania wykazały, że w różnych stężeniach nie indukuje izoenzymów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5. W związku z tym, wystąpienie klinicznie istotnych interakcji przy jednoczesnym podawaniu lenalidomidu oraz substratów tych izoenzymów jest mało prawdopodobne.

Inne białka transportowe
Lenalidomid nie jest również substratem dla: białka oporności raka piersi BCRP, transporterów z rodziny białek oporności wielolekowej MRP1, MRP2, MRP3, transporterów anionów organicznych OAT1 i OAT3, polipeptydu transportującego aniony organiczne OAT1B1, transporterów kationów organicznych OCT1 i OCT2, białka ekstruzji wielolekowej i toksyn MATE1 ani transporterów kationów organicznych OCTN1 i OCTN2. Nie jest inhibitorem pompy eksportującej sole kwasów żółciowych (BSEP), BCRP, MRP2, OAT1, OAT3, OATP1B1, OATP1B3 ani OCT2. Lenalidomid może być stosowany w terapii skojarzonej z deksametazonem, który jest słabym lub umiarkowanym induktorem niektórych enzymów.

Czynniki wpływające na erytropoezę
Czynniki wpływające na erytropoezę powinny być stosowane ostrożnie u pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid z deksametazonem.

Deksametazon
Równoczesne podawanie deksametazonu (40 mg 1 /d) w dawce pojedynczej lub wielokrotnej nie ma klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej (25 mg 1 ×/d).

Doustne środki antykoncepcyjne
W przypadku stosowania lenalidomidu w monoterapii, nie oczekuje się wystąpienia indukcji prowadzącej do zmniejszenia skuteczności hormonalnych środków antykoncepcyjnych. Leczenie skojarzone z deksametazonem, który jest słabym lub umiarkowanym inhibitorem CYP3A4 i prawdopodobnie wpływa również na inne enzymy i transportery, może zmniejszać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych (należy zastosować inne skuteczne środki zapobiegające ciąży w przypadku kobiet mogących zajść w ciążę). Stosowanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest zalecane również ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentek ze szpiczakiem plazmocytowym (szpiczakiem mnogim) przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej i w mniejszym stopniu u pacjentek ze szpiczakiem plazmocytowym, zespołami mielodysplastycznymi i z chłoniakiem z komórek płaszcza przyjmującymi lenalidomid w monoterapii.

Warfaryna
Jednoczesne wielokrotne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg 1 ×/d nie wpływa na farmakokinetykę pojedynczej dawki warfaryny. Jednoczesne podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływa na farmakokinetykę lenalidomidu. Nie wiadomo jednak czy interakcja występuje podczas leczenia skojarzonego z deksametazonem, którego wpływ na warfarynę nie jest znany. Zaleca się ścisłe kontrolowanie stężenia warfaryny w osoczu.

Digoksyna
Jednoczesne stosowanie digoksyny z lenalidomidem w dawce 10 mg 1 ×/d powoduje zwiększenie stężenia osoczowego digoksyny o 14%. Nie jest znany efekt w praktyce klinicznej (większe dawki lenalidomidu, leczenie skojarzone z deksametazonem), z tego względu zaleca się kontrolowanie stężenia digoksyny w osoczu.

Statyny
Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia rabdomiolizy w przypadku równoległego podawania statyn i lenalidomidu (działanie addytywne), zaleca się szczególne monitorowanie pacjenta, zwłaszcza w pierwszych tygodniach leczenia.

Inhibitory glikoproteiny P
Lenalidomid jest substratem, ale nie jest inhibitorem dla glikoproteiny P. Równoczesne podawanie w dawce wielokrotnej chinidyny, będącej silnym inhibitorem glikoproteiny P lub temsirolimusu, będącego umiarkowanie silnym inhibitorem glikoproteiny P, nie miało klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu; podobnie, równoczesne podawanie lenalidomidu nie zmieniało farmakokinetyki temsirolimusu.

