Somatrogon

Działanie - Somatrogon

Mechanizm działania
Somatrogon jest analogiem ludzkiego hormonu wzrostu, otrzymanym metodą rekombinacji genetycznej w komórkach jajnika chomika chińskiego. Jest to glikoproteina, o przybliżonej masie cząsteczkowej 40 kDa, składająca się z sekwencji aminokwasowej ludzkiego hormonu wzrostu (hGH) z przyłączoną 1 kopią C-końcowej części peptydu, pochodzącej z podjednostki β ludzkiej gonadotropiny kosmówkowej, na końcu N i 2 takimi kopiami (w tandemie) na końcu C. Glikozylacja oraz domeny C-końcowe odpowiadają za wydłużenie t_1/2 w porównaniu do hGH, co pozwala na dawkowanie somatrogonu 1 ×/tydz.
Somatrogon wiąże się z receptorem hormonu wzrostu (GH) i inicjuje kaskadę sygnałową, której kulminacją są zmiany we wzroście i metabolizmie. Zgodnie ze szlakami sygnałowymi GH, wiązanie somatrogonu prowadzi do aktywacji szlaku sygnałowego STAT5b i zwiększenia stężenia IGF-1 w surowicy. W badaniach klinicznych stosowanie somatrogonu zwiększało stężenie IGF-1 w surowicy. Stwierdzono, że stężenie IGF-1 podczas leczenia somatrogonem zwiększa się w sposób zależny od jego dawki, pośrednicząc częściowo w efekcie klinicznym. W rezultacie GH i IGF-1 stymulują zmiany metaboliczne, wzrost liniowy oraz zwiększają tempo wzrostu u dzieci i młodzieży z niedoborem hormonu wzrostu. Oceny farmakodynamiczne przeprowadzone po ok. 96 h od podania dawki, które miały na celu ustalenie średniej wartości wskaźnika odchylenia standardowego (SDS) stężenia IGF-1 w okresie przerw między dawkami, wykazały normalizację wartości IGF-1 u leczonych pacjentów po 1 mies. leczenia. Somatrogon indukuje także retencję fosforu.

Farmakokinetyka
Po wstrzyknięciu s.c. stężenie somatrogonu w surowicy powoli zwiększa się, osiągając c_max po upływie 6–18 h od podania. Przy dawkowaniu 1 ×/tydz. somatrogon nie ulega kumulacji. Uważa się, że somatrogon jest metabolizowany na drodze katabolizmu białek, ulega rozpadowi do aminokwasów, które powracają do krążenia ogólnoustrojowego. Na podstawie wyników analizy farmakokinetyki populacyjnej, w której oszacowano, że efektywny t_1/2 wynosi 28,2 h, ustalono, że somatrogon będzie obecny w krążeniu przez ok. 6 dni po podaniu jego ostatniej dawki.
U pacjentów, u których wynik testu na obecność przeciwciał przeciwko lekowi (ADA) był dodatni, zaobserwowano zwiększenie średniego stężenia w stanie stacjonarnym o ok. 45% oraz zmniejszenie pozornego klirensu o ok. 25,8%.
Ekspozycja na somatrogon zmniejsza się wraz ze wzrostem masy ciała. Na podstawie wyników analiz farmakokinetyki populacyjnej ustalono, że wiek, płeć, rasa i pochodzenie etniczne nie mają klinicznie istotnego wpływu na farmakokinetykę somatrogonu u dzieci i młodzieży z niedoborem hormonu wzrostu.

Wskazania do stosowania - Somatrogon

Leczenie dzieci i młodzieży w wieku ≥3 lat z zaburzeniami wzrostu spowodowanymi niedostatecznym wydzielaniem hormonu wzrostu.

Przeciwwskazania stosowania - Somatrogon

Nadwrażliwość na którykolwiek składnik preparatu. Nie stosować u dzieci z zamkniętymi strefami wzrostu nasad kości długich.

Nie stosować w przypadku występowania objawów choroby nowotworowej; przed rozpoczęciem leczenia należy zakończyć leczenie przeciwnowotworowe, nowotwory wewnątrzczaszkowe muszą być nieaktywne; leczenie należy przerwać w przypadku potwierdzenia rozwoju nowotworu.