Działania niepożądane - Lenalidomid

Chorzy ze szpiczakiem plazmocytowym otrzymujący lenalidomid w leczeniu podtrzymującym
Wszystkie działania niepożądane
Bardzo często: zapalenie płuc, zakażenia górnych dróg oddechowych, zakażenia neutropeniczne, zapalenie oskrzeli, grypa, zapalenie żołądka i jelit, zapalenie zatok, zapalenie nosogardzieli, zapalenie błony śluzowej nosa, neutropenia, gorączka neutropeniczna, małopłytkowość, niedokrwistość, leukopenia, limfopenia, hipokaliemia, parestezje, kaszel, biegunka, zaparcia, bóle brzucha, nudności, nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby, wysypka, suchość skóry, skurcze mięśni, zmęczenie, astenia, gorączka.
Często: zakażenia układu moczowego, dolnych dróg oddechowych, płuc i inne, zespół mielodysplastyczny, neuropatia obwodowa, zatorowość płucna, duszności, wydzielina z nosa, wymioty, bóle nadbrzusza, bóle mięśni, bóle mięśniowo-szkieletowe.
Działania niepożądane 3. i 4. stopnia
Bardzo często: zapalenie płuc, zakażenie neutropeniczne, neutropenia, gorączka neutropeniczna, małopłytkowość, niedokrwistość, leukopenia, limfopenia.
Często: posocznica, bakteriemia, zakażenie płuc, bakteryjne zakażenie dolnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, grypa, zapalenie żołądka i jelit, półpasiec, zakażenie, pancytopenia, hipokaliemia, odwodnienie, ból głowy, zakrzepica żył głębokich, duszność, biegunka, wymioty, nudności, nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby, wysypka, świąd, zmęczenie, astenia.

Chorzy ze szpiczakiem plazmocytowym otrzymujący lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem lub bortezomibem i deksametazonem lub melfalanem i prednizonem
Wszystkie działania niepożądane
Bardzo często: zapalenie płuc, zakażenie górnych dróg oddechowych, zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze (w tym zakażenia oportunistyczne), zapalenie nosogardzieli, zapalenie gardła, zapalenie oskrzeli, zapalenie błony śluzowej nosa, neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość, zaburzenia krwotoczne, leukopenia, limfopenia, hipokaliemia, hiperglikemia, hioglikemia, hipokalcemia, hiponatremia, odwodnienie, zmniejszone łaknienie, zmniejszenie masy ciała, depresja, bezsenność, neuropatie obwodowe, parestezje, zawroty głowy, drżenia, zaburzenia smaku, bóle głowy, zaćma, niewyraźne widzenie, epizody żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (głównie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej), niedociśnienie tętnicze, duszności, krwawienie z nosa, biegunka, zaparcia, bóle brzucha, nudności, wymioty, niestrawność, suchość w jamie ustnej, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zwiększenie aktywności ALT i AST, wysypka, świąd, osłabienie mięśni, skurcze mięśni, bóle kości, ból i uczucie dyskomfortu związane z tkanką mięśniowo-szkieletową oraz łączną, bóle kończyn, bóle mięśni, bóle stawów, niewydolność nerek (w tym ostra niewydolność nerek), zmęczenie, obrzęk (w tym obrzęk obwodowy), gorączka, astenia, objawy grypopodobne (w tym gorączka, kaszel, ból mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy, ból głowy, dreszcze), zwiększenie aktywności fosfatazy alkalicznej we krwi.
Często: posocznica, zakażenie płuc, zakażenie układu moczowego, zapalenie zatok, gorączka neutropeniczna, pancytopenia, niedoczynność tarczycy, hiperurykemia, hipomagnezemia, hiperkalcemia, ataksja, zaburzenia równowagi, omdlenia, neuralgia, dyzestezja, zmniejszona ostrość widzenia, głuchota (również niedosłuch), szumy uszne, migotanie przedsionków, bradykardia, nadciśnienie tętnicze, wybroczyny, dysfonia, krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytnicy, z guzków krwawniczych, z wrzodów żołądka, dziąseł), dysfagia, uszkodzenie komórek wątroby, nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby, hiperbilirubinemia, pokrzywka, nadmierna potliwość, suchość skóry, nadmierna pigmentacja skóry, egzema, rumień, obrzęki stawów, krwiomocz, zatrzymanie moczu, nietrzymanie moczu, zaburzenia wzwodu, ból w klatce piersiowej, letarg, zwiększone stężenie białka C-reaktywnego, upadki, stłuczenia.
Niezbyt często: rak podstawnokomórkowy, rak płaskonabłonkowy skóry, hemoliza, niedokrwistość hemolityczna, autoimmunologiczna niedokrwistość hemolityczna, reakcje nadwrażliwości, utrata popędu płciowego, zaburzenia rytmu serca, wydłużenie odstępu QT, trzepotanie przedsionków, dodatkowe skurcze komorowe, zapalenie okrężnicy, zapalenie kątnicy, niewydolność wątroby, wysypka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi, przebarwienie skóry, nadwrażliwość na światło, nabyty zespół Fanconiego.
Działania niepożądane 3. i 4. stopnia
Bardzo często: neutropenia, małopłytkowość, niedokrwistość, leukopenia, limfopenia, neuropatie obwodowe, epizody żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (głównie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej), zmęczenie.
Często: zapalenie płuc, zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze (w tym zakażenia oportunistyczne), zapalenie tkanki łącznej, posocznica, zakażenie płuc, zapalenie oskrzeli, zakażenie dróg oddechowych, układu moczowego, zakaźne zapalenie jelit, ostra białaczka szpikowa, zespół mielodysplastyczny, rak płaskokomórkowy skóry, gorączka neutropeniczna, pancytopenia, anemia hemolityczna, hipokaliemia, hiperglikemia, hipokalcemia, cukrzyca, hipofosfatemia, hiponatremia, hiperurykemia, dna moczanowa, odwodnienie, zmniejszone łaknienie, zmniejszenie masy ciała, depresja, bezsenność, epizody naczyniowo-mózgowe, zawroty głowy, omdlenia, neuralgia, zaćma, zawał serca (w tym ostry), migotanie przedsionków, zastoinowa niewydolność serca, tachykardia, niewydolność serca, choroba niedokrwienna serca, zapalenie naczyń, niedociśnienie tętnicze, nadciśnienie tętnicze, niewydolność oddechowa, duszności, ból opłucnowy, hipoksja, krwawienie z przewodu pokarmowego, niedrożność jelita cienkiego, biegunka, bóle brzucha, zaparcia, nudności, wymioty, zastój żółci, hepatotoksyczność, uszkodzenie komórek wątrobowych, zwiększenie aktywności ALT, nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby, wysypka, osłabienie mięśni, bóle kości, ból i uczucie dyskomfortu związane z tkanką mięśniowo-szkieletową oraz łączną (w tym ból pleców), obrzęki obwodowe, gorączka, astenia.
Niezbyt często: ostra białaczka limfoblastyczna z komórek T, rak podstawnokomórkowy, zespół rozpadu guza, nadkrzepliwość, koagulopatia, krwotok wewnątrzczaszkowy, przemijający napad niedokrwienny, udar niedokrwienny, ślepota, niedokrwienie, niedokrwienie obwodowe, zakrzepica śródczaszkowych zatok żylnych, niewydolność wątroby, wysypka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi, obrzęk stawów, martwica kanalików nerkowych.

Chorzy z zespołami mielodysplastycznymi otrzymujący lenalidomid
Wszystkie działania niepożądane
Bardzo często: zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze (w tym zakażenia oportunistyczne), neutropenia, małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość, niedoczynność tarczycy, zmniejszenie łaknienia, zawroty głowy, bóle głowy, krwawienie z nosa, biegunka, bóle brzucha (w tym ból nadbrzusza), nudności, wymioty, zaparcia, wysypka, suchość skóry, świąd, skurcze mięśni, bóle mięśniowo-szkieletowe (w tym bóle pleców oraz kończyn), bóle stawów, bóle mięśni, zmęczenie, obrzęk obwodowy, objawy grypopodobne (w tym gorączka, kaszel, ból mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy, ból głowy, zapalenie gardła).
Często: przeładowanie żelazem, zmniejszenie masy ciała, parestezje, nadciśnienie tętnicze, krwiaki, suchość w jamie ustnej, niestrawność, nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby.
Działania niepożądane 3. i 4. stopnia
Bardzo często: zapalenie płuc, małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość, leukopenia.
Często: zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze (w tym zakażenia oportunistyczne), zapalenie oskrzeli, gorączka neutropeniczna, hiperglikemia, zmniejszone łaknienie, zmiany nastroju, ostry zawał serca, migotanie przedsionków, niewydolność serca, epizody żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (głównie zakrzepicy żył głębokich i zatorowości płucnej), biegunka, nudności, bóle zębów, nieprawidłowe wyniki badań czynnościowych wątroby, wysypka, świąd, bóle pleców, niewydolność nerek, gorączka, upadki.
U chorych z zespołami mieloblastycznymi większość działań niepożądanych występowała podczas pierwszych 16 tyg. leczenia.