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ostrą, zagrażającą życiu chorobą, u których wystąpiły powikłania po operacji na otwartym sercu lub w obrębie jamy brzusznej, obrażenia wielonarządowe, ostra niewydolność oddechowa lub podobne stany.

Identyfikowalność
W celu poprawienia identyfikowalności leków biologicznych należy czytelnie zapisać nazwę i numer serii podawanego preparatu.

Nadwrażliwość
W przypadku preparatów zawierających hormon wzrostu przeznaczonych do stosowania 1 ×/d zgłaszano ciężkie ogólnoustrojowe reakcje nadwrażliwości (np. anafilaksję, obrzęk naczynioruchowy). Jeśli u pacjenta wystąpi ciężka reakcja nadwrażliwości, stosowanie somatrogonu należy natychmiast przerwać, a pacjenta bezzwłocznie poddać leczeniu zgodnie z obowiązującymi wytycznymi i monitorować do czasu ustąpienia objawów.

Niedoczynność nadnerczy
Pacjenci poddawani leczeniu hormonem wzrostu podawanym 1 ×/d, u których występowało lub występuje ryzyko niedoboru hormonów przysadki, mogą być w grupie ryzyka zmniejszenia stężenia kortyzolu w surowicy i/lub ujawnienia się wtórnej niedoczynności kory nadnerczy. Ponadto pacjenci, u których stosowano substytucję glikokortykosteroidów z powodu wcześniej rozpoznanej niedoczynności kory nadnerczy, po rozpoczęciu leczenia somatrogonem mogą wymagać zwiększenia dawki podtrzymującej lub dawek „uderzeniowych”. Pacjentów należy monitorować pod kątem zmniejszonego stężenia kortyzolu w surowicy i/lub konieczności zwiększenia dawki glikokortykosteroidów u osób z rozpoznaną niedoczynnością kory nadnerczy.

Zaburzenia czynności tarczycy
Hormon wzrostu nasila konwersję T4 do T3 w tkance pozatarczycowej i może przyczynić się do ujawnienia rozpoczynającej się niedoczynności tarczycy. Pacjentów, u których wcześniej występowała niedoczynność tarczycy, przed rozpoczęciem stosowania somatrogonu należy poddać odpowiedniemu leczeniu, w zależności od wyników oceny klinicznej. Ponieważ niedoczynność tarczycy zakłóca odpowiedź na leczenie hormonem wzrostu, pacjentów należy regularnie poddawać badaniom czynności tarczycy i jeśli zaistnieją ku temu wskazania, należy u nich zastosować terapię zastępczą hormonami tarczycy.

Zespół Pradera i Willego
Nie badano stosowania somatrogonu u pacjentów z zespołem Pradera i Williego. Somatrogon nie jest wskazany do długotrwałego leczenia dzieci i młodzieży z zaburzeniami wzrostu spowodowanymi tym schorzeniem, potwierdzonym wynikiem badania genetycznego, chyba że rozpoznano u nich również niedobór hormonu wzrostu. U dzieci i młodzieży z zespołem Pradera i Williego, u których występował co najmniej jeden z następujących czynników ryzyka: poważna otyłość, niedrożność górnych dróg oddechowych lub bezdech senny w wywiadzie, zakażenie układu oddechowego o nieznanej etiologii, zgłaszano przypadki nagłych zgonów po rozpoczęciu leczenia hormonem wzrostu.

Zaburzenia metabolizmu glukozy
Leczenie preparatami zawierającymi hormon wzrostu może przyczynić się do zmniejszenia wrażliwości na insulinę i wywołania hiperglikemii. W związku z tym, pacjentów leczonych somatrogonem, u których występuje nietolerancja glukozy lub dodatkowe czynniki ryzyka cukrzycy, należy dodatkowo monitorować. U pacjentów z cukrzycą leczonych somatrogonem może zaistnieć konieczność dostosowania dawki leków hipoglikemizujących.