Chorzy z chłoniakiem z komórek płaszcza otrzymujący lenalidomid
Wszystkie działania niepożądane
Bardzo często: zapalenie płuc, zapalenie nosogardzieli, zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze (w tym zakażenia oportunistyczne), neutropenia, małopłytkowość, leukopenia, niedokrwistość, hipokaliemia, zmniejszone łaknienie, zmniejszenie masy ciała, zaburzenia smaku, ból głowy, neuropatia obwodowa, duszności, biegunka, nudności, wymioty, zaparcia, wysypka (również alergiczne zapalenie skóry), świąd, skurcze mięśni, bóle pleców, zmęczenie, astenia, obrzęk obwodowy, objawy grypopodobne (w tym gorączka, kaszel, zapalenie gardła).
Często: zapalenie zatok, reakcja typu „tumour flare”, gorączka neutropeniczna, odwodnienie, bezsenność, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, nadciśnienie tętnicze, bóle brzucha, poty nocne, suchość skóry, bóle stawów, bóle kończyn, osłabienie mięśniowe, dreszcze.
Działania niepożądane 3. i 4. stopnia
Bardzo często: małopłytkowość, neutropenia, niedokrwistość.
Często: zakażenia bakteryjne, wirusowe i grzybicze (w tym zakażenia oportunistyczne), zapalenie płuc, reakcja typu „tumour flare”, rak kolczystokomórkowy skóry, rak podstawnokomórkowy, leukopenia, gorączka neutropeniczna, odwodnienie, hiponatremia, hipokalcemia, czuciowa neuropatia obwodowa, letarg, zawał serca (w tym ostry zawał serca), niewydolność serca, zakrzepica żył głębokich, zatorowość płucna, niedociśnienie tętnicze, duszności, biegunka, zaparcia, ból brzucha, wysypka, bóle pleców, osłabienie mięśniowe, ból stawów, ból kończyn, niewydolność nerek, gorączka, astenia, zmęczenie.

Chorzy z chłoniakiem grudkowym otrzymujący lenalidomid w skojarzeniu z rytuksymabem
Wszystkie działania niepożądane
Bardzo często: zakażenie górnych dróg oddechowych, reakcja typu „tumour flare”, neutropenia, niedokrwistość, małopłytkowość, leukopenia, limfopenia, zmniejszone łaknienie, hipokaliemia, ból głowy, zawroty głowy, duszności, kaszel, ból brzucha, zaparcie, nudności, wymioty, niestrawność, wysypka, świąd, skurcze mięśni, ból pleców, ból stawów, gorączka, zmęczenie, astenia, obrzęk obwodowy, zwiększenie aktywności ALT.
Często: zapalenie płuc, grypa, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok, zakażenie układu moczowego, rak płaskonabłonkowy skóry, hipofosfatemia, odwodnienie, depresja, bezsenność, czuciowa neuropatia obwodowa, zaburzenia smaku, niedociśnienie tętnicze, ból jamy ustnej i gardła, zaburzenia głosu, ból w nadbrzuszu, zapalenie jamy ustnej, suchość w jamie ustnej, suchość skóry, nocne poty, rumień, ból kończyn, osłabienie mięśni, ból mięśniowo-szkieletowy, ból mięśni, ból szyi, złe samopoczucie, dreszcze, zmniejszenie masy ciała, zwiększenie stężenia bilirubiny we krwi.
Działania niepożądane 3. i 4. stopnia
Bardzo często: neutropenia.
Często: zapalenie płuc, posocznica, zakażenie płuc, zapalenie oskrzeli, zapalenie żołądka i jelit, zapalenie zatok, zapalenie układu moczowego, zapalenie tkanki łącznej, rak podstawnokomórkowy, niedokrwistość, małopłytkowość, gorączka neutropeniczna, pancytopenia, leukopenia, limfopenia, odwodnienie, hiperkalcemia, hipokaliemia, hipofosfatemia, hiperurykemia, omdlenie, zatorowość płucna, niedociśnienie tętnicze, duszności, ból brzucha, biegunka, zaparcie, zapalenie jamy ustnej, wysypka, świąd, osłabienie mięsni, ból szyi, ostra niewydolność nerek, zmęczenie astenia.