Nowotwory
U pacjentów z przebytą chorobą nowotworową należy zwrócić szczególną uwagę na objawy nawrotu nowotworu. Pacjentów, u których występowała wcześniej choroba nowotworowa lub niedobór hormonu wzrostu spowodowany zmianami wewnątrzczaszkowymi, należy rutynowo poddawać badaniom pod kątem progresji lub nawrotu choroby podstawowej. U pacjentów, u których w dzieciństwie występował nowotwór, leczonych somatropiną po ustąpieniu 1. epizodu choroby nowotworowej, odnotowano zwiększone ryzyko ponownego wystąpienia nowotworu. Najczęstszymi typami nowotworów, które ponownie wystąpiły u pacjentów poddawanych radioterapii głowy z powodu pierwszego epizodu choroby nowotworowej, były nowotwory wewnątrzczaszkowe, a w szczególności oponiaki.

Łagodne nadciśnienie wewnątrzczaszkowe
U niewielkiej liczby pacjentów leczonych preparatami zawierającymi hormon wzrostu zgłaszano nadciśnienie wewnątrzczaszkowe (IH) z tarczą zastoinową nerwu wzrokowego, ataksję, zaburzenia widzenia, ból głowy, nudności, wymioty. Na początku leczenia i w uzasadnionych klinicznie przypadkach zaleca się wykonanie badania oftalmoskopowego. U pacjentów z klinicznymi lub oftalmoskopowymi objawami IH stosowanie somatrogonu należy tymczasowo przerwać. Brak zaleceń dotyczących kontynuacji leczenia hormonem wzrostu u pacjentów z przebytym epizodem IH. W przypadku wznowienia leczenia somatrogonem u takich pacjentów, należy obserwować ich pod kątem występowania objawów IH.

Choroby o ostrym przebiegu, zagrażające życiu
Dorośli pacjenci, otrzymujący somatropinę w dawce 5,3 lub 8 mg /d (tj. 37,1-56 mg/tydz.), z ostrą, zagrażającą życiu chorobą, u których wystąpiły powikłania po operacji na otwartym sercu lub w obrębie jamy brzusznej, obrażenia wielonarządowe, ostra niewydolność oddechowa lub podobne stany, śmiertelność była istotnie większa w porównaniu z pacjentami otrzymującymi placebo. Pacjenci z wymienionymi czynnikami ryzyka nie powinni otrzymywać somatrogonu. Ponieważ nie są dostępne informacje na temat bezpieczeństwa leczenia substytucyjnego hormonem wzrostu u pacjentów w ciężkim stanie klinicznym, należy rozważyć stosunek potencjalnych korzyści z kontynuowania leczenia somatrogonem do ryzyka. U wszystkich pacjentów, u których wystąpi inna lub podobna choroba o przebiegu ostrym, należy rozważyć stosunek potencjalnych korzyści z kontynuowania leczenia somatrogonem do ryzyka.

Zapalenie trzustki
Chociaż zapalenie trzustki występuje rzadko u pacjentów leczonych preparatami zawierającymi hormon wzrostu, należy je wziąć pod uwagę u pacjentów stosujących somatrogon, u których podczas leczenia wystąpił silny ból brzucha.

Skolioza
Podczas leczenia somatrogonem należy monitorować pacjentów pod kątem objawów rozwoju lub progresji skoliozy, ponieważ somatrogon przyspiesza tempo wzrastania.

Zaburzenia dotyczące nasady kości
Zaburzenia dotyczące nasady kości, w tym złuszczanie się nasady głowy kości udowej, mogą występować częściej u pacjentów z zaburzeniami endokrynologicznymi lub u pacjentów w okresie szybkiego wzrostu. Każde dziecko, które podczas leczenia zacznie utykać lub, u którego wystąpią dolegliwości bólowe biodra lub kolana, należy poddać dokładnemu badaniu.

Doustna terapia estrogenowa
Estrogen stosowany p.o. wpływa na odpowiedź IGF-1 na hormon wzrostu. Jeśli pacjentka przyjmująca somatrogon rozpoczyna lub przerywa leczenie preparatem zawierającym estrogen do stosowania p.o., należy u niej monitorować wartość stężenia IGF-1 w celu ustalenia, czy należy dostosować dawkę hormonu wzrostu, aby utrzymać stężenie IGF-1 w surowicy w prawidłowym zakresie. U pacjentek przyjmujących doustne preparaty zawierające estrogen, do osiągnięcia zamierzonego odpowiedzi klinicznej konieczne może być zastosowanie większej dawki somatrogonu.

Szczególne populacje pacjentów
Nie określono bezpieczeństwa stosowania ani skuteczności somatrogonu u dzieci w wieku <3 lat, u pacjentów w wieku >65 lat, u osób z zaburzeniami czynności nerek ani u osób z zaburzeniami czynności wątroby.

Substancje pomocnicze
Preparat somatrogonu zawiera metakrezol, który bardzo rzadko może powodować zapalenie mięśni. Jeśli u pacjenta wystąpi ból mięśni lub nadmiernie nasilony ból w miejscu wstrzyknięcia, należy rozważyć możliwość zapalenia mięśni. Jeśli rozpoznanie to zostanie potwierdzone, należy stosować inne preparaty zawierające hormon wzrostu, niezawierające metakrezolu.

Interakcje - Somatrogon

Nie przeprowadzono badań interakcji międzylekowych z somatrogonem. Nie przeprowadzono badań dotyczących interakcji u dzieci i młodzieży.

Substraty izoenzymów cytochromu P-450
Wykazano, że w warunkach in vitro somatrogon indukuje ekspresję mRNA izoenzymu CYP3A4. Kliniczne znaczenie tej obserwacji jest jednak nieznane. Badania dotyczące innych agonistów receptora ludzkiego hormonu wzrostu, przeprowadzone z udziałem dzieci i dorosłych z niedoborem hormonu wzrostu oraz zdrowych mężczyzn w podeszłym wieku, wskazują, że ich podawanie może zwiększać klirens związków metabolizowanych przez izoenzymy cytochromu P-450, zwłaszcza CYP3A. Klirens związków metabolizowanych przez CYP3A4 (np. steroidów płciowych, kortykosteroidów, leków przeciwdrgawkowych i cyklosporyny) może być zwiększony i skutkować mniejszą ekspozycją na te związki.

Glikokortykosteroidy
Równoległe leczenie glikokortykosteroidami może hamować działanie stymulujące wzrost powodowane przez somatrogon. U pacjentów z niedoborem ACTH należy starannie dostosować dawkę glikokortykosteroidów w ramach terapii substytucyjnej, aby uniknąć działania hamującego wzrost. Z tego powodu, u pacjentów leczonych glikokortykosteroidami należy uważnie kontrolować wzrost, w celu oceny potencjalnego wpływu leczenia glikokortykosteroidami.
Hormon wzrostu zmniejsza przemianę kortyzonu w kortyzol i może ujawnić wcześniej nierozpoznaną wtórną niedoczynność kory nadnerczy lub przyczynić się do tego, że małe dawki glikokortykosteroidów w ramach terapii zastępczej będą nieskuteczne.

Insulina i leki hipoglikemizujące
U pacjentów z cukrzycą, wymagających leczenia somatrogonem, po rozpoczęciu jego stosowania, może zaistnieć konieczność dostosowania dawki insuliny i/lub leków hipoglikemizujących podawanych p.o. lub w postaci wstrzyknięć.

Leki stosowane w leczeniu chorób tarczycy
Codzienne podawanie hormonu wzrostu może ujawnić wcześniej nierozpoznaną lub subkliniczną wtórną niedoczynność tarczycy. Może zaistnieć konieczność rozpoczęcia leczenia tyroksyną w ramach terapii zastępczej lub dostosowania jej dawki.

Doustna terapia estrogenowa
U pacjentek przyjmujących doustne preparaty zawierające estrogen, do osiągnięcia zamierzonej odpowiedzi klinicznej konieczne może być zastosowanie większej dawki somatrogonu.

Niezgodności farmaceutyczne
Preparatu somatrogonu nie należy mieszać preparatami innych leków, ponieważ nie wykonywano badań dotyczących zgodności.

Działania niepożądane - Somatrogon

Bardzo często: ból głowy, reakcje w miejscu wstrzyknięcia (w tym ból w miejscu wstrzyknięcia, rumień, świąd, obrzęk, stwardnienie tkanki, zasinienie, krwotok, uczucie ciepła, przerost tkanki, stan zapalny, deformacja, pokrzywka), gorączka.

Często: niedokrwistość, eozynofilia, niedoczynność tarczycy, alergiczne zapalenie spojówek, bóle stawów, bóle kończyn.

Niezbyt często: niewydolność nadnerczy, wysypka uogólniona.