Działania niepożądane zgłoszone po wprowadzeniu leku do obrotu
Wszystkie działania niepożądane
Często: nadczynność tarczycy.
Niezbyt często: nadciśnienie płucne.
Rzadko: reakcja anafilaktyczna.
Z nieznaną częstością: zakażenia wirusowe, w tym reaktywacja zakażenia wirusem półpaśca oraz WZW typu B, zespół rozpadu guza, hemofilia nabyta, odrzucenie przeszczepu narządu miąższowego, ostra niewydolność wątroby, toksyczne zapalenie wątroby, cytolityczne zapalenie wątroby, cholestatyczne zapalenie wątroby, mieszane cytolityczne/cholestatyczne zapalenie wątroby.
Działania niepożądane 3. i 4. stopnia
Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy.
Rzadko: zespół rozpadu guza, reakcja anafilaktyczna, nadciśnienie płucne, zespół Stevensa i Johnsona, martwica toksyczna rozpływna naskórka.
Z nieznaną częstością: zakażenia wirusowe, w tym reaktywacja zakażenia wirusem półpaśca oraz WZW typu B, śródmiąższowe zapalenie pęcherzyków płucnych, zapalenie trzustki, perforacja przewodu pokarmowego (w tym perforacje wyrostka robaczkowego, jelita cienkiego i grubego), ostra niewydolność wątroby, toksyczne zapalenie wątroby, obrzęk naczynioruchowy, leukocytoklastyczne zapalenie naczyń, wysypka polekowa z eozynofilią i objawami układowymi.

Przerwanie leczenia
Działania toksyczne 3. lub 4. stopnia, których wystąpienie zostało uznane za związane ze stosowaniem lenalidomidu, należy przerwać leczenie i ponownie je rozpocząć w mniejszej dawce po ustąpieniu objawów toksyczności do poziomu ≤2.
W przypadku wystąpienia wysypki skórnej 2. lub 3. stopnia należy rozważyć przerwanie lub zaprzestanie stosowania lenalidomidu.
Leczenie należy przerwać w przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego, reakcji anafilaktycznej, wysypki skórnej 4. stopnia, wysypki złuszczającej lub pęcherzowej, podejrzenia zespołu Stevensa i Johnsona, martwicy toksycznej rozpływnej naskórka lub wysypki polekowej z eozynofilią i objawami układowymi i nie należy wznawiać leczenia po ustąpieniu tych reakcji (DRESS).

Przedawkowanie
W przypadku przedawkowania lenalidomidu zaleca się leczenie wspomagające.

Ciąża i laktacja - Lenalidomid

Lenalidomid jest przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży, a podczas leczenia nie należy karmić piersią.

Ze względu na ryzyko działania teratogennego (wynikające z podobieństwa strukturalnego do talidomidu), lenalidomid jest przeciwwskazany u kobiet, które mogą zajść w ciążę, jeśli nie spełniają one któregokolwiek z następujących warunków programu zapobiegania ciąży: pacjentka rozumie możliwe ryzyko teratogenności dla nienarodzonego dziecka, zagrożenia i niezbędne środki ostrożności związane ze stosowaniem leku; zna i rozumie potencjalne następstwa ciąży oraz konieczność natychmiastowej konsultacji w przypadku podejrzenia zajścia w ciążę; rozumie potrzebę i zgadza się na wykonywanie testów ciążowych co najmniej co 4 tyg. (z wyjątkiem przypadków potwierdzonej sterylizacji przez podwiązanie jajowodów), rozumie potrzebę rozpoczęcia leczenia zaraz po wydaniu leku poprzedzonym uzyskaniem ujemnego wyniku testu ciążowego; rozumie konieczność stosowania skutecznej antykoncepcji bez przerwy co najmniej przez 4 tyg. przed rozpoczęciem leczenia, przez cały okres trwania leczenia i co najmniej przez 4 tyg. po jego zakończeniu, jest w stanie stosować i przestrzegać skutecznych metod antykoncepcji, nawet w sytuacji braku menstruacji.