Przedawkowanie
Na podstawie doświadczenia klinicznego, związanego z innymi preparatami zawierającymi hormon wzrostu podawanymi 1 ×/d, stwierdzono, że krótkotrwałe przedawkowanie może początkowo prowadzić do hipoglikemii, a następnie do hiperglikemii. Długotrwałe przedawkowanie może skutkować objawami gigantyzmu i/lub akromegalii, które są takie same, jak objawy wywoływane przez nadmierne wytwarzanie hormonu wzrostu. Leczenie przedawkowania somatrogonu powinno obejmować ogólne postępowanie podtrzymujące.

Ciąża i laktacja - Somatrogon

Ciąża
Brak danych dotyczących stosowania somatrogonu u kobiet w ciąży. W badaniach przedklinicznych na zwierzętach nie zaobserwowano wpływu somatrogonu na rozwój zarodka i płodu. Somatrogon nie jest zalecany do stosowania w okresie ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących skutecznej metody antykoncepcji.

Karmienie piersią
Nie wiadomo, czy somatrogon i jego metabolity przenikają do pokarmu kobiecego. Nie można wykluczyć zagrożenia dla dzieci karmionych piersią. Należy podjąć decyzję, czy przerwać karmienie piersią, czy przerwać podawanie somatrogonu, biorąc pod uwagę korzyści z karmienia piersią dla dziecka i korzyści z leczenia dla matki.

Dawkowanie - Somatrogon

Leczenie powinno być rozpoczynane i monitorowane przez lekarzy mających odpowiednie doświadczenie w rozpoznawaniu i leczeniu niedoboru hormonu wzrostu u dzieci i młodzieży.

S.c. w brzuch, udo, pośladek lub ramię; należy zmieniać miejsca wstrzyknięć, jeśli do podania pełnej dawki wymagane jest ≥1 wstrzyknięcie, każde należy podać w inne miejsce.
Zalecana dawka wynosi 0,66 mg/kg mc. 1 ×/tydz., tego samego dnia każdego tygodnia, o dowolnej porze dnia. W razie konieczności można zmienić dzień cotygodniowego podania leku, o ile odstęp między 2 kolejnymi dawkami wynosi co najmniej 3 dni. Dawki >30 mg należy podawać w 2 osobnych wstrzyknięciach. Pacjenci powinni regularnie przyjmować zalecaną dawkę w tym samym dniu. W przypadku pominięcia dawki, somatrogon należy podać jak najszybciej w ciągu 3 dni od dnia pominięcia dawki, a następnie wznowić zwykły schemat dawkowania 1 ×/tydz. Jeśli upłynęło >3 dni, pominiętej dawki nie należy podawać, a następną dawkę należy podać w zaplanowanym dniu. W przypadku zmiany schematu leczenia z preparatów zawierających hormon wzrostu, podawanych 1 ×/d, leczenie somatrogonem można rozpocząć od dawki 0,66 mg/kg mc. w następnym dniu po podaniu ostatniej dawki preparatu hormonu wzrostu.

Dawkę można w razie konieczności dostosować w zależności od szybkości wzrastania, masy ciała, działań niepożądanych i stężenia IGF-1 w surowicy. Stężenie IGF-1 należy oznaczać 4 dni po podaniu dawki leku. Dawkę należy dostosowywać tak, by osiągnąć wskaźnik odchylenia standardowego (SDS) dla średnich stężeń IGF-1 w zakresie prawidłowym (od -2 do +2, najlepiej blisko 0 SDS). Jeśli SDS >2, należy zmniejszyć dawkę o 15%, u niektórych pacjentów może być konieczne dalsze zmniejszanie dawki. Skuteczność i bezpieczeństwo leczenia należy oceniać co 6–12 mies., w okresie dojrzewania częściej.

Leczenie należy przerwać w przypadku potwierdzenia zamknięcia chrząstek nasadowych oraz u pacjentów, którzy osiągnęli końcowy lub prawie końcowy wzrost (tempo wzrostu <2 cm/rok lub wiek kostny >14 lat u dziewcząt i >16 lat u chłopców).

Uwagi dla Somatrogon

Lek nie ma wpływu lub wywiera nieistotny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn.

Preparaty na rynku polskim zawierające somatrogon