Odpowiednie metody zapobiegania ciąży obejmują m.in.: implant, wewnątrzmaciczny system hormonalny uwalniający lewonorgestrel, octan medroksyprogesteronu w postaci depot, sterylizację przez podwiązanie jajowodów, pożycie seksualne tylko z mężczyzną po wazektomii potwierdzonej dwoma ujemnymi badaniami spermy, preparaty hamujące owulację, zawierające tylko progestagen (np. dezogestrel).
Stosowanie implantów i systemów wewnątrzmacicznych uwalniających lewonorgestrel wiąże się ze zwiększonym ryzykiem zakażenia w trakcie umieszczania środka antykoncepcyjnego oraz nieregularnym krwawieniem z pochwy; należy rozważyć profilaktyczne podanie antybiotyków, szczególnie u pacjentek z neutropenią.
Zwykle nie zaleca się stosowania wewnątrzmacicznych wkładek uwalniających miedź ze względu na potencjalne ryzyko zakażenia w trakcie ich umieszczania i utratę krwi menstruacyjnej, co może pogorszyć stan pacjentek z neutropenią lub małopłytkowością.
Ze względu na zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej u pacjentów ze szpiczakiem plazmocytowym przyjmujących lenalidomid w terapii skojarzonej i w mniejszym stopniu u pacjentów ze szpiczakiem plazmocytowym, zespołami mielodysplastycznymi i z chłoniakiem z komórek płaszcza, przyjmujących lenalidomid w monoterapii, stosowanie dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych nie jest zalecane. Jeśli pacjentka aktualnie stosuje dwuskładnikowe doustne środki antykoncepcyjne, powinna przejść na jedną ze skutecznych metod wymienionych powyżej. Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej utrzymuje się przez 4-6 tyg. po zakończeniu stosowania dwuskładnikowych doustnych środków antykoncepcyjnych.
Jednoczesne stosowanie deksametazonu może zmniejszać skuteczność steroidowych środków antykoncepcyjnych.
Pacjentka, która może zajść w ciążę musi stosować skuteczną metodę antykoncepcji przez wymieniony okres, jeśli nie zobowiąże się do bezwzględnej i ciągłej abstynencji seksualnej potwierdzanej co miesiąc.
Konieczne jest przeprowadzanie testów ciążowych pod nadzorem medycznym w trakcie wizyty, podczas której zapisany został lenalidomid lub na 3 dni przed wizytą u lekarza zapisującego lek. Test musi potwierdzić, że pacjentka nie jest w ciąży w trakcie rozpoczynania leczenia lenalidomidem. Wymóg ten obejmuje również kobiety mogące zajść w ciążę, które praktykują bezwzględną i ciągłą abstynencję seksualną. Lek powinien zostać wydany kobietom mogącym zajść w ciążę w ciągu 7 dni od jego przepisania. Jeśli w trakcie leczenia lenalidomidem kobieta zajdzie w ciążę, leczenie musi zostać przerwane, a pacjentka powinna zostać skierowana do specjalisty doświadczonego w ocenie teratogennego skutku leczenia w celu przeprowadzenia takiej oceny i uzyskania odpowiedniej porady.

W przypadku mężczyzn przyjmujących lenalidomid, istnieje ryzyko teratogenności leku w przypadku pożycia seksualnego z kobietą w ciąży lub z kobietą mogącą zajść w ciążę. W ramach środków ostrożności, a także biorąc pod uwagę możliwe wydłużenie czasu wydalania leku z organizmu, np. w przypadku niewydolności nerek, wszyscy pacjenci płci męskiej stosujący lenalidomid muszą używać prezerwatyw przez okres leczenia, podczas przerwy w podawaniu leku i przez 1 tydzień po zakończeniu leczenia, jeśli partnerka jest w ciąży lub może zajść w ciążę i nie stosuje antykoncepcji. Jeżeli partnerka zajdzie w ciążę w czasie kiedy mężczyzna przyjmuje lenalidomid lub w krótkim czasie po zaprzestaniu jego stosowania, mężczyzna powinien jak najszybciej poinformować o tym fakcie swojego lekarza prowadzącego, a partnerka powinna zostać skierowana do lekarza specjalizującego się lub mającego doświadczenie w zakresie teratologii.

Dawkowanie - Lenalidomid

Podawać p.o. osobom dorosłym, o stałej porze, niezależnie od posiłku; kapsułki połykać w całości.

Leczenie podtrzymujące nowo rozpoznanego szpiczaka plazmocytowego (szpiczaka mnogiego) u osób po autologicznym przeszczepieniu komórek macierzystych
Leczenie należy rozpocząć po powrocie parametrów hematologicznych do odpowiednich wartości po przeszczepieniu, u osób bez objawów progresji choroby. Początkowo 10 mg 1 ×/d przez 28 dni bez przerwy (28-dniowe cykle leczenia). Po 3 cyklach, w przypadku dobrej tolerancji, dawkę można zwiększyć do 15 mg 1 ×/d. Leczenia nie wolno rozpoczynać, gdy bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi <1,0 × 10⁹/l i/lub liczba płytek krwi wynosi <75 × 10⁹/l. Leczenie kontynuować do czasu progresji choroby lub objawów nietolerancji.

Leczenie skojarzone z deksametazonem lub bortezomibem i deksametazonem, lub melfalanem i prednizonem wcześniej nieleczonego szpiczaka plazmocytowego (szpiczaka mnogiego) u osób, które nie kwalifikują się do przeszczepienia
Leczenie skojarzone z deksametazonem
Początkowo 25 mg 1 ×/d przez 21 dni, a następnie 7 dni przerwy (28-dniowe cykle leczenia); deksametazon p.o. w dawce 40 mg (u osób w wieku >75 lat 20 mg) należy podawać w 1., 8., 15. i 22. dniu każdego cyklu. Leczenia nie wolno rozpoczynać, gdy bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi <1,0 × 10⁹/l i/lub liczba płytek krwi wynosi <50 × 10⁹/l. Leczenie można kontynuować do czasu progresji choroby lub objawów nietolerancji.
Leczenie skojarzone z bortezomibem i deksametazonem
Początkowo 25 mg 1 ×/d przez 14 dni, a następnie 7 dni przerwy (21-dniowe cykle leczenia); w 1., 4., 8. i 11. dniu każdego cyklu należy podać s.c. bortezomib w dawce 1,3 mg/m² pc. Leczenia nie wolno rozpoczynać, gdy bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi <1,0 × 10⁹/l i/lub liczba płytek krwi wynosi <50 × 10⁹/l. Zaleca się podanie maks. 8 cykli; następnie do czasu wystąpienia progresji choroby lub niemożliwej do zaakceptowania toksyczności stosować leczenie skojarzone z deksametazonem.
Leczenie skojarzone z melfalanem i prednizonem
Początkowo 10 mg 1 ×/d przez 21 dni, a następnie 7 dni przerwy (28-dniowe cykle leczenia); stosuje się maks. 9 cykli. W dniach 1.–4. każdego cyklu podaje się 1 ×/d p.o. 0,18 mg/kg mc. melfalanu oraz 2 mg/kg mc. prednizonu. Leczenia nie wolno rozpoczynać, gdy bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi <1,5 × 10⁹/l i/lub liczba płytek krwi wynosi <75 × 10⁹/l. Po podaniu 9 cykli lub w przypadku, gdy nie można ukończyć leczenia skojarzonego z powodu nietolerancji, leczenie można kontynuować podając lenalidomid w monoterapii w dawce 10 mg 1 ×/d przez 21 dni 28-dniowego cyklu leczenia do czasu progresji choroby.

Leczenie skojarzone z deksametazonem szpiczaka plazmocytowego (szpiczaka mnogiego) u osób, u których stosowano uprzednio co najmniej jeden schemat leczenia
Początkowo 25 mg 1 ×/d przez 21 dni, a następnie 7 dni przerwy (28-dniowe cykle leczenia); deksametazon p.o. w dawce 40 mg podaje się w dniach 1.–4., 9.–12. i 17.–20. każdego cyklu przez pierwsze 4 cykle leczenia, a następnie w dniach 1.–4. każdego cyklu. Nie wolno rozpoczynać leczenia, gdy bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi <1,0 × 10⁹/l i/lub liczba płytek krwi wynosi <75 × 10⁹/l lub <30 × 10⁹/l, w zależności od nacieczenia szpiku kostnego przez komórki plazmatyczne.

Niedokrwistość zależna od przetoczeń w przebiegu zespołów mielodysplastycznych z izolowaną delecją 5q, u osób z grupy małego lub pośredniego-1 ryzyka, jeżeli inne sposoby leczenia są niewystarczające lub niewłaściwe
Początkowo 10 mg 1 ×/d przez 21 dni, a następnie 7 dni przerwy (28-dniowe cykle leczenia). Nie wolno rozpoczynać leczenia, gdy bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi <0,5 × 10⁹/l i/lub liczba płytek krwi wynosi <25 × 10⁹/l. Leczenie należy przerwać, jeśli nie wystąpiła odpowiedź ze strony komórek erytroidalnych w ciągu 4 mies. od rozpoczęcia leczenia, objawiająca się zmniejszeniem konieczności przeprowadzania przetoczeń o przynajmniej 50%, a w przypadku braku przetoczeń zwiększeniem stężenia hemoglobiny o 1 g/dl.

Nawracający lub oporny na leczenie chłoniak z komórek płaszcza
Początkowo 25 mg 1 ×/d przez 21 dni, a następnie 7 dni przerwy (28-dniowe cykle leczenia).

Leczenie skojarzone z rytuksymabem wcześniej leczonego chłoniaka grudkowego
Początkowo 20 mg 1 ×/d przez 21 dni, a następnie 7 dni przerwy (28-dniowe cykle leczenia); stosuje się maks. 12 cykli. Rytuksymab w dawce 375 mg/m² pc. podaje się i.v. co tydzień w 1. cyklu (w dniach 1., 8., 15. i 22.) oraz w 1. dniu każdego 28-dniowego cyklu w cyklach 2.–5. Leczenia nie wolno rozpoczynać, gdy bezwzględna liczba granulocytów obojętnochłonnych wynosi <1,0 × 10⁹/l i/lub liczba płytek krwi wynosi <50 × 10⁹/l, chyba że jest to skutkiem nacieczenia szpiku kostnego przez chłoniak.

Pominięcie dawki
W przypadku pominięcia dawki, jeśli od pory jej przyjęcia upłynęło <12 h, należy ją przyjąć, jeśli upłynęło >12 h, nie należy jej przyjmować, ale przyjąć kolejną dawkę o zaplanowanej porze następnego dnia.

Modyfikacja dawkowania
Dawkowanie modyfikować na podstawie obserwacji klinicznych oraz wyników laboratoryjnych. Modyfikacje dawki podczas leczenia oraz w przypadku jego wznawiania są zalecane w razie wystąpienia neutropenii lub małopłytkowości 3. lub 4. stopnia albo innych działań toksycznych 3. i 4. stopnia, które są uznane za związane z leczeniem lenalidomidem. W przypadku wystąpienia neutropenii należy rozważyć zastosowanie czynników wzrostu. Szczegółowe informacje – patrz: zarejestrowane materiały producenta.

Zaburzenia czynności nerek
Nie jest konieczne dostosowanie dawki w przypadku łagodnych zaburzeń czynności nerek; u osób z zaburzeniami o umiarkowanym i ciężkim nasileniu lub w krańcowym stadium niewydolności nerek dawkowanie dostosować w zależności od klirensu kreatyniny. Szczegółowe informacje – patrz: zarejestrowane materiały producenta.

Uwagi dla Lenalidomid

Lenalidomid wywiera niewielki lub umiarkowany wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn, jednak, ponieważ podczas jego stosowania zgłaszano zmęczenie, zawroty głowy (w tym pochodzenia błędnikowego), senność i niewyraźne widzenie, zaleca się zachowanie ostrożności.

Przeczytaj też artykuły

• Ostra białaczka limfoblastyczna (ALL)
• Szpiczak plazmocytowy

Preparaty na rynku polskim zawierające lenalidomid